فهرست نقدهای کتاب منتشرنشده‌ی علمای ابرار

الهیات انتقادی را از اوایل دهه‌ی ۸۰ آغاز کردم. نخستین سخنرانی در این موضوع در ماه رمضان (آبان) ۱۳۸۴ و نخستین مقاله در بهار ۱۳۸۵ منتشر شد، اما با انتشار دومین مقاله در بهمن همان سال، دیگر امکان انتشار نبود! داستان نارواداری مذهبی که بر نویسنده رفت خود موضوع مقاله‌ای است. لمس کردم که تا اطلاع ثانوی انتشار کتاب در این زمینه را باید از سر به‌درکنم. شهریور سال ۸۵ انتشار ویژه نامه‌ای برای خواص در نقد آراء متفاوت مذهبی من در قم منتشر شد. ترجمه‌ی عربی چند مقاله از دگراندیشی‌های کلامی‌ام بدون اطلاع و اجازه‌ی نویسنده در بیروت در سال ۲۰۱۱ چاپ شد. در بهمن ۱۳۹۴ نیز دفتر نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها کتاب مستقلی در آراء اینجانب در حوزه‌ی شیعه‌شناسی منتشر کرد. این در حالی است که نویسنده از خرداد ۱۳۸۸ حتی از امکان تجدید چاپ کتابهایش در ایران هم محروم است، چه برسد به چاپ مقاله یا کتاب جدید. فهرستی که در دنبال می‌آید بخشی از نقدهایی است که بر مقالات و سخنرانی‌های کلامی اینجانب در مطبوعات کاغذی و اندکی در فضای مجازی منتشر شده است. به‌تدریج نقدهای احتمالی دیگر هم اگر بیابم به آن اضافه خواهد شد. لینک دسترسی به متن اکثر نقدها هم آورده شده است. نزدیک ده سال است اختصاصا وبسایتی به نقد آراء کلامی این‌جانب تاسیس شده است، وفّقهم‌الله. اگر زمانی اندک مجالی از آزادی و فراغ بال برای این قلم فراهم شود، کتاب «علمای ابرار» منتشر خواهد شد انشاء‌الله و منتقدان منصف پاسخ خود را خواهند یافت. فعلا نقدها و ترجمه‌ی کتابی قبل از خود آن منتشر شده‌!، دنیای غریبی است. گفتنی‌های فراوانی هست، به فرصتی در آینده موکول می‌کنم.  بهمن ۱۳۹۴

1604216738099795341

۱) نقد  تشیع و دموکراسی، مناظره حاتم قادری و محسن کدیور، سازمان دانش‌آموختگان ادوار تحکیم، ۱۰ آبان ۱۳۸۲؛ روزنامه یاس نو، آبان ۱۳۸۲:

دموکراسی و اندیشه شیعی، بازتاب اندیشه، مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما، قم، شماره ۴۵، دی ۱۳۸۲، صفحه ۲۲-۱۲.

۲) نقد «چرا تشیع؟ کدام تشیع»، سخنرانی شب ۲۳ رمضان، حسینیه‌ی ارشاد، ۴ آبان ۱۳۸۴:
– بهزاد حمیدیه، کالبد شکافی دلایل تشیع نزد کدیور، سه قسمت، روزنامه رسالت، ۹ تا ۱۲ آذر ۱۳۸۴.

 

۳) نقد «بازخوانی امامت در پرتو نهضت حسینی»، سخنرانی شب عاشورا، حسینیه ارشاد، ۲۱ بهمن ۱۳۸۴:

– علی‌اکبر عالمیان، نقد سخنان محسن کدیور، (شبکه خبری ملت، ۱۴بهمن ۱۳۸۴).
– ذبیح الله اسماعیلی، امامت، عدالت، عقلانیت (نقدی بر گفتار محسن کدیور درباره امامت)، ( سایت باشگاه اندیشه ، ۲۴ اسفند ۱۳۸۴).

