امامت و خلافت

نظریه‌ی علمای ابرار و امامت در خردسالی

در زمان درگذشت چندین امام مشخصا بعد از امام ششم اماراتی بر خلاف دیدگاه نصب الهی ائمه حتی در میان نزدیک ترین اصحاب امام متوفی دیده شده است. تعداد امامان در نظریه‌ی رایج ائمه‌ی معصومین دوازده است، اما در نظریه‌ی علمای ابرار بحثی از تعداد امامان به میان نیامده است تا نوبت به بحث از امامت افراد خردسال برسد.در مورد هشت امام نخست می توان گفت نص بر اساس علوم اکتسابی صورت گرفته است. از چهار امام باقیمانده اطلاعات کافی در دست نیست تا نفیا یا ثباتا قضاوتی شود.اگر امامت…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۵
احکام نماز

سجده بر مُهر، تربت حسینی و فرشهای رایج

سجده در نماز بر تربت حسینی مجاز است، اما دلیل معتبری بر استحباب آن در دست نیست. خاکی که به صورت مُهر در سجده‌ نماز استفاده می شود می باید مطلقا از هر نقش و نوشته‌ای خالی باشد. سجده بر فرشهای رایج در مساجد و منازل مجاز است. افضل سجده بر خاک و زمین و در درجه بعدی فضیلت سجده بر رستنیهای غیرماکول و غیرملبوس است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۵
شبه مناسک

ملاک و اقسام بلوغ

بلوغ موضوعی طبیعی و عرفی است، و از حقایق شرعیه محسوب نمی‌شود. نشانه‌ی بلوغ در پسران احتلام، و در دختران قاعدگی (حیض) است. سن از نشانه‌های تعبدی بلوغ نیست، در شرائط جغرافیایی مختلف، شرائط فرهنگی متفاوت و افراد سن بلوغ جنسی تفاوت می‌کند. سنین مذکور در روایات از مختصات زمان و مکان صدور آن روایات است و قابل تعمیم به شرائط دیگر جغرافیایی و فرهنگی نیست. فقهای امامیه در زمینه‌ی سن بلوغ دختران بین قاعدگی و سن خاص چهار قول اختیار کرده‌اند: عدم تعیین سن خاص و اکتفا به قاعدگی،…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۵
اصول فقهاحکام جزائی

مجازاتهای خشن حکم ثابت دینی؟

قرآن کتاب قانون نیست، اما می تواند منبع قانون باشد. کتاب قانون یعنی مُرّقانون عینا در آن هست و مثلا کتاب قانون مجازات اسلامی که ماده فلان آن درباره بهمان جرم است. اما منبع قانون یعنی با در نظر گرفتن متن و زمینه و روح قانون و غرض قانون گذار کشف کرد که مثلا هدف قانونگذار از مجازاتها بازدارندگی بوده و بهترین شکل بازدارندگی در آن زمان چنین شکلی بوده و امروز طرق دیگری برای بازدارندگی هست که در گذشته متصور نبوده است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۵
حقوق زنانازدواج

مشارکت زن و مرد در نفقه

در جوامعی که زن و مرد هر دو خارج از خانه کار می کنند و زندگی مشترک عملا با درآمد هر دو می چرخد و درآمد مرد به تنهایی کافی نیست، نفقه را منحصرا بر عهده‌ی مرد دانستن قابل دفاع نیست. آری نفقه دوران بارداری و شیردهی و زمانی که زن به نگاهداری و تربیت فرزندان می گذراند و نیز در صورت جدایی در دوران حضانت به عهده‌ی مرد بودن منطقی است. به عبارت دیگر نفقه حکم تعبدی نیست و معلول درآمدزایی کار هر یک از اعضای خانواده است. در…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۴
اصول فقه

مصالح و مفاسد احکام ثابت و متغیر

پرسش اول: استاد مطهری در کتاب اسلام و مقتضیات زمان می فرماید: احکام اسلامی بر اساس مفاسد و  مصالح اجتماع بستگی دارد و اگر مفاسد و مصالح تغییر کرد احکام تغییر می کند. نظر شما در مورد این اصل چیست؟ پاسخ: این سخن تمام فقهای مسلمان است که احکام شرعی بر اساس مصالح و مفاسد نفس الامریه وضع شده اند. اخباریون معتقدند که این مصالح و مفاسد بر انسان مطلقا مجهول است. اصولیون معتقدند که اگر این مصالح و مفاسد به طور یقینی توسط عقل ادراک شود معتبر است. ایشان…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۴
مرگ، برزخ و آخرت

