وحی و نبوت

پیامبران و خاورمیانه

در قرآن به اسم تنها ۲۷ پیامبر اشاره شده است. دلیلی نداریم که غیر از ایشان پیامبری نبوده است. تاریخ مکتوب ما نیز به بیش از چند هزار سال نمی رسد. اینکه پیامبران دیگری بوده باشند و ما از آنها خبری نداشته باشیم منتفی نیست.
HMouK
۱۳۹۳/۰۷/۲۳
وحی و نبوت

ملاک الهی بودن قرآن

الهی بودن یک متن متکی بر یک باور است. باور به پیامبری که آن را به خدا نسبت می دهد. بدون باور به آن پیامبر راهی برای پذیرش الهی بودن آن متن نیست. من محمد بن عبدالله (ص) را صادق و امین می دانم. او قرآن کریم را وحی الهی معرفی کرده است. مفاد قرآن کاملا ادعای او را تایید می کند.
HMouK
۱۳۹۲/۱۲/۱۳
وحی و نبوت

محدودیتهای عقل و نیاز به پیامبر

پرسش: در سخنرانیتان واقع در دانشگاه تگزاس فردی از شما پرسید چرا اکنون پیامبری نازل نمی‌شود و شما فرمودید "چون الان عقلمان می‌رسد" بنابر این این شبهه پیش می آید که  در حال حاضر عقل بشر فراتر از نزول یک پیامبر شده است لذا همانگونه که در گذشته شریعت پیامبری که کامل تر از شریعت پیامبر گذشته بود ، حجت خدا بر زمین میشد ، عقل بشر اکنون میبایست حجت خدا باشد و نیازی به دین نیست. لطفا تبیین بفرمایید.   پاسخ: معنی عقلمان می رسد قضیه موجبه کلیه نیست…
HMouK
۱۳۹۲/۱۲/۱۳
وحی و نبوت

منابع تاریخی درباره‌ی پیامبر

پرسش: این جانب چندی پیش مقاله ای درباب بررسی تاریخی حضرت محمد مطالعه کردم. در این مقاله بر اساس اقوال مختلفه بیان می کرد اگر با دید تجدید نظری به تاریخ نگاه کنیم (در مقابل دید سنت گرا) متوجه می شویم هیچ منبع تاریخی معاصری برای حضرت محمد موجود نیست و قدیمی ترین کتاب ذکر کننده نام ایشان تاریخ طبری بوده که بیش از صد سال پس از محمد (ص) منتشر شده است. هر چه که می اندیشم و به تواریخ رجوع می کنم هیچ دلیل منطقیی برای حل این…
HMouK
۱۳۹۲/۱۲/۱۳
وحی و نبوت

دلیل خاتمیت نقلی است

پرسش: نبوت رسول مکرم اسلام (ص) دارای دلایلی است که غالبا درون دینی است و ادله اش قرآن واخبار مورد وثوق مسلمین و اینگونه مستندات قانع خصم نمی باشد و این عدم پذیرش عقلانی است. راه دیگر اثبات می باید بر اساس مباحث  ومقدمات عقلانی باشد که مورد قبول خصم  باشد . لاجرم اثبات خاتمیت نبوت رسول مکرم اسلام  که در تعارض با ادعای ادیان نوظهور است نیاز به ادله ای غیر از منابع دینی می طلبد. خواهشمندم مساله را از منظر عقلانی توضیح فرمایید.   پاسخ: خاتمیت از فروع نبوت…
HMouK
۱۳۹۲/۱۲/۱۲
احادیثسیرۀ نبوی

