احادیثسیرۀ نبوی

بی اعتباری گزارش طبری درباره‌ی ام قرفه

پرسش: آیا امکان دارد درمورد صحت یا عدم صحت روایت مربوط به شقه کردن ام قرفه توسط صحابه پیامبر (زید بن حارثه) که گویا در تاریخ طبری و در سیره رسول ابن اسحاق نقل شده است توضیح دهید. به نظر با آنچه که از اسلام در ذهن داشتیم،  که حتی در ذبح بر زجرنکشیدن حیوان تاکید دارد، در تناقض است.   پاسخ: مطلب مذکور خلاف واقع است. مطالب موجود در کتب سیره حدیث نیستند، نقلهای تاریخی هستند که با موازین علم تاریخ باید ارزیابی شوند. سیره ابن اسحاق که منبع تاریخ طبری…
HMouK
۱۳۹۲/۱۱/۲۶
احکام جزائیسیرۀ نبوی

اسلام، برده داری و خشونت

پرسش: لطفا در مورد مقولاتی چون کنیز و برده و کشتار یهودیان و ...بفرمایید این مقولات که امروز در تقابل با اخلاق و حقوق بشر است چگونه قابل توضیح و توجیه است؟ آیا این بدان معنا نیست که دین در برخی زمانها و موارد میتواند غیر اخلاقی باشد؟ پاسخ: در مورد برده داری به مقاله برده داری در اسلام معاصر در کتاب حق الناس و برای کشتار یهودیان به اینجا مراجعه فرمائید. مسائل را باید در متن زمانی مکانی خود خواند و درک کرد. مطابق عقلانیت ۱۴ قرن قبل برده…
HMouK
۱۳۹۲/۱۱/۲۶
سیرۀ نبوی

جوانگرائی در مدیریت پیامبر

پرسش: در بحث تفویض مسئولیت در حوزه مدیریت و اراده حکومت ، یکی از موارد قابل تامل و تفحص در دوره زمامداری حضرت رسول ص این نکته است که ایشان در مواردی به جوانان صدارت اعطا نموده اند . بعضی این رویکرد را نشانه نوجویی و جوان باوری و شیوه مدیریتی آن حضرت می دانند ؛ و معتقدند در این روزگار هم بایسته آن است که از نسل نو به وفور در مسئولیتها بهره ستانده شود . اما برخی در مقابل معتقدند که این روشی بسیار پرهزینه و پرمخاطره است…
HMouK
۱۳۹۲/۱۱/۲۶
حقوق زنانسیرۀ نبوی

سیاه پوستان و زنان و کارگزاران عهد نبوی

سوال من راجع به کارگزاران پیامبر اکرم است: آیا زنان یا سیاه پوستان هم در میان کارگزاران یا فرستادگان ایشان به مناطق مختلف دیده می شوند؟ پاسخ: الف. بسیاری از کارگزان پیامبر (ص) از مردم محلی و از رنگین پوستان بوده اند. مؤذن - سخنگوی - پیامبر (ص) بلال حبشی یک سیاه پوست بوده است. ب. در آن دوران بانوان سمت دیوانی نداشته اند اما منزلتی که خدیجه کبری، فاطمه‌ی زهرا، عایشه بنت ابوبکر و بانوان مهاجر و انصار داشته اند نشان از ارتقای مقام زن در عصر نبوی است.…
HMouK
۱۳۹۲/۰۵/۱۲
امامت و خلافتسیرۀ نبوی

جانشینی پیامبر: نصب یا انتخاب؟

پرسش: از مطلبی تحت عنوان از غدیر تا وفات پیامبر برایم سوال ایجاد شده خواهشمند است راهنمایی بفرمایید. چرا اکثر صحابه نص غدیر را به عنوان زمامداری سیاسی امام علی (ع) برداشت نکردند؟ چرا فقط مرجعیت دینی قابل برداشت است؟ آیا از واژه "ولی" فقط دینی (امامت) برداشت می شود یا سیاسی (خلافت) هم قابل برداشت است؟ جالب است خود جناب عمر به امام علی تبریک گفتند. این تبریک برای چه بود؟ من همیشه برایم سوال بوده که حتی اگر این نص غدیر و همه گفته های پیامبر را کنار…
HMouK
۱۳۹۲/۰۴/۱۴
تاریخ ائمهسیرۀ نبوی

تأملی دوباره درباره‌ی تعدد زوجات پیامبر و ائمه

ازدواجهای پیامبر در عصر خود وی امری غیرمتعارف شمرده نشده است. بسیاری از مردان با تعدد زوجات زندگی می کردند. در زندگی آنها نیز همزمان چندین زن اعم از آزاد و کنیز بوده است. تنها تفاوت تعداد زنان آزاد همزمان بین پیامبر و دیگر مردان است. اگر چه پیامبر در تعداد زوجات از امتیاز بیشتری نسبت به دیگر مردان برخوردار بوده، اما موازی آن تکالیف بیشتری هم در حوزه‌ی عبادات نسبت به دیگران دارد. به عنوان مثال قیام لیل و صلوة وتر برای همگان مستحب است، اما برای پیامبر واجب…
HMouK
۱۳۹۲/۰۲/۲۱
خداسیرۀ نبویتفسیر آیات