– مهدی نصیری، نقدی برسخنرانی ”بازخوانی امامت در پرتو نهضت حسینی”: تبیین امامت در پرتو قرآن و عترت، (روزنامه شرق ، ۱۴ فروردین ۱۳۸۵).

تاملی در محتوای سخنرانی دکتر کدیور درباره بازخوانی مفهوم امامت، (روزنامه همشهری ، ۱۸ فروردین ۱۳۸۵).
– علی ربانی گلپایگانی، شاخص های امامت در تفکر شیعی، (افق حوزه: هفته نامه‌ی خبری حوزه های علمیه، ۲۱ فروردین ۱۳۸۵، شماره ۱۰۳ ، ص۶).
– [سید محمد علی داعی نژاد] (سردبیر)؛ امامت در پرتو نهضت حسینی: نگاه ویژه، بازتاب اندیشه در مطبوعات و اینترنت (وابسته به مرکز پژوهش و سنجش افکار صدا و سیما)،  شماره ۷۲؛ فروردین ۱۳۸۵؛ صفحه ۷ تا ۱۵.

– بهزاد حمیدیه، دعوى تحریف مفهوم امامت، (روزنامه رسالت ، سیزده قسمت، از ۳ تا ۱۷ اردیبهشت ۱۳۸۵).

– محمد صدرزاده، جایگاه امامت در اسلام، (سایت بازتاب؛ ۹ اردیهشت ۱۳۸۵).

– محمد محمدرضایی، تحلیلی در بارۀ ”بازخوانی امامت در پرتو نهضت حسینی”، (مجله‌ی تخصصی کلام اسلامی، سال پانزدهم، شماره ۵۷ ، بهار ۱۳۸۵، قم، ص۳۱-۲۱ ).

– محمدصفر جبرئیلی، اندیشه امامت در گذر تاریخ، (کتاب نقد، شماره ۳۸، تیر ۱۳۸۵، ص۱۹۴-۱۷۵).

IMG_20150628_071128
– گاهنامه آئینه نقد، شماره ۵: بازخوانی مفهوم امامت و تشیع، نقدها و واکنش‌ها، شهریور ۱۳۸۵، ۲۳۵ صفحه، (متن ۷ سخنرانی کدیور ، ۱۰ نقد آن و مطالب مرتبط)، دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم، ستاد پاسخگویی به مسائل مستحدثه دینی.

 

۴) نقد «جایگاه صالحی نجف‌آبادی در نقد غلو» سخنرانی در مراسم چهلم درگذشت صالحی نجف‌آبادی در دانشکده پزشکی دانشگاه تهران، ۲۲ خرداد ۱۳۸۵:

– بهزاد حمیدیه، متدلوژی نقد حدیث در جریان روشنفکری دینی: نقدی بر سخنرانی ”جایگاه صالحی نجف آبادی در نقد غلو”، (روزنامه رسالت، سه قسمت، ۳۱ خرداد و ۲-۱ تیر ۱۳۸۵).

 

