مستند ‌حسین‌علی

دو سال قبل مستندی در شش قسمت درباره شخصیت استاد منتظری ساخته شد که قبل از پخش توقیف شد. به این توقیف در این یادداشت اعتراض کردم: مستند حسین‌علی و روشهای استالینی نظام (۱۱ بهمن ۱۳۹۹) اخیرا مستند دیگری با همان نام توسط گروه دیگری از علاقه‌مندان استاد ساخته شده که دربردارنده مصاحبه با بستگان، شاگردان و علاقه مندان فقیه عالیقدر است. پخش این مستند در شبکه یوتیوب در دوشنبه سوم محرم ۱۴۴۴ برابر با ۱۰ مرداد ۱۴۰۱ سیزدهمین سالگرد درگذشت آن فقیه آزاده و پاکباز آغاز شد. قرار است هر دوشنبه قسمت‌های دیگر آن منتشر شود. در این مستند با اینجانب به عنوان یکی از شاگردان آن مرحوم گفت‌وگو شده است. من جز طرف گفت‌و‌گو نقشی در این مستند نداشته ام. مجموعه کامل مستند به‌تدریج در این صفحه بازنشر می‌شود. شما را به تماشای این مستند دعوت می کنم.

فصل اول: آغاز رنجها

۱۵ مرداد ۱۴۰۱

***

فصل دوم: فقیه عالیقدر

موضوع محوری قسمت دوم گنجاندن اصل ولایت فقیه در قانون اساسی است. در پیش‌نویس قانون اساسی اصل ولایت فقیه وجود نداشت. این اصل توسط مجلس بررسی نهایی قانون اساسی به آن افزوده شد. اصل ولایت سیاسی فقیه حداقل از حوالی سال ۱۳۴۸ توسط مراجع شیعه از قبیل آقایان گلپایگانی، شریعتمداری و خمینی تدریس شد، آقای خمینی در اوایل دهه پنجاه دیدگاهش را درباره ولایت فقیه منتشر کرده بود. دیگاه آقای منتظری درباره پیش‌نویس قانون اساسی در جزوه دو پیام (تیر ۱۳۵۸) می‌توان مشاهده کرد، مهمترین اشکال: فقدان ولایت فقیه.

آقای خمینی با اینکه مهمترین مدافع ولایت سیاسی بود از دوران نوفل لوشاتو تا قبل از تصویب اصل ولایت فقیه در مجلس خبرگان تقیه یا توریه کرده بود و فکر نمی کرد مردم آمادگی پذیرش ولایت فقیه به قانون اساسی را داشته باشند. در آن زمان آقای منتظری ارشد شاگردان آقای خمینی بود و در اصول فلسفه سیاسی با استادش موافقت کامل داشت. آقای منتظری به کمک دکتر بهشتی و حسن آیت طراحان ورود اصل ولایت فقیه به قانون اساسی شدند و این یعنی تحقق خواسته اصلی آقای خمینی.

نظریه آقای منتظری در سال ۱۳۵۸ «ولایت انتصابی عامه متمرکز فقیه» بود. ایشان در سال ۱۳۶۴ از انتصاب به انتخاب گرائید، حوالی سال ۱۳۷۶ به تدریج: ۱) از تمرکز قوا به تفکیک قوا، ۲) از ولایت فقیه به نظارت فقیه، ۳) از ولایت فقیه به عنوان تنها مدل الزامی حکومت اسلامی به حکومت اسلامی در صورت رضایت مردم متمایل شد.

ضمنا در انتخابات مجلس خبرگان در تهران آراء سه نفر اول به ترتیب: طالقانی دو میلیون و ۴ هزار رأی، بنی صدر یک میلیون و۷۵۲ هزار رای و منتظری یک میلیون و ۶۶۳ هزار رأی بوده است. ریاست مجلس خبرگان قانون اساسی مهمترین سمت بعد از رهبری نظام بود. نامزدهای حزب جمهوری اسلامی که در شورای انقلاب دست بالا را داشت برای ریاست، نایب رئیسی و دبیری مجلس خبرگان به ترتیب آقایان منتظری، دکتر بهشتی و حسن آیت بودند. نامزد جریان نهضت آزادی برای سمتهای مذکور به ترتیب آقایان طالقانی، دکتر بهشتی و بنی صدر بودند. جریان اول در رای گیری پیروز شد.

از نکات مثبت قسمت دوم مستند حسین‌علی نگاه مورخانه و آزاد به فقیه عالیقدر است. در این قسمت مستند تلاش برخی علاقه مندان آقای منتظری به تصویر کشیده شده که می خواهند به هر قیمتی نقش ایشان را در گنجانیدن ولایت فقیه در قانون اساسی به حداقل ممکن کاهش دهند، و از سوی دیگر اندکی از شاگردان آن فقیه آزاده که حقیقت را بالاتر از استاد خود یافته نقش ایشان را در این امر آن چنان که بوده ترسیم می کنند.


۱۸ مرداد ۱۴۰۱

***