مطمئنم که رژیم ولایت فقیه در هم خواهد شکست

SPIEGEL, 12/26/2009, Erich Follath

اشپیگل، ۵ دی ۱۳۸۸

محسن کدیور که هم اکنون استاد میهمان دانشگاه دوک در آمریکا می باشد، طی مصاحبه ای با هفته نامه اشپیگل آلمان در باره وفات آیت الله منتظری رهبر اپوزیسیون داخلی، نا امیدی مردم از حکومت ایران و نیز آینده جنبش سبز و چشم انداز افزایش بحران به گفتگو پرداخت.

اشپیگل: جناب آیت الله کدیور، جایگاه آیت الله منتظری نزد شما چگونه بود؟ ایشان برای مردم ایران چه نقشی را ایفا کردند؟

کدیور: ایشان نه تنها معلم من، که پیشوای معنوی من، پدر من، و در یک کلام مهمترین انسان در زندگی من بودند. در زمان جوانی من [بعد از اینکه] که ایشان قائم مقام رهبری بودند شاگرد ایشان بودم. مبارزه ایشان در کنار آیت الله خمینی ، و البته انتقاد صادقانه و بی پرده ایشان همواره مورد ستایش من بود. هنگامی که آیت الله خمینی ایشان را از سمت خود برکنار کرد من گریستم. آیت الله العظمی منتظری برای ایران همچون فانوسی رهنما و در پایان رهبر معنوی جنبش اعتراضی سبز بودند.

اشپیگل: دولت از پوشش مستقل رسانه ای مراسم خاکسپاری ایشان جلوگیری کرد. در میان مردم صحبت از تحریک و اغتشاش توسط عوامل ناشناس بود. دوشنبه گذشته در قم به واقع چه گذشت؟

کدیور: خانواده من از شرکت کتتدگان مراسم خاکسپاری بودند که با حضور صد ها هزار نفر از مردم از جمله نوه آیت الله خمینی برگزار شد. از طریق ایشان مطلع شدم که نیروهای شبه نظامی بسیج سعی بر تحریک عزاداران داشتند تا آرامش این مراسم را به هم زده، موجب ایجاد درگیری شوند. مردم اما با اینکه این امکان را از آنان دریغ کردند، ولی شعار هایی سر دادند که تا به حال هیچ گاه در قم، اصولگراترین شهر ایران شنیده نشده بود. از جمله شعار هایی با مضمون : مرگ بر دیکتاتور، رهبر ما: ننگ ما”. در آن روز مردم به طور خاص از دست رهبر ایران، سید علی خامنه ای عصبانی بودند.

اشپیگل: چرا ؟

کدیور: آقای خامنه ای در پیام تسلیتش گفت که آیت الله منتظری در مقطع حساسی از زندگی خود رفوزه شد. بر همه کس مبرهن است که منظور آقای خامنه ای، تقابل ایشان با آیت الله خمینی، بنیان گزار جمهوری اسلامی بود. آقای خامنه ای در این پیام به صیغه متکلم مع الغیر “ما” نه متکلم وحده “من” سخن گفته است، گویا ایشان حامل پیام الهی در بخشش آیت الله منتظری در آخرت است. این مسئله باعث واکنش مردمی شد که معتقدند تصمیم اینکه چه کسی و در کدام مقطع جمهوری اسلامی مرتکب اشتباه شده است با خداست و آقای خامنه ای یقینا خداوند نیست.

اشپیگل: موفقیت آیت الله منتظری در زمینه متحد کردن قشر مذهبی و سکولار اپوزیسیون در ماه های اخیر چشم گیر بود. آیا وفات ایشان باعث تضعیف جنبش اعتراضی خواهد شد؟

کدیور: کاملا بر عکس ! مراسم عزاداری ایشان باعث تقویت عزم نیروهای معترض خواهد شد. مراسم شیعی عاشورا که نماد عدالت خواهی است تحرک جدیدی به اعتراضات خواهد بخشید. دولت نخواهد توانست که این مراسم را که مصادف با مراسم شب هفت آیت الله منتظری می باشد، لغو کند.

اشپیگل: آیا شما پیش بینی می کنید که سرکوب ها گسترش پیدا کند؟ آیا دولت جرات دستگیری میر حسین موسوی و مهدی کروبی، سران سیاسی اپوزیسیون را خواهد داشت؟

کدیور: نمی توان این احتمال را نادیده گرفت، ولی حاکمین از عواقب گسترش غیر قابل کنترل اعتراضات هراس به جایی دارند. مرحله ی بعدی می تواند به روی شورش گشوده شود. ولی هنوز شرایط به آن مرحله نرسیده و امکان اصلاح مسالمت آمیز حکومت وجود دارد.

اشپیگل: واقعا؟ آیا فکر نمی کنید که حکومت ایران مدت هاست که در مسیر حرکت به سمت دیکتاتوری نظامی با سایه ای مذهبی به سر می برد؟

کدیور: در اینکه حکومت تئکراتیک شیعی (ولایت فقیه) در حالت فعلی اش شکست خورده حق با شماست. واقعیتی که کمتر کسی به جز معلم من آیت الله منتظری در ماه های اخیر بدین صراحت بدان اشاره داشته است. ایشان ضمن مصاحبه ای که سه ماه پیش از وفات آیت الله خمینی در سال ۶۸ داشتند اذعان کردند که این حکومت بسیار با آنچه که ما آرزو داشتیم و برای تحققش تلاش کردیم تفاوت دارد. با این وجود این اسلام نیست که شکست خورده است، بلکه صرفا یک تفسیر از آن است. تاکید می کنم که هنوز انقلابی در ایران رخ نداده است. بیان خواسته های جنبش اعتراضی در حال واضحتر شدن و پافشاری معترضین بر این خواسته ها بی پروا تر می شود. می بایست صبور باشیم. نمی توان گفت که مشخصا در چه زمانی، ولی مطمئنا این حکومت در هم خواهد شکست

اشپیگل: آیا غرب می تواند برای پشتیباتی از روند اصلاحات دمکراتیک در ایران کاری انجام دهد؟

کدیور: تنگتر کردن حلقه تحریم مسلما راه درستی نخواهد بود. این تحریم ها بیش از حکومت بر مردم تاثیر خواهند . گذاشت. بحث حمله نظامی را هم اصولا مردود می دانم. کافیست که کشور های غربی با دولت احمدی نژاد همچون دولت قانونی ایران رفتار نکنند. ولی در مجموع می بایست روند اصلاحات از داخل کشور پیگیری شود.

اشپیگل: آیا همچنان عکسی از آیت الله خمینی بر دیوار منزتان در ایران نگه داشته اید؟

کدیور: عکس آیت الله خمینی را مدت هاست که بر داشته ام! جایگزین آن هم عکسی از استادم آیت الله منتظری نشد، بلکه اکنون تابلویی بر دیوار منزلم نصب است که بر آن نوشته شده: الله اکبر !