بی اعتباری گزارش طبری درباره‌ی ام قرفه

پرسش: آیا امکان دارد درمورد صحت یا عدم صحت روایت مربوط به شقه کردن ام قرفه توسط صحابه پیامبر (زید بن حارثه) که گویا در تاریخ طبری و در سیره رسول ابن اسحاق نقل شده است توضیح دهید. به نظر با آنچه که از اسلام در ذهن داشتیم،  که حتی در ذبح بر زجرنکشیدن حیوان تاکید دارد، در تناقض است.   پاسخ: مطلب مذکور خلاف واقع است. مطالب موجود در کتب سیره حدیث نیستند، نقلهای تاریخی هستند که با موازین علم تاریخ باید ارزیابی شوند. سیره ابن اسحاق که منبع تاریخ طبری…
HMouK
۱۳۹۲/۱۱/۲۶
وحی و نبوتتفسیر آیات

بی خبری پیامبران از امتشان پس از مرگ؟

پرسش: «نقل آشکار قرآن در آیات ۱۱۶ و ۱۱۷ سوره مائده ازاعتراف حضرت مسيح در روز قيامت ، آن حضرت کوچک ترين اطلاعي از عملکرد امت خويش پس از رحلتش نداشته و بي خبر از دردها و دعاهاي آنها بوده است.» نظر شما در این باره چیست؟ آیا پیامبران و امامان پس از مرگ از آنچه امتشان انجام می دهند بی خبرند؟   پاسخ: روح آدمی پس از مرگ از بدن مفارقت می کند و به میزان سعه‌ی وجودیش علم دارد. ارواح پاکان از جمله انبیاء حجابی برای علمشان نیست…
HMouK
۱۳۹۲/۱۱/۲۶
احکام جزائیسیرۀ نبوی

اسلام، برده داری و خشونت

پرسش: لطفا در مورد مقولاتی چون کنیز و برده و کشتار یهودیان و ...بفرمایید این مقولات که امروز در تقابل با اخلاق و حقوق بشر است چگونه قابل توضیح و توجیه است؟ آیا این بدان معنا نیست که دین در برخی زمانها و موارد میتواند غیر اخلاقی باشد؟ پاسخ: در مورد برده داری به مقاله برده داری در اسلام معاصر در کتاب حق الناس و برای کشتار یهودیان به اینجا مراجعه فرمائید. مسائل را باید در متن زمانی مکانی خود خواند و درک کرد. مطابق عقلانیت ۱۴ قرن قبل برده…
HMouK
۱۳۹۲/۱۱/۲۶
سیرۀ نبوی

جوانگرائی در مدیریت پیامبر

پرسش: در بحث تفویض مسئولیت در حوزه مدیریت و اراده حکومت ، یکی از موارد قابل تامل و تفحص در دوره زمامداری حضرت رسول ص این نکته است که ایشان در مواردی به جوانان صدارت اعطا نموده اند . بعضی این رویکرد را نشانه نوجویی و جوان باوری و شیوه مدیریتی آن حضرت می دانند ؛ و معتقدند در این روزگار هم بایسته آن است که از نسل نو به وفور در مسئولیتها بهره ستانده شود . اما برخی در مقابل معتقدند که این روشی بسیار پرهزینه و پرمخاطره است…
HMouK
۱۳۹۲/۱۱/۲۶
وحی و نبوت

بهترين نوع زندگي

بهترین زندگی آن زندگی است که سعادت دنیا و آخرت را نصیب انسان کند. برای دستیابی به سعادت دنیا و آخرت سه بزرگراه هست: عقل، دل و دین.
HMouK
۱۳۹۲/۱۰/۲۰
اصول فقهامامت و خلافتوحی و نبوت

دلیل حجیت قرآن، احادیث پیامبر و ائمه

حجیت قرآن مبتنی بر ایمان به نبوت محمد بن عبدالله و صداقت و امانت داری ایشان و تصریح رسول الله به کلام الله بودن قرآن است. پذیرش سخن پیامبر اعم از اینکه در حضور ایشان باشیم یا با حدیث معتبر مطلبی را از ایشان بشنویم در گرو ایمان به نبوت ایشان است. یعنی چون گوینده رسول خداست به سخنان وی اعتنا می شود. اعتبار قول و فعل ائمه چه در محضرشان باشیم چه از طریق حدیث معتبر اقوالشان را بشنویم از منظر شیعی این است که باور کرده باشیم ایشان…
HMouK
۱۳۹۲/۱۰/۲۰
امامت و خلافتوحی و نبوت

