کارویژه دین «معنی‌بخشی به زندگی»، «جهت‌دهی آدمی به سمت خدا» و «آماده‌سازی برای سرای آخرت» است. «تدبیر دنیا» از قبیل سیاست، اقتصاد و اجتماعیات کار دین نیست. نواندیشی دینی به «اجتهاد در اصول فقه و مبانی فقه، و اجتهاد ساختاری در فقه» قائل است. در الهیات اسلامی مرز‌های روشنی با «تجدیدنظرطلبی دینی» دارد، در زمینه الهیات شیعی در پی شناسایی رسوبات «غلات مفوّضه» است. با «اسلام انقلابی» مرزبندی دارد. جنگ را فراتر از دفاع مشروع موجه ندانسته، سرمایه‌گذاری در فقه اجتماعی و سیاسی را مفید فایده نمی‌داند.
تکفیر افترا و نشانی غلط است. بحث نزاعی علمی است: مهاجرت از «اصلاح معرفت دینی» (نواندیشی دینی) به «اصلاح اصل دین» (تجدیدنظر طلبی دینی). بحث در «صحت و سقم» این «قول الهیاتی» است، نه در «ایمان و کفر فقهی قائل». بعد از دو سال مسکوت بودن بحث، در تیر-مرداد جاری چه اتفاقی افتاده که درد مزمن مدعی دوباره عود کرده و معرکه ادواری افترای تکفیر را از سر گرفته است؟ انقلاب فرهنگی در دانشگاه شیراز کار چند هزار‌ دانشجو بوده است. دانشگاه شیراز در انقلاب فرهنگی نقش تعیین‌کننده‌ای نداشت.
وقتی از فرهنگ گفت‌وگو و مدارا سخن می‌گوئیم، دقیقا از چه چیزی سخن می‌گوئیم؟ چرا فرهنگ گفت‌وگو در بسیاری جوامع ما ضعیف است؟ موانع گفت‌وگو چیست؟ گفت‌وگو در فرهنگ اسلامی چه جایگاهی دارد؟ چگونه می‌توان میان پای‌بندی به حقیقت و احترام به دیدگاه مخالف جمع کرد؟ مرز مدارا کجاست؟ آیا باید با همه دیدگاهها مدارا کرد؟ آیا نخبگان جهان اسلام خود اهل گفت‌وگو هستند؟ مسئولیت نخبگان در ترویج فرهنگ گفت‌وگو چیست؟ پیام شما برای نسل جوان افغانستان درباره گفت‌وگو و مدارا چیست؟ سید جمال‌الدین افغانی آزادی‌خواه و اهل گفت‌وگو بود.
طباطبایی و بازرگان هر دو حیات مؤمنانه و درد دین داشته‌اند، اخلاقی زیسته‌اند، به قرآن عنایت خاص داشته‌اند، تعالیم اجتماعی اسلام را مورد توجه ویژه قرار داده‌اند، هیچ‌کدام به ولایت فقیه باور نداشته‌اند، هر دو منتقد جمهوری اسلامی و مشی سیاسی و دینی آقای خمینی بوده‌اند. بازرگان در تمام طول زندگی به این اصول در نسبت دین و سیاست پابند بود: دفاع از حکومت دموکراتیک و مبارزه با استبداد در تمام ابعاد آن از جمله استبداد دینی. حکومت اسلامی به معنای حکومت روحانیون یا «ولایت فقیه» قابل پذیرش نیست.
نهایی شدن یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا، پایان فوری جنگ و عملیات نظامی در تمامی جبهه‌ها از جمله لبنان، و رفع محاصره دریایی ایران را به فال نیک می‌گیریم. امیدوارم آمریکا به تعهدات خود وفادار بماند. این پیروزی مقدماتی را که به بهای سنگینی به‌دست آمد، به ملت، دولت و نیروهای مسلح ایران تبریک می‌گویم. خداوند مردم منطقه بلکه جهان را از کید اسرائیل و صهیونیسم محفوظ بدارد. امیدوارم در فضای صلح و آرامش پساجنگ، جمهوری اسلامی دیون بسیار سنگین خود را به ملت بزرگوار ایران ادا کند.
