یادداشت

یادنامه میرزای نائینی

مرداد امسال هشتادمین سالگرد درگذشت فقیه اصولی بزرگ و نظریه پرداز سیاسی عصر مشروطه میرزا محمد حسین نائینی است. میرزای نائینی در سلسله اساتید نویسنده و از متفکران ارزشمند سده معاصر است. این مختصر در بزرگداشت یادش شامل پنج مطلب در تحلیل انتقادی آراء او به شرح زیر است: أصول دولت مشروطه‌با اذن و نظارت فقیهان‌، قلمرو ولایت معصومان، اقسام حکومت، ولایت فقیه و گفتگوی منسوب به آخوند خراسانی و میرزای نائینی درباره حکومت اسلامی.
HMouK
۱۳۹۵/۰۵/۲۵
ترجمه فرانسویمقاله

تولد ولی فقیه: تبارشناسی نظریه‌ی حکومت در تشیع

ولایت  سیاسی فقیه حداقل شش مرحله‌ی تاریخی داشته است. در مرحله  اول  حوزه  سیاست  را دربرنمی گرفت . در مرحله  دوم  عرفیات  به  سلاطین  شیعه  سپرده  شد، در مرحله  سوم  با قبول  ولایت  عامه  فقها، سلطنت  شاهان  با اذن  فقها مشروع شناخته  شد. در مرحله زودگذر چهارم ، حوزه  عمومی  با نظارت  فقها به  مردم  سپرده  شد، در مرحله  پنجم  بنابر ولایت  مطلقه فقیه ، برای  نخستین  بار فقها بالمباشره  و مستقیما زمامداری  را خود شخصا به عهده  گرفتند. در مرحله  ششم  با قرائتی  دمکراتیک  از ولایت  فقیه  یا تحقق …
HMouK
۱۳۹۴/۰۵/۰۴
موارد دیگر

علمای معاصر الگو

علمای فراوانی به لحاظ علمی و رفتاری قابل اعتنا بوده و هستند، از قبیل آخوند خراسانی، علامه طباطبائی و آیت الله منتظری (رضوان الله علیهم). من چند دهه است از مرید و مرادی عبور کرده ام.
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۰۳
سخنرانی

بررسی دیدگاههای علمای شیعه قرن اخیر درباره حقوق بشر

جمعی از علمای شیعه معاصر ایرانی بر خلاف دیدگاه رایج رسمی و سنتی حقوق بشر را یکی از دستاوردهای ارزنده انسان معاصر دانسته بر این باورند که می باید متون دینی را از این زاویه بازخوانی کرد: آخوند ملامحمد کاظم خراسانی دفاع از«حقوق طبیعی» ملت ایران، میرزا محمد حسین غروی نائینی: هر کس مالیات می دهد (چه مسلمان چه غیرمسلمان) حق رأی، مشارکت و نظارت دارد، سید ابوالفضل مجتهد زنجانی: دفاع از حقوق بشر به مثابه وظیفه شرعی، علی گلزاده غفوری: مهمترین اشکال قانون اساسی جمهوری اسلامی عدم پیش بینی…
adamin
۱۳۹۱/۰۳/۲۹
تحلیلی

فقه سیاسی

محسن کدیور یکی از روشنفکران دینی ایرانی است که اگرچه گوشه دلش با حوزه پیوند خورده و سالها در قم به تحصیل و تدریس مشغول بوده است، اما چشم بر طرح انتقاد نسبت به حوزه نمی بندد. گرمی گفتارش آنچنان مرا بر صندلی میخکوب کرده بود که گویی در میدان گفتگو نیستیم و بر صندلی حسینیه ارشاد نشسته ام. گرمای سخن او، ما را ساعت ها بخود مسحور کرده بود هرچند در اینجا بخش هایی از این گفتگو را ارائه کردیم. <فرید مدرسی> ■ «فقه سياسي» با كداميك از رشته‌هاي…
kadivarad33
۱۳۸۷/۰۵/۱۳
تحلیلی

بازخواني نظري مشروطه (مصاحبه)

>>سال1385 مشروطه ايران 100 ساله شد و به اين مناسبت همايشهائي در گوشه و كنار كشور برگزار و آثاري منشر شد. محسن كديوركه در سالهاي اخير به بحث مشروطه توجه بسيار كرده و بخشي از آگاهيمان به خصوص درباره نقش علما در مشروطه را مديون تحليلها و تحقيق هاي او هستيم، در سال مشروطه كتابي منتشر كرد با عنوان «سياست نامه خراساني». او در همايش مشروطه نيز درباره آخوند خراساني سخن گفت. در گفت و گوي بلندي كه با محسن كديور داشتيم به بحث مشروطه و به خصوص نقش آخوند…
kadivarad33
۱۳۸۵/۱۲/۲۱
تحلیلی

