نقد کتاب حق‌الناس

افتخاري، كدام «حق»، كدام «ناس»؟ نقدي بر کتاب «حق الناس»

کتاب حق الناس در مجموع به خوبی می‌تواند این دو مسأله را از ذهن جامعه پاک کند که: دایره‌ی حقوق مردم بسیار گسترده‌تر از موارد آشنایی همچون حق خیار، حق قصاص، مالکیت، حضانت و… است و می‌تواند از مسائل مربوط به نگاهداری محیط زیست، تا حق تعیین سرنوشت سیاسی و اجتماعی را در بر گیرد؛ و از سویی همه بدانند که نقد برخی گزاره‌های دینی به معنای نفی پیام و گوهر اسلام نیست.

رسولی، ماه خورشیدنما

حقوق بشر، به سان ماهی است که خورشید را مینمایاند. نه اینکه خود- به تنهایی – خورشید باشد. بر مبنای آموزههای توحیدی تمامی ادیان الهی و بر اساس مفاهیم والا و کامل اسلامی، حقوق بدون وظیفه، و انسان بدون تکلیف، جایگاه و معنایی ندارد. و آنگاه که انسان، بشریت خود را به عبودیت پیوند بزند، میتواند بر قلهی انسانیت به معنای اخص کلمه، تکیه زند.

از حق الناس تا حقوق بشر

كتاب <حق‌الناس> كتاب مهمي ‌است، آنقدر مهم كه در عرض سه ماه توسط انتشارات كوير به چاپ سوم رسيد. انتخاب عنوان حق‌الناس توسط دكتر محسن كديور، نويسنده اين كتاب به اين دليل است تا واژه‌اي سنتي در معناي مدرن به …

میرموسوی، مسأله را در جاي ديگري بايد حل كرد، نقد کتاب حق الناس

«راه سوم» در گفت و گو با سيدعلي ميرموسوي مساله را در جاي ديگري بايد حل کرد حامد زارع سيدعلي ميرموسوي استاديار گروه علوم سياسي دانشگاه مفيد در اين گفت وگو سخن هاي تازه يي دارد. چه اينکه سخن از …

علیجانی، نگاه لرزان تاريخي، نقد كتاب حق الناس

من به علت دغدغه و تعلق خاطري که به نوانديشي ديني دارم، آثار فکري و تحرکات عملي نوانديشان ديني مان را در حد توان خود پيگيري و رصد مي کنم و سعي مي کنم تمامي آثار آنان را به دقت …

چرا مردم حق دارند

خصلت برجسته آرای كدیور در این زمینه، شجاعت و البته دقت نظر او به‌عنوان متفكری مسلمان است در تحقیق و پذیرش تناقض‌ها و تعارض‌های نظام سنتی در قیاس با قواعد و عرف‌‌های جهان‌شمول، البته او در این راه از مبانی و روش‌شناسی مدونی بهره گرفته است.

دقت در منابع خبري!

مصاحبه روز گذشته آيت‌الله مقتدايي با خبرگزاري ايسنا، حاوي دو نكته قابل توجه بود كه مي‌تواند براي همگان درس‌آموز باشد. موضوع مصاحبه، مرتبط با مقاله منتسب به دكتر محسن كديور و اعتراضات متقابل بعضي از اعضاي جامعه مدرسين و محسن …

گنجی، همجنس‌گرایی: اقلیتی ناحق؟ و فاقد حقوق؟!

کدیور همجنس گرایی را امری غیر عقلانی،غیر انسانی، انحراف از مسیر صحیح بشری و تأسف بار به شمار می آورد. اما هیچ دلیلی برای موجه کردن مدعای خود ارائه نمی کند. پرسش این است: مسیر صحیح بشری چیست؟ مگر فقط یک راه صحیح وجود دارد که بشریت باید آن را طی کند؟ آیا نفی پلورالیسم و قبول انحصار گرایی معرفتی و اجتماعی لازمه ی منطقی این مدعا نمی باشد؟

باقرزاده، پروتستانتيسم نقابدار

به عقيده کديور انديشه حقوق بشر به دليل عقلاني، اخلاقى و عادلانه بودن و برترى‌اش بر انديشه‌هاى رقيب موردپذيرش است و احکام معارض با آن در متن دين احکامى است که امروز به دليل فقدان عقلانيت و اخلاقى نبودن و عادلانه نبودن و برترى نداشتن بر انديشه‌هاى رقيب، تکليف فعلى محسوب نشده در زمره احکام منسوخ (نسخ دائم يا موقت) به حساب مى‌آيند. اين اتهامات به شريعت اسلامى به معناى نسخ جاودانگى اسلام از نگاه ايشان است.

