خدا و شرّ – جلسه سوم

خدا و شرّ کوششی در فلسفه دین با رویکرد خداباورانه برای حل مسئله شرّ است.

در جلسه دوم دانستیم که:

یک. دانش انسان محدود به بخش بسیار کوچکی از جهان مادی (و نه تمام آن) است. انسان تلازم بین شرّ و خیرهای بزرگتر و خود آن خیرهای بزرگتر را درک نمی کند. در میان رویکردهای معاصر فلسفه دین رویکرد الهیات شکاکانه Skeptical Theism)) از جمله موجهترین دفاع‌ها از خداباوری در مسئله شرّ است.

دو. اثبات نظام احسن متکی بر اثبات فلسفی «حکمت بالغه» خداوند است. با دانش محدود آدمی خصوصا علوم تجربی اثبات اینکه جهانی بهتر از جهان موجود ممکن است ممتنع می‌باشد، مگر به خودبسندگی دانش آدمی باور داشته باشیم.

سه. اثبات ارتباط کلی (موجبه کلیه) هر شرّ طبیعی با شرّ اخلاقی و مشخصا گناه به لحاظ عقلی غیرقابل اثبات است و حداقل ورای دانش بشری است. هرگونه تطبیق مصداقی شرور رخ داده با گناهان نیازمند دلیل یقینی است، که در دست نیست.

چهار. در فلسفه و الهیات اگزیستانسیالیسم عظمت شرور متافیزیکی باعث می شود شرور طبیعی و اخلاقی دم دستی فرض شده، سه گانه «خدا، شرّ و عدل الهی/ تئودیسه Theodicy» در پارادیم سنتی به سه‌گانه «انسان، رنج و عدالت بشری/ آنتروپودیسهAnthropodicy » در دوره مدرن تبدیل می‌شود. با انتقال خدامحوری به «انسان محوری»، این انسان است که باید شرّ را «مدیریت و اصلاح» کند نه «تبیین و توجیه». لذا «رنج» جای »شرّ» را می گیرد.

***

در جلسه سوم کوشش می شود به پرسش‌های ذیل پاسخ داده شود:

اول.

  • آیا خدایی که راضی می شود «من» رنج بکشم همچنان قابل اعتماد است؟
  • من به هیچ کس و هیچ چیز دیگر کاری ندارم: چرا خدا روا داشت شرّ برای «من» یا عزیزِ من اتفاق بیفتد و به رنج «من» منتهی شود؟
  • چرا نباید خدا مسئولیت بیشتری در قبال رنج «من» که نتیجه شرور است بپذیرد؟

دوم.

  • در رویکردهای مختلف شرّ اگزیستانسی، هیجانی و عاطفی [یعنی ۱) الهیات اگزیستانسی، ۲) الهیات پویشی، ۳) الهیات خدایِ گشوده، ۴) الهیات مبتنی بر معرفت شناسی اصلاح شده، ۵) الهیات اعتراض، ۶) الهیات ضعف خدا، و ۷) الهیات مرگ خدا] کدام دلیل منصور و موّجه در حل مسئله منطقی یا فلسفی شرّ اقامه شده است؟

سوم.

  • پیش‌فرض‌های مُضمَر رویکرد شرّ اگزیستانسی، هیجانی و عاطفی چیست؟
  • عقب نشینی برخی معاصرین از «اطلاق صفات علم، قدرت و خیرخواهی خداوند» در ذیل کدام رویکرد شرّ اگزیستانسی، هیجانی و عاطفی دسته بندی می شود؟
  • آیا نپرداختن فلسفه اسلامی به رویکرد شرّ اگزیستانسی، هیجانی و عاطفی دلیل ضعف و نارسایی آن است؟

***

برای پاسخ به پرسشهایی از این دست سخنرانی زنده ای با مشخصات ذیل برگزار می شود:

خدا و شرّ – جلسه سوم

رویکردهای اگزیستانس، عاطفی و هیجانی به مسئله شرّ

زمان: یکشنبه ۸ تیر ۱۳۹۹، ۲۸ ژوئن ۲۰۲۰

ساعت: ۱۸:۳۰ به وقت ایران، ۱۶ به وقت اروپای مرکزی، ۱۰ به وقت شرق آمریکا

زمان جلسه دو ساعت: یک ساعت طرح بحث و یک ساعت پرسش و پاسخ.

این جلسه در نرم افزار Gotomeeting به‌ صورت مجازی برگزار و به طور همزمان از کانال اینستاگرامی Mohsen.kadivar.official  به صورت زنده Live Instagram  پخش خواهد شد.

با لینک زیر مستقیما می توانید در این جلسه شرکت کنید:
https://global.gotomeeting.com/join/752865365

در صورت تمایل می توانید پرسشهای خود را قبل یا همزمان با برگزاری جلسه از طریق ایمیل زیر یا از طریق اینستاگرام مطرح کرده در جلسه پاسخ بگیرید:

[email protected]

پرسشهایی که فرصت طرح در جلسه نداشته باشند بعدا یک‌جا پاسخ داده می شوند. اگر برای نصب نرم افزار دچار مشکل هستید با ایمیل فوق تماس بگیرید.