سخنرانی آنلاین در جلسه حضوری انجمن ‌مباحثات ‌قرآنی قم، چهارشنبه ۲۷ خردادماه ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۳۰، «نقش محمد (ص) در تکوین وحی: تحلیل انتقادی دیدگاه فضل الرحمن»: «وحی لفظی» قرآن به‌عنوان «کلام خدا»؛ وحی یعنی «الهام» کلام خدا به قلب پیامبر؛ «روح»‌ عامل «درونی» وحی؛ انکار «تکلم مستقیم خداوند» با پیامبران؛ پیوند وحی با عالم امر، لوح محفوظ و امّ‌الکتاب؛ رویکرد «روان‌شناختی» به انتقال کلام خدا به «قلب» پیامبر؛ قرآن تماماً کلام خدا و در عین حال تماماً کلام محمد (ص)؛ و لزوم آشکارکردن همه حقایق دینی برای همگان.
آقای محمد اسحاق فیاض یکی از فقهای برجسته حوزه علمیه نجف اشرف و مرجع تراز اول شیعیان بود. حلقه وصل من با مرحوم فیاض کتاب «محاضرات فی اصول الفقه» ایشان است. فیاض یک اصولی تراز اول، صاحب «المباحث الاصولية» از تفصیلی‌ترین کتب اصولی امامیه، یکی از ممتازترین فقهای «موضوع‌شناس» معاصر بود، وعلاوه بر قوّت فقهی، اهتمام ایشان به «مسائل مستحدثه» و یافتن راه حل برای آنها شاخص می‌باشد. درباره حقوق زنان قائل به تساوی حقوقی در حوزه عمومی و جواز تصدی بسیاری از مناصب سیاسی و قضایی برای زنان بود.
چهار عید بزرگ ما ایرانیان مسلمان شیعه: نوروز، فطر، قربان و غدیر خم. در هجدهم ذیحجه سال دهم هجری رسول خدا محمد مصطفی (ص) سمت و سوی اسلام بعد از خود را تعیین، و ولایت علی مرتضی (ع) را به مسلمانان اعلام کرد. غدیر خم بسیار بزرگتر از جانشینی سیاسی پیامبر (ص) است. ولایت در غدیر خم «ولایت اعتقادی» است، حال آن‌که ولایت در ولایت فقیه «ولایت فقهی» است. چند جریان در دوران معاصر به نماد اصیل غدیر خم جفا کرده‌اند: ولائی‌ها، اسلام انقلابی، اسلام قرآنی، و روشنفکری دینی تجدیدنظرطلب.
شب و روز عرفه (نهم ذی حجه) یکی از اوقات ممتاز عبادت در تقویم مؤمنان است: قطع تعلق به دنیا، تقرب به خداوند و راز و نیاز. روز عرفه مقدمه عید قربان است: فدا کردن عزیزترین‌ها برای رسیدن به مقام قرب خداوند. عید قربان یا اضحی (دهم ذیحجه) بر همه مسلمانان مبارک باد. این عید یادآور پاکبازی ابراهیم و جان‌بازی فرزند خداجوی اوست. درود خدا بر هر دو باد. خواهی که تو را کعبه کند استقبال / مایی و منی را به مِنا قربان کن.
آمریکا و اسرائیل در تحقق دو هدف اصلی خود از جنگ علیه ایران ناکام ماندند، نه سرنگونی نظام محقق شد، نه تغییر بنیادینی در رفتار آن رخ داد. جنگ به تقویت انسجام داخلی ایران انجامید و روند اصلاحات دموکراتیک را به‌تأخیر انداخت. ایرانیان خود را در برابر انتخابی اجباری یافتند، میان دفاع از تمامیت ارضی کشور یا پیگیری مطالبات خود برای حاکمیت قانون و آزادی‌ها. اکثریت گزینه نخست را برگزیدند و دومی را به تعویق انداختند. ریشه تنش کشورهای خلیج فارس و ایران، پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه است.