سرابي، نگاهي به نظرات محسن کديور: حقوق بشر و اسلام

نگاهي به نظرات محسن کديور حقوق بشر و اسلام سهراب سرابي باران، فصل نامۀ فرهنگ و ادبیات، شمارۀ 10، زمستان 1384، سوئد، ص 53-49. www.baran.st   از هنگامي که انديشه ي «حقوق بشر» به بخش هايي از جوامع اسلامي راه …

حمیدیه: اسلام معنوی، اسلام تاریخی

روش اجتهاد در اسلام معنوی دکتر کدیور که فقه کوچکتری دارد، کاملا ًبا روش سنتی متفاوت است. اگر همه احکام معاملی، امضایی‌اند نه تأسیسی، دیگر نیاز به فحص از ادله شرعیه در امور مستحدثه معاملی وجود ندارد.

حمیدیه: “اسلام معنوی” محصولی از روشنفکری دینی

“اسلام معنوی”، در فضای روشنفکری دینی ایران، ظاهرا اولین بار توسط محسن کدیور، در سال ۱۳۸۰ به کار رفت. سخنرانی دکتر محسن کدیور در سال ۱۳۸۰ تحت عنوان ” از اسلام تاریخی به اسلام معنوی” را می‌توان آغاز مشخص مرحله دوم روشنفکری ایشان دانست.

مهدوی‌الحسینی، پشت به دين رو به سكولاريسم

احكام خواه موقت و خواه دائمي بايد عادلانه باشد كه هست. در مسأله حقوق مردان و زنان كه آقاي كديور عدم تساوي در فقه سنتي را بدون دليل مي‌داند.[10]پاسخ اين است كه آيات و روايات دليل است و نسبت فقدان دليل ناموجه مي‌باشد و روح اين تفاوت حقوقي فراتر از تفاوت فيزيولوژيكي و بيولوژيكي است و لااقل دخالت تفاوت اين حقايق طبيعي در تفاوت حقوقي بر انسان غير معصوم نامعلوم است و حتي اگر زنان در يك رقابت سالم به مهارتهاي شغلي و سياسي بتوانند دست يازند باز تفاوت حكمت تشريع بر بشر معمولي نامعلوم است و چاره‌اي از تعبد نيست.

نصری، توهم اجتهاد مدرن

نظريه‌پردازان اسلام جديد مي خواهند مشكل احكام اجتماعي را حل كنند و با آنكه مي‌دانند مبناي اين احكام، مسائل مربوط به معرفت‌شناسي و انسان‌شناسي است، راه حلي براي مشكل انسان‌شناسي ندارند. حداكثر تلاش آنها در جهت حل مشكل معرفت‌شناسي است و آن هم تأكيد بر توانايي عقل بشري، اما سؤال اين است كه هر اندازه هم براي عقل توانايي قائل شويم، آيا مي‌توان به وسيله آن اصول ثابت انسان‌شناسي اسلامي را تغيير داد؟

نقد «زن هیچ صفت فرودستی ندارد»

زنان به دلیل لطافت و ظرافت جسمی، همواره مورد توجه مردان مهاجم قرار می گیرند و طبعا توان مقاومت در برابر قدرت جسمی مردان را ندارند . ازاین رو، به حمایت از زنان در کانون خانواده پرداخته اند . اسلام نیز نه تنها بر این رویه مهر تایید نهاده است، بلکه آن را تکمیل نموده است . سرپرستی شوهر نسبت به همسر و پدر نسبت به فرزندان، به ویژه دختران، عامل بسیار مهمی در آسایش و آرامش و امنیت روانی آنان خواهد بود .