خدا، رسول و مومنان شاهدان عمل مردم

پرسش: آیه مبارکه ۱۰۵ سوره توبه چنین  می فرماند که ( خداوند و پیامبرش و مومنان اعمال شما را خواهند  دید ) بفرمایئد پیامبران الهی که در قید حیات  نمی باشند چگونه اعمال انسانها را خواهند دید و منظور از مومنان چه کسانی هستند که همراه پیامبران اعمال  ما را زیر نظر دارند؟ پاسخ: آیه‌ی ۱۰۵ سوره توبه وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّـهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ ۖ وَسَتُرَدُّونَ إِلَىٰ عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ «و بگو: بكنيد، كه به زودى خدا و پيامبر او و مؤمنان در كردار شما خواهند نگريست،…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۴
شفاعت، توسل و زیارت

باز هم درباره‌ی توسل

پرسش: بعد از مطالعه‌ی مقاله‌ی اخیر شما با عنوان «تأملاتی درباره‌ی توسل به اولیاء» حقیقتاً بنده آخر کار متوجه نشدم که توسل به اولیا را پذیرفته اید یا رد کرده اید زیرا در جایی از مقاله فرموده اید: متوسل اليه يا وسيله مي تواند صفات خداوند يا اسماي حسناي الهي، قرآن مجيد، ملائک، ايمان و عمل صالح خود انسان، انبياء، اولياء و صالحين باشند. و در پایان مقاله فرمودید: توسل از پيامبر يا هر انسان ديگري مستند قرآني ندارد.   پاسخ: توسل به اولیاء «امکان» دارد، یعنی محال و ممتنع…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۴
اخلاق

بهتان مطلقا حرام است

بهتان زدن «مطلقا» حرام است. بهتان و افترا از شعب کذب و از مصادیق ظلم و از قبایح عقلی است که شرع نیز آنرا مطلقا ممنوع کرده است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۴
اخلاق

معاونت در احتکار دارو

پرسش: من در یک داروخانه تکنسین هستم. متأسفانه صاحب داروخانه که مسئول فنی آن نیز هست اقدام به احتکار برخی داروهای کمیاب می‌کند و از من می‌خواهد که آنها را در اختیار مردم قرار ندهم و در مورد برخی داروهای کمیاب دیگر می‌خواهد که آن‌ها را تنها برای نسخه‌هایی در نظر بگیرم که درآمد خوبی برای داروخانه دارند. می‌خواستم سوال کنم که با توجه به این که من هیچگونه مالکیتی در مورد داروهای داروخانه ندارم و فقط در آنجا کارگر هستم آیا در گناه صاحب داروخانه شریک هستم؟ پاسخ: اگر…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۴
علم لدنی و عصمت

علم غیب ائمه

پرسش اول: آیا پیامبر یا ائمه علم غیب داشته اند؟ پاسخ: علم مورد بحث در اولیاء دین «علم لدنی» مقابل «علم اکتسابی» است، که معنایش بی نیازی از تحصیل و موهبتی بودن چنین علمی و اطلاع از غیب به اذن الله است. وحی منحصر به پیامبران است. در مورد غیرپیامبر «الهام» ممکن است نه وحی. اولیاء دین فقط آن چیزی می دانسته اند که خدا در اختیار ایشان قرار می داده است. پیامبر غیر از وحی و امور دینی هیچ علم لدنی نداشته است. اثبات علم لدنی در مورد ائمه…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۴
حقوق زنان

عشق زلیخا عشق بی اختیار؟

پرسش: با توجہ بہ عشق شدید زلیخا (شغفھا حبھا) بہ یوسف چرا این داستان را از منظرہ فقہ بررسی می کنیم؟ من فکر می کنم ذلیخا در عشق خودش بجای رسیدہ بود کہ اختیار ازش سلب شدہ بود و حتی تبیین عشق ذلیخا بر اساس ھوا و ھوس خیلی دقیق نباشد۔ آیا کسی فی حد ذاتہ می تواند در عشق دنیوی خودش بجای برسد کہ واقعا اختیار ازش سلب شدہ باشد و در نزد خدا نہ در نزد مردم معذور باشد؟ من فکر می کنم ذلیخا بہ زنان مصر ھمین…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۴
تاریخ ائمه