۵) نقد مقاله «قرائت فراموش شده؛ بازخوانی نظریه علمای ابرار تلقی اولیه اسلام شیعی از اصل امامت»، (فصل‌نامه مدرسه، سال اول، شماره سوم، اردیبهشت۱۳۸۵، ص ۱۰۲-۹۲).
قرائت فراموش شده، بازتاب اندیشه در مطبوعات و اینترنت (وابسته به مرکز پژوهش و سنجش افکار صدا و سیما)، گزارشها، شماره ۷۶، مرداد ۱۳۸۵، صفحه ۱۰۶-۱۰۳، (تلخیص ناقص بدون نقد).
– محمد جواد رضائی، کژخوانی تاریخ تشیع، مجله مدرسه، شماره ۴؛ مهر ۱۳۸۵، ص۵۷-۴۹. [تلخیص آن:] کژخوانی تاریخ تشیع، بازتاب اندیشه در مطبوعات و اینترنت (وابسته به مرکز پژوهش و سنجش افکار صدا و سیما)، گزارشها، شماره ۷۹، آبان ۱۳۸۵، صفحه ۹۸-۹۶.
– رضا مختاری، در عدم صحت انتساب کتاب حقائق الایمان به شهید ثانی، سایت کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران، ۲۶ مهر ۱۳۸۵.
– بهزاد حمیدیه، نقد امامت پژوهی کدیور؛ بیست و یک قسمت، روزنامه رسالت، ۶ دی تا ۲ بهمن ۱۳۸۵.
– عبدالله جوادی آملی، معجزه بودن مقام امامت [نقد نظریه‌ی علمای ابرار]، بیانات به‌مناسبت عید غدیر خم، دفتر مقام رهبری، قم، بهمن ۱۳۸۵، کیهان، ۲۴ و ۲۵ آذر ۱۳۸۷.
– سیدحسین مدرسی طباطبایی، تشیع راستین، مصاحبه، سایت دانشجویان مسلمان شمال شرق آمریکا، شاخه فارسی زبان، ۷ مهر ۱۳۸۶؛ کدام تشیع را باید به دنیای معاصر عرضه کنیم؟ کتابخانه‌ی تخصصی تاریخ اسلام و ایران، به نقل از منبع قبل، با یک مقدمه [رسول جعفریان]، ۸ دی ۱۳۸۶؛ توضیح نویسنده‌ی یک کتاب جنجال برانگیز درباره برداشت‌های نادرست، تابناک، ۱۰ دی ۱۳۸۶.
– حسن انصاری، نقد یک نظریه‌ی غیرتاریخی: در حاشیه‌ی مقاله‌ی علمای ابرار آقای کدیور، ۱۷ خرداد ۱۳۸۷، وبسایت نویسنده: بررسی‌های تاریخی.
– سیدمحسن موسوی، بازخوانی نظریه‌ی دکتر مدرسی از مفهوم غلو و نظریه علمای ابرار، ۲۰ خرداد ۱۳۸۷، وبسایت نویسنده: تذکره کتابان.

– اکبر گنجی، پیشینه‌ی نظریه‌ی «علمای ابرار» در دوران اخیر، راديو زمانه، ۹ آذر ۱۳۸۷.

توضیحی بر پیشینه‌ی نظریه‌ی علمای ابرار، ۱۰ آذر ۱۳۸۷، وبسایت محسن کدیور.

– حسن انصاری، بايسته های پژوهشی در عرصه شناخت انديشه غلات: بخشی از پيشگفتار کتاب ميراث غلات شيعه (در دست تأليف)، ۱۶ آذر ۱۳۸۷، وبسایت نویسنده: بررسی‌های تاریخی.
– رضا علیجانی، چهار پرسش از دوستداران و منتقدان شریعتی، فصل‌نامه مدرسه، شماره ۴، سال دوم، مهر ۱۳۸۵.
– اکبر گنجی، اختراع تشیع، گویا نیوز، ۷ تیر ۱۳۹۰.

 

۶) نقد مقاله «طبقه بندي اعتقادات ديني»، فصل‌نامه مدرسه، سال دوم، شماره پنجم، بهمن ۱۳۸۵، صص۲۶-۲۱:
– بهزاد حمیدیه، طبقه‌بندی بی‌ثمر، روزنامه رسالت، ۶ قسمت، ۲۶ اسفند ۱۳۸۵ و ۱۴ تا ۱۸ فروردین ۱۳۸۶.

 

۷) نقد مقاله‌ی« تاملی در منابع اعتقادی»، آبان ۱۳۸۶:
– حسن انصاری، سخنی با آقای کدیور، ۱۵ اردیبهشت ۱۳۸۷ وبسایت نویسنده: بررسی‌های تاریخی.

 

۸) نقد «ممیزات تشیع»، سخنرانی شب عاشورا، ۳ آذر ۱۳۹۱، بنیاد اسلامی و فرهنگی ایرانیان، هیوستون:
– خلیل بهرامی‌نیا، ممیزات تشیع یا کژخوانی نگرش‌های تسنن؟! ۲۹ دی ۱۳۹۱، وبلاگ نویسنده.