نقد «حقوق بشر و روشنفکری دینی»

مصاحبه حاضر با این هدف صورت گرفته است که در گام نخست، موارد تعارض و ناهم‏خوانی احکام دینی و حقوق‏بشر را «توصیف» کند و در گام بعدی به ارائه «راه حل و تجویز» در زمینه ارتباط میان حقوق ‏بشر و احکام اسلامی، بپردازد. آقای کدیور میان اسلام سنتی و اسلام معاصر تمایز می‏گذارد و تفاوت‏های آنها را بر می‌شمارد.

هاشمی، نقد آرای کدیور در باره ادله شرعی ارتداد

اسلام آزادی عقیده و تفکر را بر اساس آیه «لااکراه فی الدین » پذیرفته است ولی آزادی در ابراز و اظهار هر عقیده ای را نه تنها اسلام بلکه هیچ قانون و نظام حقوقی در دنیا به صورت مطلق نپذیرفته است . البته در اسلام اظهار عقیده مخالف توحید، آزاد است مشروط به این که این عقیده در مجرای صحیح و مناسب خود; یعنی در مجامع علمی و تخصصی و نزد اهل فن مطرح شود و نه در محافل عمومی و غیر تخصصی که منشا بروز اختلاف و در نتیجه بر هم زدن نظم عمومی جامعه خواهد شد .

شجاعی: آزادی توأم با مسئولیت

آزادی توأم با مسئولیت احمد شجاعی ماهنامه آفتاب، شماره ۲۹، مهر۱۳۸۲، ص ۱۳۳-۱۲۸ چندی پیش مقاله‌ای تحت عنوان«آزادی عقیده و مذهب در اسلام» از آقای محسن کدیور در مجله«آفتاب» به چاپ رسید که از جهاتی نیاز به تبیین و نقد …

حمیدیه: سه‌گانه بدیع اصول‌فقه کدیوری

اگر عقلایی بودن، عادلانه بودن و برترین راه حل بودن، به دقت، تعریف نشوند، راه بر استدلالات بسیاری باز می‌شود که هر یک به صرف ادعا، حکمی از احکام شرعی را فاقد این سه ویژگی دانسته، آن را بی اعتبار قلمداد می نماید

ایمانی: دینی به نام عقل خودبنیاد نقاد

اشکال اساسی ایشان به اسلام تاریخی، مخالف احکام الهی با عقلانیت نقاد و خودبنیاد است و معتقد است که باید با تغییر روش و نگرش با اسلام و لحاظ نمودن «عقلانیت نقاد» به عنوان زیر بنای مدرنیته، راهی برای شناخت جدید از اسلام به دست آورد. زیرا ویژگی اصلی دوران جدید، شکوفایی عقل انسانی است و عقل نقاد هیچ خط قرمزی را به رسمیت نشناخته است.

ایمانی: پایان یک آغاز

پرواضح است که آنچه کدیور به آن می‌تازد، تمامیت فقه اسلام (در تمامی مذاهب) است که بسیاری از آنان از احکام صریح آیات قرآنی و روایات قطعی معصومین است. و دیگر نمی توان با «قرائت پذیر» کردن دین، افکار عمومی را در ابهام نگاه داشت. اکنون به مرحله‌ای رسیده ایم که پوشش‌های سیاسی و تئوری‌های مختلف برداشته شده و آشکارا علَم مخالفت با آموزه‌ها ودستورات دینی برداشته شده است.

حمیدیه: مایکروفریزاسیون اجتهاد فقهی

این فرایند سرعت بخشی به اجتهاد را شاید بتوان « مایکروفریزاسیون اجتهاد فقهی » نامید. عقلانیت حاکم بر این فرایند، عقلانیت صوری است که سه ویژگی اساسی دارد: سرعت به جای دقت، غایت اندیشی به جای سنجش مواد و ابزار، معلومات سطحی به جای تخصص فنی، مایکروفر، طبخ انواع غذا را به نحو خارق العاده‌ای ، سرعت بخشیده است.