انتقاد از پیامبر و ائمه؟

اگر مسلمانی در زندگی و رفتار خصوصی و عمومی اولیاء دین خللی می یابد، موظف است در این زمینه تحقیق کند. اگر نتیجه تحقیق او به گونه ای بود که خللی به ایمان او به نبوت محمد (ص) یا امامت ائمه نمی زند او به عنوان مسلمان و شیعه مطابق تحقیق خود عمل خواهد کرد. و اگر نتیجه تحقیق وی به گونه ای بود که بر فرض صحت آن ایمان به نبوت دیگر برایش میسر نیست علی القاعده دیگر چنین فردی دلیلی برای مسلمانی ندارد. پرسش از «جواز یا حق…
HMouK
۱۳۹۲/۱۰/۲۰
وحی و نبوتتفسیر آیات

شق القمر

پرسش: از شق القمر، به عنوان یکی از معجزات رسول مکرم اسلام (ص) نام برده می شود. چرا در هیچ یک از کتب تاریخی در دنیا به این مساله اشاره نشده است. ماه که تنها متعلق به عربستان ۱۴۰۰ پیش نبوده است که هیچ کس در دنیا این اتفاق را ندیده و فقط مردم عربستان نظاره گر آن بوده باشند. به نظر می رسد این نکته باعث می شود نظر کسانیکه که گفته اند این معجزه در قیامت رخ خواهد داد تقویت می شود و جوابی قانع کننده برای مخالفین…
HMouK
۱۳۹۲/۱۰/۲۰
وحی و نبوت

دین پیامبر قبل از بعثت

پرسش: دین رسول اکرم (ص) پیش از بعثت چه بوده است؟ پاسخ: محمد بن عبدالله (ص) قبل از بعثت یقینا موحد بوده است، اینکه بر دین ابراهیم حنیف بوده یا گونه‌ی دیگر ما اطلاعات کافی نداریم و نمی دانیم. این ندانستن هیچ خللی به هیچ جایی نمی زند. جمعی از علمای بزرگ گذشته نیز در این امر توقف کرده اند چرا که هیچ دلیل معتبری بر اینکه ایشان متدین به ادیان گذشته بوده یا نبوده اند در دست نیست. سید مرتضی از شیعه و غزالی، قاضی عبدالجبار، آمدی و سبکی…
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۲۹
امامت و خلافتوحی و نبوت

ولایت تشریعی ائمه و ختم نبوت

برخی علمای شیعه از آغاز تا کنون ائمه را «علمای ابرار» دانسته ولایت تکوینی یا تشریعی برای ایشان قائل نبوده اند. آنان خداوند را شارع بالذات و پیامبر را شارع بالعرض و ائمه را عالمان امانتدار شریعت نبوی معرفی می کرده اند. هر چه از ائمه(ع) روایت شده یا سخن پیامبر (ص) است یا برداشت و اجتهاد ائمه است، بنابراین تشریعی صورت نگرفته تا خللی به ختم نبوت وارد شود. نه کسی بعد از ایشان ادعای نبوت کرده است، نه تشریع بعد از ایشان ادامه یافته است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۲۹
وحی و نبوت

دلیل ختم نبوت

پرسش: از چه طریق عقلی (بدون تکیه بر آیات و روایات) میتوان ثابت کرد که حضرت محمد آخرین فرستاده خداست و بعد از ایشان پیامبری نخواهد آمد؟ آیا احکام دین مبین اسلام تا ابدالدهر برای انسان راه گشاست و نیاز به هیچ تجدیدی نیست؟   پاسخ: ختم نبوت دلیل نقلی دارد. به طور کلی موارد خاص جزئی دلیل عقلی ندارد. همچنانکه نبوت خاصه (یعنی اینکه محمد یا عیسی یا موسی علیهم السلام پیامبربوده اند) دلیل عقلی ندارد (منهای معجزه) هکذا ختم نبوت نیز قابل اقامه‌ی دلیل عقلی نیست. باور دینی…
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۰۴
وحی و نبوت

