چشماندازی برای آینده ایران
«آیتالله»ی که در برابر امپریالیسم آمریکا و «رژیم» اسلامی ایران میایستد
چگونه الهیات شیعه در تقابل با «رژیم اسلامی» ایران و امپریالیسم آمریکاست
مصاحبه میدل ایست آی با محسن کدیور
۲۳ آوریل ۲۰۲۶ (۳ اردیبهشت ۱۴۰۵)
میدل ایست آی (Middle East Eye) (MEE) یک رسانه مستقل دیجیتال خبری است که مقر آن در لندن قرار دارد، در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳) تأسیس شده است، و اخبار، تحلیل، و دیدگاههایی با محوریت خاورمیانه و شمال آفریقا منتشر میکند. میدل ایست آی از رسانههای معتبر و پربیننده انگلیسیزبان است.
در مصاحبه دو ساعتی میدل ایست آی با من به کلیه پرسشهای چالشی پاسخ داده شد و متن کامل مصاحبه بدون ویرایش و سانسور منتشر شد. پرسشها از منظر غیرایرانی، غالبا مسلمانان اهل سنت یا غربی طرح شده بود و در آن مروری بر تاریخ فقه سیاسی شیعه، تاریخ جمهوری اسلامی در زمان سه رهبر آن، و مواجهه منصفانه با نکات مثبت و منفی در کارنامه هر رهبر صورت گرفته است. موضع مصاحبهشونده در درجه اول مخالف امپریالیسم و صهیونیسم، در درجه دوم منتقد نظام جمهوری اسلامی در سیاستهایش در زمینه حاکمیت قانون، آزادی، دموکراسی و رضایت شهروندان است.
در زمینه جنگهای اخیر موضع مصاحبهشونده دفاع تمامقد از تمامیت ارضی و استقلال ایران، فرهنگ و تمدن ایرانی و مردم ایران، مخالفت صریح با تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران، حمایت کامل از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در دفاع از خاک وطن و مردم ایران، انتقاد جدی از کشورهای عرب منطقه که پایگاه نظامی در اختیار آمریکا قرار داده از آن پایگاهها به خاک ایران حمله نظامی صورت گرفت، و مخالفت شفاف با سیاستهای جنگطلبانه اسرائیل به عنوان عامل شماره یک ناامنی، و عدم ثبات و دشمن شماره یک صلح در منطقه است.
ترجمه مقدمه کتبی مصاحبه به شرح زیر است:
«در این قسمت از UNAPOLOGETIC، با محسن کدیور — استاد ایرانی، مجتهد شیعه، روحانی مخالف، و زندانی سیاسی سابق — درباره جمهوری اسلامی، خاستگاهها، و تناقضات درونی آن گفتگو میکنیم.
کدیور نقدی نادر و از درون ارائه میدهد: هم در برابر امپریالیسم آمریکا و تجاوزگری اسرائیل میایستد، و هم اقتدارگرایی جمهوری اسلامی را از دل الهیات شیعه به چالش میکشد. او مسیر زندگی خود را بازمیگوید — دستگیریاش هم در دوران شاه و هم در دوران جمهوری اسلامی — و توضیح میدهد که چگونه وعده انقلابی آزادی، دموکراسی، و عدالت تنها بهگونهای ناقص محقق شد.
در این گفتگو به نظریه ولایت فقیه میپردازیم: اینکه این نظریه چگونه نظام سیاسی ایران را بازآفرینی کرد، و چرا کدیور بر این باور است که آن تنها یکی از تفسیرهای ممکن در اندیشه اسلامی است. او همچنین درباره انتخابات، جنبشهای اصلاحطلبانه، سرکوب، و مرزهای آزادی سیاسی در ایران امروز تأمل میکند.
در سراسر این گفتگو، کدیور استدلالی قانعکننده بنا میکند که چرا مسلمانان — چه در جوامعی که اکثریت را تشکیل میدهند و چه در جوامعی که در اقلیتاند — باید دموکراسی را بهمثابه عادلانهترین و ماندگارترین شکل حکمرانی برای خود و دیگران بپذیرند.
این گفتگو نگاهی ژرف است به اینکه چگونه قدرت، دین، شخصیتها، و رقابت چشماندازها در هم تنیده شدهاند تا ایران را به آنچه هست تبدیل کنند».