دروس عمومی

دروس عمومی

تأملی در مسئله‌ي حجاب ۲

در روایات معتبر شیعی در بحث حجاب احکام منتسب به پیامبر (ص) و امیرالمومنین (ع) بسیار اندک و انگشت شمار است. کلیه احکام حجاب از چهار امام نقل شده است: امام باقر، امام صادق، امام کاظم و امام رضا (علیهم السلام) یعنی بین سال ۹۴ تا ۲۰۳ هجری و مشخصا قرن دوم هجری. در روایات معتبر حجاب جز در بحث نماز چیزی از فاطمه زهرا (س) هم به چشم نمی خورد. روایات معتبر مستقیم بحث حجاب شرعی بسیار کمتر از حد انتظار است. تواتر لفظی و تواتر معنوی درکار نیست. تعداد روایات معتبر حتی به حد استفاضه هم نمی رسد. اکثر این روایات معتبر غیرمستقیم و بالملازمه بر حجاب سر و مو دلالت دارد. اینکه مراد از زینت ظاهر در قرآن وجه و کفین است متکی به فقط یک خبر واحد معتبر از امام صادق (ع) است. بر اساس موازین علم الحدیثِ سنتی احکام اصلیِ حجاب شرعی از اواسط نیمه اول قرن دوم هجری مبتنی بر روایات امام جعفر صادق (ع) غیرقابل انکار است. در چهارچوب فقه سنتی، احکام این روایات حجاب قرآنی را تفسیر و تضییق می کنند.

تأملی در مسئله‌ي حجاب ۱

مستفاد از آیات قران کریم این است که مردان و زنان مومن موظف به پاکدامنی و دور نگاه داشتن نگاههایشان از آلودگی هستند. زنان مومنه علاوه بر این دو تکلیف ایمانی، شرعا موظفند بدنشان را که زینت طبیعی است در برابر افراد نامحرم حفظ کنند و اجازه ندهند از گردن تا زانو و بازویشان در هیچ شرائطی در معرض نگاه افراد نامحرم قرار گیرد. بویژه موظفند سینه خود را با پوشاک مناسب از دیده ها پنهان نمایند. در مورد پوشش ساق پا، ساعد دست، گردن، صورت و مو دلیل قرآنی در دست نیست. و عبارت «ماظهر منها» در عصر نزول بر این مواضع دلالت می کرده است.

تباعد و تقرب

تباعد و تقرب از جمله واژه ها کلیدی مناجاتهای ماست. یکی از کارکردهای گسترده دعا رفع تباعد انسان از خداوند و تحقق تقرب آدمی به معبودش است. تباعد نیازی به برنامه ریزی ندارد، همین که خودمان را رها کنیم و از نفس خود غافل شویم، دوری از حق و تباعد صورت می گیرد. اما تقرب نیازمند برنامه ریزی، تهذیب نفس و مداومت در خودسازی است. تقرب به خداوند و در زمره مقربین درگاه او قرار گرفتن از اهداف زندگی مؤمنانه است. پیشگامان مقرّب از لذت حضور مدام برخوردارند.

فرار قدسی

در مناجاتهای عاشقانه ائمه اهل بیت (ع) بارها از عبارتهای هرب و فرار استفاده شده است. فرار از جنس سفر و مهاجرت و خروج و توبه است، اما در آن ظرائفی اختصاصی است. در این دعاها از دو گونه فرار سخن گفته شده است. در فرار اول فقط مقصد گریختن مشخص است: فرار از شیطان و گناه و نفس امارّه به سوی خدا. اما در دعای ابوحمزه چند بار از نوع دیگری از فرار سخن گفته شده است: گریز از او به او، گریز از اسماء جلال به اسماء جمال، از اسم غضب و سخط به اسم رحمت و عفو، از عدالت الهی به فضل ربوبی.

شعبان، بهار عشق ورزی

ماه شعبان یکی از اوقات برجسته مناجات و عشق ورزی با خداوند است. در این ماه خود را آماده شرفیابی به مهمانی الهی در ماه مبارک رمضان می کنیم. از چهار دعای معتبر که از اهل بیت پیامبر (ص) در دست داریم یعنی دعای کمیل، مناجات شعبانیه، دعای ابوحمزه ثمالی و دعای عرفه دو دعای آن متعلق به ماه معظم شعبان است. مناجات شعبانیه همانند دعای کمیل مواجهه علوی با امر قدسی است. مناجات شعبانیه شرح عشق ورزی مؤمنانه است.

بازگشت

سنت تفضّل الهی

امام سجاد (ع) در ضمن دعاهای چهل و چهارم و چهل و پنجم صحیفه سجادیه در استقبال و در وداع ماه رمضان سخن گفته است. این دو دعا مجموعه ای غنی از معارف اعتقادی، موازین اخلاقی و احکام شرعی برگرفته از تعالیم قرآنی به روایت اهل بیت پیامبر (ص) است. بحثهای صحیفه سجادیه بخشی از مباحثاتی است که به صورت مجازی با دانشجویان ایرانی مقیم سنگاپور در تابستان ۱۳۹۰در میان گذاشته شده است.

فلسفه صلوات

رمضان از زبان پیامبر (ص)

خطبه شعبانیه یا مانیفیست ماه رمضان معرفی ماه مبارک رمضان اززبان پیامبر خداست. در این خطبه کوتاه اما پرمغز پیامبر (ص) پنج نکته را با مردم در میان گذاشته است: مهمانی بی تکلف خداوند؛ در گرو اعمال؛ فضیلت افطار؛ اخلاق پیوستن و بازگشت؛ درهای باز و درهای بسته.

شرح كتاب فصول منتزعه، فصول ۱ تا ۱۲ (بخش اول)

سلامت و بيماري نفس و بدن فضايل و رذائل عوامل بازگشت مدينه و بدن به اعتدال مقايسه ملك و طبيب در اهداف ابعاد معرفتي معالج نفوس ماده و صورت اجسام طبيعي و صناعي قواي نفس و اقسام قوه ناطقه فضايل …

شرح كتاب فصول منتزعه، فصول ۱۳ تا ۲۰ (بخش دوم)

  1. اقسام سه گانه اخلاق از حيث تغيير و زوال 2. تفاوت صاحب نفس فاضله با ضابط النفس 3. تفاوت ملك و انسان مدني از حيث ضابط نفس يا صاحب نفس فاضل بودن 4. سه طريق زدودن شر از …