مقاله

شکست نمایش رسمی بحث آزاد لایحه قصاص

چکیده: لایحه قصاص طلایه اسلامی کردن قوانین کشور، اسلامی کردن دادگستری و استقرار شریعت در کشور بود. لایحه قصاص دستآورد بهشتی و دیگر اعضای شورای عالی قضائی است که کل نظام جمهوری اسلامی (منهای بنی صدر) در سالهای ۵۹-۶۰ از آن قاطعانه پشتیبانی می‌کردند. متن لایحه رونویسی از کتب فقهی و بی توجه به موازین جرم‌شناسی و حقوق کیفری جدید است. روحانیون حاکم می‌پنداشتند (و هنوز می‌پندارند) فقه آنها را از علم حقوق بی‌نیاز می‌کند و قضاوت منحصرا شأن فقیهان است. و در هر دو ناحیه اشتباه می کردند و…
HMouK
۱۳۹۶/۰۷/۱۹
مقاله

چرا حقوقدانان منتقد لایحه قصاص بودند؟

چکیده: پس از انتشار عمومی بخش اول لایحه قصاص در اواسط بهمن ۱۳۵۹ ازسوی شورای عالی قضائی، سه بیانیه از جانب حقوقدانان منتشر و توزیع شد: جامعه قضات جمهوری اسلامی ایران (۲۸ بهمن ۱۳۵۹)، جمعیت حقوقدانان ایران (فروردین ۱۳۶۰) و عده ای از حقوقدانان و قضات دادگستری (۳۰ فروردین ۱۳۶۰). بیانیه اخیر را ۱۱۰ حقوقدان امضا کرده بودند، از جمله ۱۸ استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ۴۴ رئیس دادگاه، ۲۹ مستشار دادگاه، ۳ معاون دادسرای تهران، ۳ بازپرس، ۹ دادیار دادسرا و ۴ وکیل دادگستری. در میان…
HMouK
۱۳۹۶/۰۶/۲۵
معاملاتمصاحبه تحلیلیمصاحبه

حکم قصاص از منظر اجتهاد در مبانی و اصول

قصاص یا مماثله در مجازات، به‌جای «مماثله در مجازات بدنی» به «مماثله در شدت مجازات های بازدارنده و تنبیهی» تعبیر می‌شود، به این معنی که برای قتل نفس مجازات درجه‌ یک (اشد مجازات در هر نظام جزائی) در نظرگرفته‌ می‌شود که در نظام‌های مختلف می‌تواند از زندان طویل المدت (بیش از ۲۵ سال) تا حبس ابد با اعمال شاقه یا حتی اعدام باشد. در مجازات قطع عضو یا جراحت عمدی متناسب با میزان آن مجازات درجه دوم مثلا حبس بین ۱۵ تا ۲۵ سال با اعمال شاقه یا بدون آن…
HMouK
۱۳۹۴/۰۱/۲۱
احکام جزائی

قصاص، اعدام، عاقله، قسامه و دیه

پرسش من علت بی اعتنایی شما به دستاوردهای عقل و دانش حقوق – به عنوان یک رشته علمی معتبر و جاافتاده میان عقلای عالم – در فتاوی ذیل است: قصاص حقّی در کنار خون بها و بخشش  قصاص قاتل نوجوان پاسخ: چنین قصدی  نبوده بلکه رویه‌ی من برعکس است. به نظر می رسد در قضاوت تعجیل شده و به عرایض من دقت کافی نشده است. کافی بود به مطلب اخیر من  شریعت؛ نظام حقوقی یا ارزشهای اخلاقی؟ مراجعه می فرمودید تا خلاف نسبت فوق بر شما اثبات شود.   پرسش…
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۲۹
احکام جزائی

قصاص قاتل نوجوان

فرد نابالغ بعد از رسیدن به سن بلوغ به جرم قتل اعدام نمی شود، بلکه بر ولی او پرداخت دیه‌ي مقتول واجب است. بلوغ جزائی و کیفری بیش از بلوغ جنسی است و عرفا جوان کمتر از ۱۸ سال قابل کیفر بویژه اعدام نیست. شرط قصاص اعم از نفس و عضو جنایت عمدی است. جنایت غیرعمدی چه در نفس و چه در عضو قصاص ندارد و امر دائر بین دیه و عفو است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۰۴
احکام جزائی

قصاص جان و اعضا

پرسش: آیا قصاص فقط منحصر به جان است؟ پاسخ: خیر، در شریعت قصاص بر دو قسم است: قصاص نفس و قصاص اطراف. اولی همان قصاص جان است و دومی قصاص اعضا. در هر دو مورد در کنار حق قصاص حق دیه و بخشش هم هست. موفق باشید. محسن کدیور
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۲
احکام جزائی

قصاص حقّی در کنار خون بها و بخشش

قصاص حکمی قرآنی است، حکم موجود در تورات توسط قرآن امضا شده است. اصل قصاص به عنوان یک حق برای مَجنیُّ علیه یا اولیاء دم او در کنار دو گزینه‌ی دیگر خون بها و عفو مسلّم است، هر چند عفو بهترین گزینه است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۲/۲۸