نقد سروش متأخر (روشنفکر دینی)

چالش اسلام و قدرت

نقد ادعای پیامبر اقتدارگرا، جلسه پانزدهم

سروش متقدم به عنوان «پژوهشگر فلسفه و عرفان» و نواندیش دینی سرگرم «اصلاح معرفت دینی» در مستوای ایران کارنامه ای پربار و قابل تقدیر دارد. مراد از سروش متأخر روشنفکر دینی مؤلف کتابهای قبض و بسط تئوریک شریعت، صراطهای مستقیم، بسط تجربه نبوی، کلام محمد – رؤیای محمد، و ادعای پیامبر اقتدارگراست که دل‌مشغولی اصلی او «اصلاح دین» است نه اصلاح معرفت دینی. از آنجا که مقدمات ادعای پیامبر اقتدارگرا در چهار گام قبلی فراهم آمده است، آخرین جلسه این بحث به نقد اجمالی چهار کتاب مذکور و برخی نکات باقیمانده اختصاص دارد، با پاسخ به پرسشهایی از این دست:

– به چه دلیلی دل‌مشغولی سروش متاخر «اصلاح معرفت دینی» نیست، و «اصلاح اصل دین» است؟ تفاوتشان در چیست؟

– به چه دلیلی محصول سروش متأخر «اسلام» است؟

– وقتی چیزی به اسلام نسبت داده می شود، اصولا ضابطه ای برای درست بودن چنین نسبتی در دست هست؟ اگر بله، این «ضابطه» چیست؟ و اگر نه، فرق علم و جهل در امر دین چیست؟

– آیا در منظومه فکری سروش متأخر چیزی به نام خطا در فهم، اشتباه در تفسیر، و غلط در نسبت به اسلام پیش بینی شده است؟

– آیا برای نسبت دادن چیزی به اسلام یا ارائه تفسیری از آن اصولا نیازی به «دانش دینی» هست یا نه؟

– دانشهای دینی چه فرقی با دانشهای عرفی دارند، که در اولی برخلاف دومی نیازی به تخصص و ضابطه نیست؟

– آیا دعاوی پنج‌گانه سروش متأخر به نظر خود وی «ابطال ناپذیر» و کلیدی است که با آن قفل همه معارف دینی گشوده می شود؟

– «قلب اسلام» یعنی چه؟ در چه صورت قلب اسلام و تقرب به اسلام واقعی بی معنی می شوند؟

– چرا باید با «قبض و بسط تئوریک شریعت» نقادانه برخورد کرد؟ و چرا فصل الخطاب نیست؟

– مقصد روشنفکری دینی به سبک سروش کجاست؟

– چرا افتراق «روشنفکری دینی» (سرگرم اصلاح اصل دین) و «نواندیشی دینی» (در کار اصلاح معرفت دینی) ناگزیر است؟

– روشنفکری دینی به سبک سروش چه مزایا و آسیب‌هایی برای اندیشه اسلامی معاصر داشته است؟

***

وبینار نواندیشی دینی

یکشنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۰، ۸ آگوست ۲۰۲۱

ساعت ۲۱ به وقت ایران و ۱۲:۳۰ به وقت شرق آمریکا

دو ساعت و نیم همراه با پرسش و پاسخ

این جلسه به همت «سازمان پژوهشگران ایرانی سبزاندیش (سپاس)» در نرم افزار Gotomeeting برگزار و به طور همزمان از کانالهای اینستاگرامی  @Mohsen.kadivar.official و @sepas_news به صورت زنده Live Instagram  پخش خواهد شد.

لینک شرکت مستقیم در جلسه:

https://global.gotomeeting.com/join/938869333

ایمیل تماس

[email protected]