آیات زنان پیامبر چه دردی از ما را دوا می کند؟

آنچه به عنوان شأن نزول آیات نقل شده است، اخبار واحدی هستند که علی الاغلب فاقد اعتبار سندی بوده، بسیاری از آنها یقینا مجعول هستند. ازدواج با مطلق زنان آزاد در آیه‌ی ۵۲ سوره‌ی احزاب برای پیامبر (ص) ممنوع می شود. قرار نیست تک تک آیات رافع درد همه انسانها در همه زمانها و مکانها باشد. آیات متعددی از قرآن صرفا پاسخگوی مشکلات عصر نزول است و به طور مستقیم هیچ ارتباطی با مسائل زمانها و زمینهای دیگر ندارد.بیشک قرآن حاوی آیات هدایت فرازمانی و فرامکانی است، همان آیات برای…
HMouK
۱۳۹۲/۰۲/۰۵
احادیثامامت و خلافتسیرۀ نبوی

از غدیر خم تا وفات پیامبر (ص)

دو واقعه‌ بعد از ۱۸ ذیحجه سال ۱۰ اتفاق افتاده است که با مسئله مرتبط است: اول، پیامبر (ص) در اوایل صفر سال ۱۱ لشکری از مسلمانان به فرماندهی جوانی ۱۸ تا ۲۰ ساله به نام اسامة را روانه‌ی روم کرد و به ابوبکر و عمر هم دستور داد در این لشکر عازم روم شوند. دوم. در روزهای منجر به وفات ۲۷ یا ۲۸ صفر سال ۱۱ پیامبر (ص) درخواست قلم و کاغذ کرد که وصیت آخرینش را بنویسد. اکثر صحابه (به استثنای سه یا چهار نفر) از سخنان رسول…
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۲۹
سیرۀ نبوی

پیامبر (ص) قبل و بعد از قدرت

پیامبر خدا (ص) با کسی که به مسلمانان متعرض نشده بود و وفای به عهد کرده بود، هرگز نجنگید. چه در مکه چه در مدینه حقوق مردم را رعایت کرد. قدرت منش و روش او را تغییر نداد. آیات سوره توبه و انفال و غیر آن تنها درباره‌ی «جنگ تدافعی» است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۱۹
سیرۀ نبوی

عدم اعتبار خبر مربوط به کشتار بنی قریظه

کتاب سیره ابن اسحاق اگر چه قدیمی ترین کتاب سیره محسوب می شود، اما منقولات وی توسط برخی معاصرین متنفذ وی مورد مناقشه واقع شده، چیزی که در مورد سیره ابن اسحاق مورد اتفاق نسبی است، عدم اعتماد به نقلهای وی درباره دیگر ادیان است، وی متهم به نقل از منابع ضعیف و غیرقابل اعتماد در این حوزه است، بویژه منابع یهودی و مشخصا نقل وی درباره یهودیان بنی قریظه پرمناقشه ترین مطلب کتاب وی است. بنابراین خبر واحد ابن اسحاق در این زمینه غیر قابل اعتماد است.
HMouK
۱۳۹۱/۱۱/۱۶
تفسیر موضوعیسیرۀ نبوی

آیات عذاب قرآن، جنگهای پیامبر و عدم خشونت عیسی مسیح

هر پیامبری متناسب با زمان و مکان خاص رسالتش تنظیم می شده است. قرار نیست دیگر پیامبران در شرائطی متفاوت با زمان عیسی مسیح (ع) شیوه‌ی ایشان را تکرار کنند. دعوت به صلح و دوستی ابزار مختلف دارد، گاهی با عدم خشونت است، و گاهی با جنگیدن در برابر آنها که مانع صلح و دوستی هستند. نفی مطلق جنگ افسانه ای است که حتی تاریخ سراسر جنگِ مسیحیت چه در قرون وسطی چه در دوران معاصر خلاف آن است. دفاع در مقابل متجاوز مسلح، مبارزه رهایی بخش برای آزاد کردن…
HMouK
۱۳۹۱/۱۰/۰۲
سیرۀ نبویتفسیر آیات

محدودیت ازدواجهای پیامبر (ص) در آیه‌ی ۵۲ سوراه‌ی احزاب

پرسش: یک نکته مبهم در ایه ۵۲ سوره‌ی احزاب دارم که متاسفانه با مراجعه به تفسیرهای نمونه، المیزان و نور هم جوابی برایش پیدا نکردم. چون یا به ان نپرداختند یا قانع کننده نبود یکبار دیگر ترجمه ایه را مرور کنید: «بعد از این دیگر زنی بر تو حلال نیست و نمیتوانی همسرانت را به همسران دیگری تبدیل کنی (بعضی را طلاق دهی و همسر دیگری به جای او برگزینی) هرچند جمال آنها مورد توجه تو واقع شود.» در برخی تفاسیر اشاره شده که این ایه می خواهد فشار اصرار…
HMouK
۱۳۹۱/۱۰/۰۲
سیرۀ نبوی

مستند داستانی مشهور از سیره پیامبر (ص)

پرسش: اینجانب از شما تقاضای تأیید صحت و سقم یک داستانِ صدر اسلام را دارم. روایت است که فرد یهودی در صدر اسلام هر روز بر سر حضرت خاکستر می ریخته اما در زمانی‌ که آن فرد مریض بوده، آن حضرت به دیدارش می رود. اینجانب به تأیید صحت روایت فوق و منبع تاریخی‌ آن جهت درج و ارائه در یک تحقیق دانشگاهی نیاز دارم.   پاسخ: من نیز فراوان این واقعه را شنیده ام.  از سیره پیامبر (ص) چنین امری محتمل است. اما متاسفانه چنین روایتی در حد اطلاع…
HMouK
۱۳۹۱/۰۴/۲۹