سید جمال

وقتی از فرهنگ گفت‌وگو و مدارا سخن می‌گوئیم، دقیقا از چه چیزی سخن می‌گوئیم؟ چرا فرهنگ گفت‌وگو در بسیاری جوامع ما ضعیف است؟ موانع گفت‌وگو چیست؟ گفت‌وگو در فرهنگ اسلامی چه جایگاهی دارد؟ چگونه می‌توان میان پای‌بندی به حقیقت و احترام به دیدگاه مخالف جمع کرد؟ مرز مدارا کجاست؟ آیا باید با همه دیدگاهها مدارا کرد؟ آیا نخبگان جهان اسلام خود اهل گفت‌وگو هستند؟ مسئولیت نخبگان در ترویج فرهنگ گفت‌وگو چیست؟ پیام شما برای نسل جوان افغانستان درباره گفت‌وگو و مدارا چیست؟ سید جمال‌الدین افغانی آزادی‌خواه و اهل گفت‌وگو بود.

متن کامل مصاحبه مبتلاشده به‌تیغ سانسور در ایران. جنبش اصلاحی حداقل در چهار محور منشأ خدمات و برکاتی بوده است: رواج تفکر انتقادی در حوزه‌ی دین، نگاه تاریخی به دین، شتاب‌بخشیدن به روند سکولاریته، و مطرح کردن فهم‌های گوناگون از متن واحد و قرائت پذیری دین. به آینده «اصلاح معرفت دینی» یا «نواندیشی دینی» خوش بینم، هرچند آینده مطلوبی برای رویکرد «اصلاح دین» مشهور به «روشنفکری دینی» پیش بینی نمی کنم. روشنفکری دینی پلی به سوی سکولاریسم ذهنی یا فلسفی است و دیر یا زود به همان ملحق خواهد شد.