 

۹) نقد درس‌های عمومی قرآن و انسان معاصر: توکل و توسل، حسینیه‌ی ارشاد، خرداد و تیر ۱۳۸۵؛ تأملاتی درباره‌ی توسل به اولیاء دین، ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۲:
– جواد علاء‌المحدثین، نقدی بر تحلیل و قدرت تحلیل یک روشنفکر دینی در موضوع توکل و توسل، منهاج، سال ششم، شماره دهم، بهار و تابستان ۱۳۸۹، ص ۴۸-۲۳.
– وحید واحد جوان، پاسخ به شبهه محسن کدیور درباره دعای توسل، تسنیم، ۲۲ خرداد ۱۳۹۳.

 

۱۰) نقد و بررسی کلی:
– جواد علاءالمحدثین، نقد بازخوانی تشیع، فصل‌نامه‌ی امامت پژوهی، پرونده‌ی علمی: روشنفکران و مسأله‌ی امامت، زمستان ۱۳۹۰، سال اول، شماره ۴، ص ۱۵۲-۱۱۵.
– مقصود فراست‌خواه، شیعه‌شناسی انتقادی در ایران معاصر: طرح بحثی تیپولوژیک، ۶ اسفند ۱۳۹۲، گروه دین انجمن جامعه‌شناسی ایران و انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی.
– حسن علی‌پور وحید، مکتب در فرآیند نواندیشی‏: بازخوانی انتقادی نواندیشی محسن کدیور در حوزه شیعه‌شناسی، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها، دفتر نشر معارف‏، قم، بهمن ۱۳۹۴، ۲۹۶ صفحه.

جلد کتاب مکتب در فرایند نواندیشی۱۱) نقدهای عربی:

 – نصوص معاصرة: فصلية تعنى بالفكر الديني المعاصر، تصدر عن مركز البحوث المعاصرة في بيروت، العـدد العاشر، السنة الثالثة، ربيع ۲۰۰۷م، ۱۴۲۸هـ، ص۲۱۸-۲۰۳.

– نصوص معاصرة: فصلية تعنى بالفكر الديني المعاصر، تصدر عن مركز البحوث المعاصرة في بيروت، العـدد التاسع عشر، السـنة الخامسة، صيف ۲۰۱۰م، ۱۴۳۱هـ، ملف العدد: الإمامة، قراءات جديدة ومنافحات عتيدة، ص۱۲۳-۷۲.

– نصوص معاصرة: فصلية تعنى بالفكر الديني المعاصر، تصدر عن مركز البحوث المعاصرة في بيروت، العـدد العشرون، السـنة الخامسة، خريف ۲۰۱۰م، ۱۴۳۱هـ. ملف العدد: الإمامة، قراءات جديدة ومنافحات عتيدة، ص۱۱۹-۱۱.

download

– موارد مرتبط:

جایگاه غدیر در منابع اهل سنت، سایت خبرگزاری قرآنی ایران، ۱۹ دی ۱۳۸۵.

نقد سرزده آراء کدیور در مسجد دانشگاه تربیت مدرس، ۱ خرداد ۱۳۸۶.

– سیدحسین مدرسی طباطبائی، پاسخ به نقد حسن طارمی بر کتاب مکتب در فرایند تکامل، سلیت کتابخانه تخصی تاریخ اسلام و ایران، بهمن ۱۳۸۷.

– رضا مختاری، حقیقة الایمان شهید ثانی یا ایضاح البیان زین الدین بن محسن عاملی، مجموعه مقالات کنگره بین‌المللی شهیدین (قرآن، حدیث و کتاب‌شناسی)، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۸، دوازده صفحه.

کتاب علمای ابرار کدیور به عربی، ۱۱ بهمن ۱۳۹۴.

rsz_34