نماز امام علی در دو حالت

پرسش: علی (ع) که غرق در مناجات می شود و تیری که در پای او بود را در حال نماز خواندن از پای او درآوردند برای اینکه متوجه نشود. چگونه در زمان رکوع خود متوجه شخص فقیر شده و در همان حال زکاتش را داده؟ چرا او در حال نماز از یاد خدا غافل نشده بود؟ آیا این تناقض نیست؟     پاسخ: اولا  افراد در زمان عبادت حالات یکسانی ندارند، گاهی به اوج مقام قرب می رسند و زمانی نه. قضیه‌ی بیرون کشیدن تیر از پای امام علی در…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۴
موارد دیگر

نپوشیدن لباس روحانیت در زمان مصاحبه

پرسش اول: آیا حضور شما در شبکه بی بی سی آن هم بدون عبا و عمامه وهن روحانیت نیست؟ پاسخ: لباس روحانیت فاقد هرگونه مستند معتبر شرعی است. «لباس التقوی ذلک خیر». نقض میثاق الهی با علما و عمل بر خلاف تعالیم دین و دین به دنیا فروختن وهن روحانیت است نه نپوشیدن لباس اختصاصی که سند قرص و محکم دینی ندارد. من در مجالس مذهبی در مساجد هنوزاز لباس متعارف روحانیت استفاده می کنم. اگر منظور نفس مصاحبه با امثال شبکه بی بی سی است، استفاده از تریبونهای متعارف…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۴
سخنرانی

اسلام سیاسی بین افراط و تفریط

جریان اسلام سیاسی توانست سیاست را به متن زندگی شیعیان برگرداند، اما در مقابل بیش از یک هزاره تفریط به افراط گرائید و سیاست ورزی و به دست گرفتن قدرت سیاسی در تارک وظائف شرعی شیعیان قرار گرفت. پرداختن به جزئیات سیاسی وقت معتنابهی از متدینان را به خود اختصاص داد. مواضع سیاسی بیشترین نقش را در اعتبار جایگاه مراجع تقلید ایفا کرد. سیاست در مقامی بالاتر از فقه بلکه هر رشته‌ی دیگری قرار گرفت و مصلحت سیاسی سکاندار اندیشه‌ی دینی شد. مراجع تقلید غیرسنتی و روشنفکران دینی همانند احزاب…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۸
مقاله

۲۴ سال خودکامگی و تزویر

در ابتدای بیست و پنجمین سال زمامداری آقای خامنه ای می توان گفت بازنده‌ی اصلی این ربع قرن رهبری طاغوتی مدرسه‌ی آیت الله خمینی است که بر اساس مصلحت حفظ نظام که البته اوجب واجبات است رهبری شخصی و خودکامگی را بر کشور مسلط و مرجعیت شیعه را مبتذل کرده است. آقای خامنه ای یقینا به تنهایی نمی توانست رهبری و مرجعیت را به دست بگیرد. اکثریت مدرسه‌ی آیت الله خمینی شریک جرم او بوده اند. آنها حق ندارند امروز که قدرت مطلقه‌ی خودکامه آنها را رد صلاحیت کرده یا…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۵
مصاحبه کوتاه

طاهری امام جمعه مردم بود نه امام جمعه نظام

  محسن کدیور اندیشمند دینی و استاد دانشگاه با تمجید از نقش آیت الله طاهری اصفهانی، امام جمعه فقید اصفهان، او را "مردی از جنس منتظری و طالقانی" خواند و گفت که مرحوم طاهری امام جمعه طبیعی مردم بود نه امام جمعه نظام. کدیور در گفت و گویی با شبکه آنلاین بیست و پنج خرداد به نامه استعفای تاریخی آیت الله طاهری اشاره کرد و گفت: نماز جمعه طاهری به توصیه مرادش مرحوم آیت الله منتظری سال ها قبل از انقلاب در ایران اقامه شد. او نخستین امام جمعه قبل…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۵
ازدواج

سقط جنین و لقاح مصنوعی

سقط جنین در موارد زیر «به تشخیص شورای پزشکان متخصص» جایز است: الف. جان مادر در خطر حتمی باشد. ب. نگاهداری جنین برای مادر ضرر یا حرج شدید داشته باشد، قبل از ولوج روح. ج. جنین مبتلا به بیماری صعب العلاج باشد، قبل از ولوج روح. لقاح مصنوعی فی حد نفسه شرعا مجاز است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۳
نقد و بررسی

