درگذشت آقای محمد اسحاق فیاض یکی از فقهای حوزه علمیه نجف اشرف و مرجع تراز اول شیعیان افغانستان را تسلیت عرض میکنم. وی قائل به جواز تصدی بسیاری از مناصب سیاسی و قضایی برای زنان و «ولایت انتصابی عامه فقیه اعلم» بود. حلقه وصل من با مرحوم فیاض کتاب «محاضرات فی اصول الفقه» ایشان است که آنرا قبل از شرکت در جلسات درس خارج اصول در دهه ۶۰ مباحثه میکردیم. اصول فقه شیعه امتیازات متعددی بر اصول فقه اهل سنت دارد، چه در تبویب، و چه در ابواب مختلف آن.
سه عامل اصلی تغییر گفتمان فقهی حجاب: ۱. تبدل فتوای آقای حکیم، مرجع اول جهان تشیع در سال ۱۳۴۵ در کتاب منهاج الصالحین. ۲. کتاب مسئلۀ حجاب مرتضی مطهری (۱۳۴۷). ۳. ورود گستردۀ دختران و زنان به عرصۀ اجتماعی و آموزشی در جریان انقلاب و نظام بعد از آن. رأی فقهی آقای خمینی در مورد نگاه به صورت و دستهای زن که از حوالی سال ۱۳۵۹ عوض شده بود، چهار ماه قبل از وفات در بهمن ۱۳۶۷ در توضیح المسائل منتشر شد. فتوای جدید هرگز به تحریرالوسیله راه نیافت.
در این فصل قضیۀ مرجعیت شیعه بین سالهای ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۶ در ضمن سه فصل در حد منابع موجود بررسی شده است:
الف. مرجعیت شیعه پس از وفات آیتالله خویی؛ ب. تضییقات مراجع ناراضی پس از اعلام مرجعیت رهبری؛ ج. تضییقات خاص مرجعیت آیتالله روحانی