از فارابی تا آخوند خراسانی

مي‌خواستم عنوان اين گفت‌وگو را «قرائت فراموش‌شده از محسن كديور» بگذارم- وام گرفته از یکی از مقالات بنیادی اخیرش- زيرا از آغاز در حوزه‌اي پيش رفت و چهره‌اي از كديور مورد توجه قرار گرفت كه در عرصه عمومي كمتر به آن پرداخته شده است. اگرچه بهانه گفت‌وگو با او انتشار كتاب جدیدش «سياست‌نامه خراساني» بود، اما نیم نگاهی به قفسه كتاب‌هايش در اتاق كوچكش در دانشگاه تربيت مدرس، بحث را به فلسفه اسلامي كشاند. حجم آثار كديور در حوزه فلسفه چندين برابر آثار ديگر اوست، اما او را بيشتر با…
kadivarad33
۱۳۸۵/۱۲/۲۱
قطعات سیاسی در آثار ملا محمد کاظم خراسانی صاحب کفایه (1329 - 1255ق)، (مجموعه اسناد پیشگامان اسللام سیاسی در ایران معاصر/1) ، انتشارات کویر، تهران 1385 سیاست‌نامه‌ی خراسانی

سیاست نامه خراسانی

آخوند ملا محمد كاظم خراساني (1329- 1255هجري قمري) صاحب كفاية الاصول، يكي از بزرگترين علماي جهان اسلام در سده اخير، يكي از اركان علم اصول فقه در حوزه تشيع و بلندپايه ترين مجتهد حامي مشروطه، در دو بعد نظري و عملي در نهضت مشروطيت در ايران منشأ اثر جدي بوده است. با اينكه فرصت آنرا نيافت كه كتاب مدون يا رساله مستقلي در حوزه سياست به رشته تحرير درآورد، اما در لابلاي آثار فقهي اصولي و نيز در متن تلگرافها، لوايح و نامه هاي كوتاه و بلند وي آراء سياسي…
kadivarad33
۱۳۸۵/۰۵/۱۵
کوتاه

علما را موفق تر از روشنفکر های دوران مشروطه می دانم

به مناسبت يکصدمين سالگرد انقلاب مشروطه ايران با محسن کديور، از روحانيون اصلاح طلب ايران گفتگو کرديم. آقای کديور عضو هيئت علمی دانشگاه تربيت مدرس و نويسنده کتاب هايی همچون حکومت ولايی و نظريه های دولت در فقه شيعه است. همزمان با سالگرد انقلاب مشروطه کتاب سياست نامه خراسانی در باب نظريات آخوند خراسانی، از مراجع مشروطه خواه نجف، از آقای کديور منتشر شده است. محسن کديور در اين گفتار هم از عملکرد روحانيت در جنبش مشروطه ايران - در مقام مقايسه با روشنفکران غير دينی - دفاع می کند…
kadivarad33
۱۳۸۵/۰۵/۱۴
یادداشت

از مشروطیت آخوند خراسانی تا جمهوریت آیت الله خمینی

در تاریخ معاصر ایران نهضت مشروطیت و انقلاب اسلامی دو نقطه عطف محسوب می شوند.در رهبری این دو حرکت اجتماعی آخوند ملا محمد کاظم خراسانی و آیت الله روح الله موسوی خمینی نقش مشابهی را ایفا کرده اند.هر دو در اوج اقتدار دینی در سقوط شاه عصر خود و برپائی یک نظام برخاسته از اراده مردم نقش محوری داشته اند. هر دو فقیه با پذیرش مفاهیم مدرن سیاسی در تحول فقه سیاسی شیعه و دموکراتیزه کردن آن بطور نسبی موثر بوده اند. اگرچه اطلاع هیچیک ازآن دو ازاین مفاهیم مدرن…
kadivarad33
۱۳۸۵/۰۱/۱۸
مقالهسخنرانی

انديشه سياسی آخوند خراسانی

آخوند ملامحمد كاظم خراساني (1) (1329 – 1255 ه . ق) يكي از بزرگترين علماي جهان اسلام در سده اخير است. اعتبار ‏خراساني از دو حيث است. اول، وي يكي از اركان علم اصول فقه در حوزه تشيع محسوب مي‌شود، تا آنجا كه مهمترين ‏تأليف وي «كفايه الاصول» از زمان نگارش تاكنون محور تعليم و تعلم اين رشته در حوزه‌هاي علميه اماميه مي‌باشد و آراي ‏خاص و ابتكارات وي كماكان زنده و مورد بحث است. دوم، او بلندپايه‌ترين حامي مشروطيت در ايران در ميان عالمان ‏دين و مراجع تقليد بوده،…
adamin
۱۳۸۲/۱۰/۱۵