پیامبر امّی و تعلیم به دیگران

پرسش: آیا پیامبر اسلام در تمام دوران حیاتش و تا آخرین لحظه زندگیشان امی یعنی بی سواد بودند یا اینکه تنها قبل از رسالتشان فاقد سواد بودند و پس از آن دارای سواد خواندن و نوشتن شدند؟ آیا شواهدی در دست هست که نشان دهد پیامبر اسلام پس از رسالتشان دارای سواد خواندن و نوشتن شدند؟ مواردی چون ماجرای قرطاس و نسبت هذیانی گویی به ایشان، ماجرای صلح حدیبیه و غیره آمده است که نشان می دهد شخص پیامبر اقدام به نوشتن کرده یا درخواست برای نوشتن داشته اند. اما…
HMouK
۱۳۹۲/۰۶/۰۵
حقوق زنانسیرۀ نبوی

سیاه پوستان و زنان و کارگزاران عهد نبوی

سوال من راجع به کارگزاران پیامبر اکرم است: آیا زنان یا سیاه پوستان هم در میان کارگزاران یا فرستادگان ایشان به مناطق مختلف دیده می شوند؟ پاسخ: الف. بسیاری از کارگزان پیامبر (ص) از مردم محلی و از رنگین پوستان بوده اند. مؤذن - سخنگوی - پیامبر (ص) بلال حبشی یک سیاه پوست بوده است. ب. در آن دوران بانوان سمت دیوانی نداشته اند اما منزلتی که خدیجه کبری، فاطمه‌ی زهرا، عایشه بنت ابوبکر و بانوان مهاجر و انصار داشته اند نشان از ارتقای مقام زن در عصر نبوی است.…
HMouK
۱۳۹۲/۰۵/۱۲
امامت و خلافتسیرۀ نبوی

جانشینی پیامبر: نصب یا انتخاب؟

پرسش: از مطلبی تحت عنوان از غدیر تا وفات پیامبر برایم سوال ایجاد شده خواهشمند است راهنمایی بفرمایید. چرا اکثر صحابه نص غدیر را به عنوان زمامداری سیاسی امام علی (ع) برداشت نکردند؟ چرا فقط مرجعیت دینی قابل برداشت است؟ آیا از واژه "ولی" فقط دینی (امامت) برداشت می شود یا سیاسی (خلافت) هم قابل برداشت است؟ جالب است خود جناب عمر به امام علی تبریک گفتند. این تبریک برای چه بود؟ من همیشه برایم سوال بوده که حتی اگر این نص غدیر و همه گفته های پیامبر را کنار…
HMouK
۱۳۹۲/۰۴/۱۴
تاریخ ائمهسیرۀ نبوی

تأملی دوباره درباره‌ی تعدد زوجات پیامبر و ائمه

ازدواجهای پیامبر در عصر خود وی امری غیرمتعارف شمرده نشده است. بسیاری از مردان با تعدد زوجات زندگی می کردند. در زندگی آنها نیز همزمان چندین زن اعم از آزاد و کنیز بوده است. تنها تفاوت تعداد زنان آزاد همزمان بین پیامبر و دیگر مردان است. اگر چه پیامبر در تعداد زوجات از امتیاز بیشتری نسبت به دیگر مردان برخوردار بوده، اما موازی آن تکالیف بیشتری هم در حوزه‌ی عبادات نسبت به دیگران دارد. به عنوان مثال قیام لیل و صلوة وتر برای همگان مستحب است، اما برای پیامبر واجب…
HMouK
۱۳۹۲/۰۲/۲۱
خداسیرۀ نبویتفسیر آیات