حدود اطاعت از والدین

احسان به والدین و معاشرت به معروف با ایشان واجب است، اما اطاعت آنها در هر امری واجب نیست. اگر اوامر والدین بر رعایت واجبات و ترک محرمات شرعی تعلق بگیرد اطاعت از ایشان لازم است. در مواردی که الزام شرعی در کار نیست یا در مسائل اختلافی شرعی اطاعت اوامر والدین بر فرزندان رشید الزامی نیست. والدین حق تحمیل سلیقه‌ی خود بر فرزندانشان را بویژه در امور فاقد الزام شرعی یا در امور اختلافی شرعی ندارند.
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۳
مرگ، برزخ و آخرت

حیات برزخی

پرسش: با توجه به ماجرای عزیر پیامبر و یا سخن حضرت عیسی در مورد عدم اطلاع از پیروانش بعد از معراج و یا آیاتی که می گویند مردگان چیزی از زندگان نمی شنوند و یا نمی توانند حاجتی را برآورند ، مسئله شفاعت و توسل و زیارت ائمه چه می شود ؟ (بقره ، آيه 260. - روم 52 - نحل 20، 21 - فاطر 14 - احقاف 5 - مائده: 116 و 117 - فاطر 22 - نمل 80) پاسخ: الف. آیاتی که اشاره کرده اید بر دو دسته اند: دسته…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۳
احادیثعلم لدنی و عصمت

احادیث غالیانه در فضائل فرابشری ائمه

پرسش: موضوعات ذیل بسیار در احادیث و منابر شنیده می شود: اولا مصادر آن چیست؟ ثانیا از نظر رجالی چقدر معتبرند؟ ثالثا از نظر علم درایت و هماهنگی با قرآن چقدر ارزش دارد؟ موضوعات: بیامبر(ص) و ائمه از جنس دیگری هستند، از جنس نورند. پیامبر و بعد ائمه(ع) اولین خلایق عالم هستی هستند.  تمام هستی به خاطر اصحاب کسا خلق شده است. اگر نبودند خدا هیچ چیز را خلق نمی کرد. ائمه از تمام انبیا عالی مقام تر اند حتی ابراهیم(ع) به جز پیامبر اسلام (ص).     پاسخ: این…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۳
ازدواج

تک همسری حکم ثابت اسلام

ازدواج تک همسری حکم ثابت اسلام است. تعدد ازواج از احکام موسمی متناسب با شرائط زمانی مکانی عصر نزول بوده است و تداوم آن جز در شرائط اضطراری آن هم جز با اذن همسر نخست میسر نیست.کمتر زنی در شرائط عادی به شوهر خود اجازه‌ی تجدید فراش می دهد و همین از امارات طبع تک همسری زندگی زناشویی است. عدم اعتبار ادله‌ی تعدد زوجات به عنوان حکم دائمی و غیرمشروط شرعی مهمترین دلیل اکتفا به تک همسری جز با رضایت همسر نخست است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۳
دعا و مناجات

اعمال ام داوود در ماه رجب

پرسش: لطفا بفرمائید کہ عمل ام داوود گرچہ بصورت یک داستان نقل شدہ است کہ در آن امام صادق (ع) بہ مادر داوود توصیہ می کند کہ فلان دعا را بخواند، اما چرا ما این را بعنوان اعمال ام داوود انجام می دھیم۔ و این عمل از چہ زمانی رائج شدہ است؟ پاسخ: هر یک از ادعیه نامی دارند برخی به نام راوی آن شناخته می شوند همانند دعای کمیل یا دعای ابوحمزه. دعاهای معتبر از پیامبر یا ائمه روایت شده اند. اعمال ام داود نیز دعا و اعمالی است…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۲
خوردنی‌ها

گوشت خارج از سرزمین مسلمانان

پرسش: بنده به عنوان فردی که در کانادا زندگی میکنم شرعا مجاز به استفاده از گوشتهایی که بر روی بسته بندی آنها عبارت "حلال" درج نشده هستم یا خیر؟ من قبلا پاسخ شما پیرامون سوال "تناول خوراکهای گوشتی در دیگر سرزمینها" را خوانده ام. سوالی که برایم همچنان باقی هست این است که تناول از چنین گوشتهایی (بدون برچسب حلال) مجاز است یا خیر؟. تقریبا تمامی این گوشتها در کارخانجات مختلف تولید بسته بندی می شوند و طبیعتا در بتکده ها و معابد این کار صورت نمی پذیرد ولی لزوما…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۲