آرشیو تگ ها: ابن سینا

برنامه شرح آثار عرفانی ابن سینا

شرح آثار عرفانی ابن سینا، جلسات ماهانه محفل فرهنگ و خرد در دانشگاه کارولینای شمالی، چپل هیل، کارولینای شمالی، درس عمومی به زبان فارسی در سال تحصیلی ۹۵-۱۳۹۴. سلامان و ابسال، حی بن یقظان، رسالة فی العشق؛ اشارات، نمطهای ۸ تا ۱۰: فی البهجة والسعادة، مقامات العارفین، اسرارالآیات؛ و قصیده عینیه

شرح داستان سلامان و ابسال

ابن سینا علاوه بر فلسفه و طب در عرفان نظری نیز پیش‌کسوت است. سه نمط آخر الاشارات والتنبیهات، رسالة‌الطیر، حی بن یقظان، سلامان و ابسال، قصیدة عینیة و رسالة فی العشق بخشی از کارنامه‌ی پربار عرفانی شیخ‌الرئیس است. اصل رساله‌ی سلامان و ابسال ابن سینا به زمان ما نرسیده است. خواجه نصیرالدین طوسی در شرح نمط نهم اشارات دو روایت از این داستان نقل می‌کند و روایت دوم را منسوب به ابن سینا معرفی می‌کند. روایت اول ترجمه‌ی حنین بن اسحاق از یونانی به عربی است. سلامان و اسحاق در فرهنگ اساطیری هندی، یهودی، یونانی و عربی سابقه دارد. ابن سینا، ابن طفیل، فخرالدین رازی، نصیرالدین طوسی، اسماعیل ریزی و عبدالرحمن جامی درباره‌ی آن بحث کرده‌اند. سلامان و ابسال داستان عرفانی رمزی است. روایت نخست عشق نافرجام سلامان به دایه‌ی خود ابسال است، و روایت دوم پاکدامنی یوسف‌گونه‌ی ابسال نسبت به مکر زن برادرش سلامان. به تفسیر نصیرالدین طوسی در روایت دوم سلامان نماد نفس ناطقه و ابسال نماد عقل نظری است که تا عقل مستفاد به کمال می‌رسد. بعید است که مراد این سینا از سلامان و ابسال تفاسیر فلسفی خواجه نصیر بوده باشد. اینکه مراد این سینا از سلامان و ابسال چیست در گرو تحلیل مقامات عارفین در اشارات است.

ابن ‌سينا و طبقه بندي حکمت

این آخرین مقاله‌ی منتشرشده‌ی نگارنده در ایران است. رساله اقسام الحكمة ابن سينا يكي از سه اثر تأثير گذار حوزه «طبقه بندي علوم» در دوران اسلامي، و از زاويه «منبع شناسي فلسفي» يکي از سه اثر اصلي اين دوران است. اهميت اين رساله از سوئي در تثبيت میراث ارسطوئی از سوي ابن سينا و تبديل آن به طبقه بندي رسمي در دوران اسلامي است، از سوي ديگر ناشي از ابتكارات ابن سينا در فصول چهارم، نهم و دهم اين رساله (فصول حكمت عمليه و حكمت الهيه) است. تقسيم سياست مدني به علم مُلک و علم نواميس؛ تأسيس علم نواميس (دين شناسي فلسفي)؛ پافشاري بر عدم مخالفت حکمت با وحي و شريعت، اعتبار احکام وحي در حوزه ممکنات عقلي، و اذعان به محدوديت ادراک عقلي و خضوع عقل در برابر مفاد وحي در قلمرو ياد شده از ابتکارات اين رساله است. نفوذ رساله اقسام الحكمة در دوران اسلامي به مراتب بيش از كتاب ارزنده«احصاء العلوم» فارابي است. رساله اي كه بتواند متفكراني چون خواجه نصيرالدين طوسي، شهرزوري و قطب الدين شيرازي را به اقتباس (گاه تا حد نقل مستقيم) وا دارد و متفكران صاحب مكتبي چون غزالي را از تأثير خود بي نصيب نگذارد، جايگاه رفيعي در تاريخ طبقه بندي علوم در جهان اسلام دارد.

متافيزيك ابن‌سينا و فلسفه فارابی

در سالي كه گذشت بيشتر مشغول مطالعه فلسفه فارابي و ابن‌سينا بودم. به اين دليل كه مشغول تدريس فلسفه فارابي بودم از يك سو و از سوي ديگر به دليل نگارش كتابي درباره ابن‌سينا و فارابي.

يگانه شيفته ابن سينا بود

1- سابقه آشنايي من با خانم دکتر يگانه شايگان به ابن سينا باز مي گردد. ايشان را اولين بار در همايش ابن سينا در همدان در سال 83 ملاقات کردم. در واقع وجه مشترک ما ابن سينا بود.ايشان به واسطه …

ابن‌سینا نماد عقلانیت ایرانی

محسن كديور (متولد 1338 فسا) داراي مدرك اجتهاد (1376) و دكتري فلسفه و كلام اسلامي گرايش حكمت متعاليه (1378) از دانشگاه تربيت مدرس است. او بيش از بيست سال در حوزه علميه قم (76-1364) و دانشگاههاي مفيد قم(76-1372)؛ امام صادق(77-1371)؛ …

فلسفه سیاسی ابن سینا

ابن سينا در مابعد الطبيبه , منطق و پزشکی در ميان حکيمان مسلمان شخصيتی کم نظير است ,تا آنجا که تا قرون متمادی بزرگترين حکيم شرق به حساب می آمد و آثارش محور تعليم و تعلم حکمت مشاء بود. با …

فصل بيست و سوّم: ادلّه عقلى محض بر ولايت فقيه

  فصل بيست و سوّم   ادلّه عقلى محض بر ولايت فقيه   مراد از دليل عقلى، دليلى است كه حداقل يكى از مقدمات آن عقلى باشد، لذا ادلّه عقلى – چه در فقه و چه در كلام – به …