احمد قابل را غالبا به نامه های انتقادی شجاعانه اش به مقام رهبری می شناسند. اما مهمتر از این نامه ها نوشته های وی در فقه استدلالی است. رساله ناتمام وی در «حکم رجم» (نقد مجازات سنگسار) و «استحباب پوشش موی بانوان» (نقد وجوب حجاب) از این قبیل است. همت قابل در چند سال اخیر مصروف نگارش رساله «مبانی شریعت» بوده است. او این رساله را مهمترین اثر خود می داند. قابل رویکرد خود را «شریعت عقلانی» نام نهاده است.

احمد قابل مجتهدی بدون لباس روحانیت است. او عبا و عمامه را چند سالی پس از انقلاب اسلامی به کناری نهاد، در عین اینکه طلبگی حوزه علمیه را هرگز رها نکرد. حکم اجتهاد را از مراد و مرشد خود مرحوم آیت الله العظمی منتظری دارد. قدر زر زرگر شناسد، قدر گوهر گوهری. بارها به اتهام دفاع و تبلیغ آراء استادش طعم زندان اوین و وکیل آباد مشهد را چشیده است.

از استبداد و ریاکاری و دین به دنیا فروختن بیزار است. از استادش فقیه عالیقدر علاوه بر فقاهت و دیانت صفا و پاکبازی و اخلاق آموخته است. مبلّغ اسلام رحمانی و شریعت عقلانی است. وقتی دید از حق قانونی آزادی بیان و قلم محروم است، چند صباحی به تاجیکستان رفت. دربازگشت استعلاجی گذرنامه اش را ضبط کردند. در اخرین دور زندانش چندبار بیهوش شد. زندان بانان می پنداشتند نقش بازی می کند. اما بیماری آنقدر پیش رفته بود که پس از جراحی دیگر سودای بازگرداندش به زندان را از سر بدر کردند.

استاد احمد قابل اینک در بستر بیماری است. بیماری پیش رفته امکان خواندن و نوشتن را از این اسلام شناس گرفته است. می دانستم چقدر در تالیف «مبانی شریعت» زحمت کشیده و تا چه حد آنرا دوست دارد. دیدم بهترین چیزی که می تواند لبخند را به لبان او بازگرداند و امید را در سراچه قلبش روشن نگاه دارد انتشار «مبانی شریعت» است. معلوم است که انتشار کاغذی چه بصورت کتاب چه بصورت مقاله در مجلات عصر استبداد دینی میسر نیست. گفت هنوز آماده نیست، اما بعید می دانم توفیق اتمامش را پیدا کنم. با چشمانی تر گفتم  خدا بزرگ است. فعلا همین متن را آماده انتشار می کنم . انشاء الله تفصیل و بسط آنرا هم خودت انجام خواهی داد. موافقت کرد و خندید. من هم خندیدم. خوشحال بودم که از پشت گوشی تلفن اشک مرا نمی بیند. گفت تو می دانی مهم این است که این حرفها منتشر شود، لازم نیست بنام من باشد. من می دانستم که عین حقیقت را می گوید و اسم و رسم برایش مطرح نیست. وکالت داد تا هر جا اصلاح و تکمیل و حذف لازم است اعمال کنم. گفتم تا آنجا که اصالت سخن نویسنده حفظ شود. به او قول دادم تا ماه رمضان متن کامل مبانی شریعت بتدریج منتشر خواهد شد.

احمد قابل از تبار مجتهدان جوانی است که آبروی اسلام و تشیع و حوزه های علمیه است. دعا می کنیم که خدا او را نگاه دارد که جامعه ما به دانش و تقوای او نیازمند است. بنای آن داشتم کار او را تشریح و تحلیل کنم. دیدم ترجیح در انتشار سریع کتاب اوست. بعد از انتشار اگر توفیق رفیق بود کتاب را معرفی و تحلیل خواهم کرد. . حرف آخر: استاد احمد قابل چشم براه دعای خیر تک تک شماست. در این رجب و شعبان و رمضان که کتاب «مبانی شریعت» بصورت هفتگی منتشر می شود او را شریک دعاهای خود گردانیم.

۶ خرداد ۱۳۹۱