سخنرانی

خدا و شرّ – ۱

برهان شرّ در صورتی تمام است که قدرت خداوند بر محالات منطقی هم تعلق بگیرد. خداوند «دلیل اخلاقی لازم و کافی» برای وجود شرور موجود داشته است، به نحوی که در برنامه جامع الهی برای عالَم، این شرور برای تحقق خیر بزرگتر ضروری بوده است. شرور اخلاقی محصول انتخاب نادرست موجود مختار و انتخاب گزینه شرّ است. این‌که بپنداریم بر خدا لازم باشد تا انسانی خواست مرتکب شرور شود، از او سلب اختیار کند، این تناقض است. شرور ارتکابی انسان در مقابل خیر کثیرِ اختیار او قلیل محسوب می شود.
HMouK
۱۳۹۹/۰۳/۰۱
مصاحبه تحلیلی

خیر کثیر حفظ آزادی و اختیار انسان

کلیه روایات مدح شهر قم جعلی هستند. تفکر فلسفی، عرفانی و دینی ما از ویروس کرونا نه تنها آسیبی نمی‌بیند، بلکه قوی‌تر پیش خواهد رفت. مدافعان برهان شر می پندارند بایستی خدا با أراده تکوینی علاوه بر تشریعی أصلا اجازه ندهد هیچ شر طبیعی و اخلاقی در دنیا واقع شود. چنین انتظاری أولا غیرممکن، ثانیا به ضرر نوع انسان است. آزادی و اختیار مردم بعد از عقل بزرگترین نعمت خداداد است. سلب آن به هر دلیلی بزرگترین شر ممکن است، شری به مراتب بزرگ‌تر از شرور قلیل طبیعی و اخلاقی.
HMouK
۱۳۹۹/۰۱/۱۱
خدا

علم الهی و اختیار آدمی

پرسش: اینکه خداوند آخر و عاقبت ما را رقم زده و نوشته و یا اینکه می داند، با اختیار منافات ندارد؟   پاسخ: علم مطلق الهی با اختیار آدمی منافاتی ندارد. علم خداوند زمان ندارد آینده و حال و گذشته به یکسان در برابرش مجسم است. اگر تصور صحیحی از علم الهی داشته باشیم و نیز اراده انسان را به عنوان جزء العلة (و نه تمام العلة) اعمال او بدانیم مشکلی در بحث اختیار آدمی نخواهد بود. موفق باشید.
HMouK
۱۳۹۲/۰۵/۰۲
حقوق زنان

عشق زلیخا عشق بی اختیار؟

پرسش: با توجہ بہ عشق شدید زلیخا (شغفھا حبھا) بہ یوسف چرا این داستان را از منظرہ فقہ بررسی می کنیم؟ من فکر می کنم ذلیخا در عشق خودش بجای رسیدہ بود کہ اختیار ازش سلب شدہ بود و حتی تبیین عشق ذلیخا بر اساس ھوا و ھوس خیلی دقیق نباشد۔ آیا کسی فی حد ذاتہ می تواند در عشق دنیوی خودش بجای برسد کہ واقعا اختیار ازش سلب شدہ باشد و در نزد خدا نہ در نزد مردم معذور باشد؟ من فکر می کنم ذلیخا بہ زنان مصر ھمین…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۴