بعثت

مقاله

نسبت دین و سیاست: مطالعۀ تطبیقی آراء مهندس بازرگان و آقای طباطبائی

طباطبایی و بازرگان هر دو حیات مؤمنانه و درد دین داشته‌اند، اخلاقی زیسته‌اند، به قرآن عنایت خاص داشته‌اند، تعالیم اجتماعی اسلام را مورد توجه ویژه قرار داده‌اند، هیچ‌کدام به ولایت فقیه باور نداشته‌اند، هر دو منتقد جمهوری اسلامی و مشی سیاسی و دینی آقای خمینی بوده‌اند. بازرگان در تمام طول زندگی به این اصول در نسبت دین و سیاست پابند بود: دفاع از حکومت دموکراتیک و مبارزه با استبداد در تمام ابعاد آن از جمله استبداد دینی. حکومت اسلامی به معنای حکومت روحانیون یا «ولایت فقیه» قابل پذیرش نیست.

سخنرانی

شب قدر در آینه قرآن و سنت معتبر

نزول قرآن در شب قدر در ماه رمضان سال اول بعثت (۱۳ قبل از هجرت) «آغاز» شده است، نه اینکه «تمام قرآن» در چنین شبی نازل شده باشد. بنابر قول اصح بعثت پیامبر یا شروع پیامبری با وحی قرآنی در ماه رمضان و شب قدر بوده است. از قرن دوم نزول دفعی قرآن به بیت المعمور توهمی توسط صحابه به قول مسلط تبدیل شده است. قرآن نزول دفعی را تایید نمی کند. قرآن یک بار به شکل تدریجی در طول بیست و سال بر قلب پیامبر نازل شده است.

سخنرانی

رسالت محمد (ص) و انسان معاصر

رسالت پیامبر تحول در جان آدمی است. تشویق او به رنگ خدا درآمدن است. آشنائی با مبدء و معاد است. خود را در معرض آزمایش الهی یافتن است. تعلقات دنیوی را بازی و سرگرمی دانستن و خود را مهیای زندگی جاوید کردن است. تقوی پیشه کردن و کسب رضوان اوست.
پیامبر نیامده است تا دین را به جای عقل و علم و عرف بنشاند. پیامبر نیامده است تا به ما سیاست و اقتصاد و حقوق و صنعت و کشاورزی و علوم انسانی و علوم اجتماعی بیاموزد. در عین این که پیام او همه‌ی این عرصه ها را متأثر می کند.
رسالت پیامبر معنی بخشی به زندگی است. ضمانت اخلاق است. ارائه‌ی جهانهایی است که از دسترس عقل و علم بیرون است: ملکوت، جبروت، آخرت، غیب.