نقد آراء دینی

علی‌جانی: گفت‌وگوهایی درباره روزه‌داری در زمانه ما

در آستانه فرارسیدن ماه رمضان، موضوعی که سال‌ها در ذهن داشتم را با جمعی از نواندیشان دینی مطرح کردم. نقطه عزیمت اولیه این پرسش و گفت و گو، طولانی بودن روزها به خصوص در اروپای شمالی (حدود ۱۹ ساعت) و سختی روزه برای بسیاری از افراد روزه گیر است در حالی که دین اسلام خود را دین آسان و پرگذشت (سهله و سمحه) خوانده و در قرآن (از قضا در ذیل آیات مربوط به روزه) آمده است که خدا برای شما آسانی می خواهد و نه سختی و یا بارها مطرح شده که خدا بیشتر از توان تان وظیفه و تکلیفی از شما نمی‌خواهد.

روزه‎داری در روزهای بلند

از اهل تسنن، شیخ محمد عبده، نخستین مفتی سرزمین مصر، شیخ محمود شلتوت، شیخ جاد‌الحق علی جاد‌الحق از شیوخ اسبق الازهر، شیخ نصر فرید واصل، مفتی اسبق مصر، علامه مصطفی زرقا از سوریه، و از اهل تشیع، آیت الله ناصر مکارم شیرازی و آیت الله سید صادق حسینی شیرازی از مراجع برجسته تقلید شیعه و محسن کدیور، مجتهد و فقیه اصلاح طلب، از آن جمله هستند. مبنای استدلال آنها، در کنار استنباط احکام از دیگر آیات قرآن و احادیث پیامبر و اصل فقهی استحسان، واقعیت‌های جغرافیایی جهان امروز است. بر اساس این دیدگاه، قرآن در آیه بالا ساکنان سرزمین‌های دارای شرایط اقلیمی مشابه را خطاب قرار داده است، نه مناطق دارای شرایط خاص اقلیمی.

نقدهای منتشره بر کتابهای کاغذی کدیور در بوته‌ی آمار

بر ۹ کتاب منتشر شده جمعا ۲ کتاب و ۱۳۷ مقاله و یادداشت با عنوان نقد و بررسی انتشار یافته است. به‌طور متوسط بر هر کتاب ۱۵ نقد منتشر شده است. پنج کتابی که نقدهای بیشتری بر آنها منتشرشده عبارتند از: نظریه‌های دولت در فقیه شیعه (۲۸ نقد)، دغدغه‌های حکومت دینی (۲۸ نقد)، حق الناس (۲۶ نقد)، سیاست نامه‌ی خراسانی (۲۱ نقد)، حکومت ولایی (۲۰ نقد). دو کتاب مستقل نیز در نقد کتاب حکومت ولایی منتشرشده است. اکثر ناشران نقدها با بودجه‌ی بیت المال اداره می‌شوند. انتشار نقدها از سال ۱۳۷۱ آغاز شده اند. به طور متوسط سالی ۷ نقد منتشر شده است. نشریاتی که بیشترین نقد را منتشر کرده‌اند: در میان فصل‌نامه‌ها حکومت اسلامی و حوزه (هریک با ۴ نقد)، در میان ماه نامه‌ها بازتاب اندیشه (۸ نقد)، و در میان روزنامه ها رسالت (۲۷ عنوان، هر عنوان بین یک تا ۱۳ قسمت). به لحاظ تعداد نقد آقای دکتر بهزاد حمیدیه بیشترین تعداد نقد را به خود اختصاص داده است: ۸ نقد.