آیات زنان پیامبر چه دردی از ما را دوا می کند؟

آنچه به عنوان شأن نزول آیات نقل شده است، اخبار واحدی هستند که علی الاغلب فاقد اعتبار سندی بوده، بسیاری از آنها یقینا مجعول هستند. ازدواج با مطلق زنان آزاد در آیه‌ی ۵۲ سوره‌ی احزاب برای پیامبر (ص) ممنوع می شود. قرار نیست تک تک آیات رافع درد همه انسانها در همه زمانها و مکانها باشد. آیات متعددی از قرآن صرفا پاسخگوی مشکلات عصر نزول است و به طور مستقیم هیچ ارتباطی با مسائل زمانها و زمینهای دیگر ندارد.بیشک قرآن حاوی آیات هدایت فرازمانی و فرامکانی است، همان آیات برای…
HMouK
۱۳۹۲/۰۲/۰۵
احادیثامامت و خلافتسیرۀ نبوی

از غدیر خم تا وفات پیامبر (ص)

دو واقعه‌ بعد از ۱۸ ذیحجه سال ۱۰ اتفاق افتاده است که با مسئله مرتبط است: اول، پیامبر (ص) در اوایل صفر سال ۱۱ لشکری از مسلمانان به فرماندهی جوانی ۱۸ تا ۲۰ ساله به نام اسامة را روانه‌ی روم کرد و به ابوبکر و عمر هم دستور داد در این لشکر عازم روم شوند. دوم. در روزهای منجر به وفات ۲۷ یا ۲۸ صفر سال ۱۱ پیامبر (ص) درخواست قلم و کاغذ کرد که وصیت آخرینش را بنویسد. اکثر صحابه (به استثنای سه یا چهار نفر) از سخنان رسول…
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۲۹
سیرۀ نبوی

پیامبر (ص) قبل و بعد از قدرت

پیامبر خدا (ص) با کسی که به مسلمانان متعرض نشده بود و وفای به عهد کرده بود، هرگز نجنگید. چه در مکه چه در مدینه حقوق مردم را رعایت کرد. قدرت منش و روش او را تغییر نداد. آیات سوره توبه و انفال و غیر آن تنها درباره‌ی «جنگ تدافعی» است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۱۹
وحی و نبوت

بی خطا بودن وحی الهی و مخلَص بودن پیامبر

پیامبر به نص قرآن بشری مثل بقیه‌ی آدمها بوده، اما به او وحی می شده است. قرآن خودش گفته که وحی را حفظ می کند. وحی الهی عاری از خطاست. پیامبر هم داعی برای گناه کردن ندارد، متقی و مطهر و مخلَص است و بر اینگونه آدمها شیطان تسلطی ندارد. آنچه را هم که به نام دین به پیروانش تعلیم داده از خدا فرا گرفته و خطا در آن راه ندارد. خارج از حوزه‌ی دین هم انسانی عادی بوده است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۱۶
سیرۀ نبوی

عدم اعتبار خبر مربوط به کشتار بنی قریظه

کتاب سیره ابن اسحاق اگر چه قدیمی ترین کتاب سیره محسوب می شود، اما منقولات وی توسط برخی معاصرین متنفذ وی مورد مناقشه واقع شده، چیزی که در مورد سیره ابن اسحاق مورد اتفاق نسبی است، عدم اعتماد به نقلهای وی درباره دیگر ادیان است، وی متهم به نقل از منابع ضعیف و غیرقابل اعتماد در این حوزه است، بویژه منابع یهودی و مشخصا نقل وی درباره یهودیان بنی قریظه پرمناقشه ترین مطلب کتاب وی است. بنابراین خبر واحد ابن اسحاق در این زمینه غیر قابل اعتماد است.
HMouK
۱۳۹۱/۱۱/۱۶