یادداشت

دهه اول ذیحجه بهترین ایام نیایش

دلا    بسوز    كه    سوز   تو  كارها  بكند        دعاي نيم شبي دفع  صد  بلا   بكند در کتب دعا بهار عبادت این‌گونه معرفی شده است: ماه‌های رجب، شعبان و رمضان و دهه‌ی اول ذیحجه. این صد روز به دو عید بزرگ اسلامی ختم می‌شود: عید فطر (اول شوال) و عید اضحی (دهم ذیحجه). در این ایام با فضیلت ترینشان ایام قدر و دهه اول ذیحجه است. روز عرفه روز ممتاز نیایش نیز در این دهه است. ذیحجه با عبادت بزرگ حج گره خورده است. بزرگترین وظیفه دینی در این ایام ذکر است:…
HMouK
۱۳۹۶/۰۵/۳۱
یادداشت

پالایش مفاتیح الجنان از برخی دعاها و زیارت‌نامه‌های بی‌اعتبار

کتب ادعیه شیعی از قبیل مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی (م۱۳۱۹) شامل سه قسم دعاست: معتبر السند، فاقد سند معتبر اما خالی از اعوجاج در دلالت، و ادعیه غلات مفوضه. تهذیب و تکمیل مفاتیح الجنان، مورد نظر بسیاری از معاصرین بوده است و در حد اطلاع این کتاب دعا با چهار ویرایش و تکمیل پس از انقلاب منتشر شده است. اما ویرایشهای انجام یافته در حد پیرایش مدح و تمجیدهای سلاطین صفوی، افزودن نشانی دعاها در کتب قبلی، افزودن برخی ادعیه و آداب و ترجمه های امروزی ادعیه پیش تر…
HMouK
۱۳۹۵/۰۴/۰۲
روزه

تأملی در ادعیه مشهور ماه رمضان

نویسنده همانند برخی علمای اصولی به «قاعده تسامح در ادله سنن» (آسان‌گیری در سند أمور مستحب) مبحوث در علم أصول فقه باور ندارد. این قاعده بر فرض اعتبار تنها ثواب أمور مستحب را تضمین می کرد نه صحت آنها را! دعاهای « اللهم ادخل علی اهل القبور السرور»، «یا علیّ یا عظیم یا غفور یا رحیم انت الرب العظیم»، «اللهم ارزقنا توفیق الطاعة وبُعد المعصیة» و دعای سحر به لحاظ دلالت اعوجاجی ندارند، هرچند سند معتبری ندارند. دعای افتتاح فاقد سند معتبر است و انتساب آن به امام زمان قابل…
HMouK
۱۳۹۵/۰۴/۰۲
یادداشت

نیایش‌های رجبیه

در کتب دعا بهار عبادت این‌گونه معرفی شده است: ماه‌های رجب، شعبان و رمضان و دهه‌ی اول ذیحجه. این صد روز به دو عید بزرگ اسلامی ختم می‌شود: عید فطر (اول شوال) و عید اضحی (دهم ذیحجه). آن سه ماه ممتاز با ماه رجب آغاز می‌شود. ماه رجب ماه دعا، توبه، استغفار، روزه، نماز (خصوصا نماز شب)، عمره، قرائت قرآن، احسان و ثواب است. دو فرمایش منسوب به پیامبر در فضیلت ماه رجب و چهار نیایش زیبای رجبیه از قدیمی‌ترین منابع ادعیه‌ی شیعی انتخاب شده است: مصباح‌المتهجد شیخ‌الطائفه طوسی و…
HMouK
۱۳۹۵/۰۱/۲۱
دعا و مناجات

ادعیه‌ی مأثور

۱- چرا کتاب مصباح المتهجد را موثق ترین کتاب دعایی می دانید؟   پاسخ: به همان دلیل که شرایع مهمترین کتاب فقه و شفا مهمترین کتاب فلسفه است! شیخ طوسی شیخ الطایفه است و تالیفات او در فقه و کلام و رجال و تفسیر و حدیث و دعا معتبرترین آثار طراز اول شیعی است.   ۲- تسامح در ادله سنن را قبول دارید؟   پاسخ: خیر. این قاعده فاقد دلیل معتبر است.   ۳- در جواز قرائت ادعیه ماثور بودن را واجب می دانید؟   پاسخ: در صورتی که ادعیه…
HMouK
۱۳۹۲/۱۱/۲۶
شفاعت، توسل و زیارت

دعا، زیارت، و عزاداری

پرسش: " آنچه در میان ما شیعیان از دعاء و زیارت و مداحی و عزاداری و سوگواری و مرثیه و مانند اینها، که همه به عنوان مظاهر تدین و ایمان به خدا و آخرت و بزرگداشت ائمه هدای، بی رسول خدا، جاری است، و هیچ ارتباطی نه با قرآن دارد و نه با سنت سنیۀ پیامبر اکرم و ائمه هدی صلوات الله علیهم. همه اینها، یعنی همۀ این اعمالی که تحت عناوین فوق الذکر و مشابه آن انجام می‌پزیرد، ابداعی، مجعول، مستحدث و ریشه در پدیده استعمار نو و کهنه…
HMouK
۱۳۹۲/۱۱/۲۶
تفسیر آیات

معنای دعاؤکم در آیه‌ی ۷۷ سوره‌ی فرقان

پرسش: درباره آیه ۷۷ سوره فرقان به نظر می رسد معنی آیه این است که هر فیضی از سوی خدا به ما (یا لا اقل کفار با عنایت به آیات قبل) منوط به دعاست. به نظر این برداشت با واقعیت و بلکه آیات دیگر قرآن همخوانی ندارد که رحمت خدا همیشه منوط به دعا باشد (مگر اینکه دعا را نحو دیگری معنا کنیم) و لذا سوال این است که منظور دقیق این آیه چیست. بنده از توضیح (ترجمه) تفسیر المیزان این امر را درک نکردم. و اینکه آیا نفس خلقت…
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۲۹
دعا و مناجات

عوامل سلب برکت از روزی

پرسش: مدتی است علی رغم توانایی های نسبتاً بالای علمی ام در رشته ام، و تلاش هایم برای کسب روزی، موفقیتی حاصل نمی شود. آیا در متون موثق عملی خاص یا اعمالی هست که باعث شود روزی بر انسان تنگ گردد؟ آیا سنتی الهی می شناسید که به واسطه ی عملی زندگی (جنبه ی اقتصادی) را بر انسان تنگ کند؟   پاسخ: عدم موفقیت در کسب روزی علیرغم تلاش می تواند به دلایل زیر باشد: اول. سوء تدبیر و خطا در برنامه ریزی و پیش بینی های لازم دوم. عدم…
HMouK
۱۳۹۲/۰۷/۰۶
دعا و مناجات

ادعیه و زیارات روزهای هفته

پرسش: در برخی کتب ادعیه مانند مفاتیح الجنان، برای ایام هفته دعاهایی آمده و همین طور هر یک از روزهای هفته به نام یکی از ائمه علیهم السلام نام گزاری شده و زیارتی برای آن آمده است. آیا این دعاها و زیارت ها به لحاظ سندی و متنی قابل دفاع و عمل هست یا خیر؟   پاسخ: الف. دعاهای متعددی با عنوان ادعیه ایام هفته در کتاب مصباح المتهجد شیخ طوسی و جمال الاسبوع سید بن طاووس و جلد ۹۲ بحار الانوار مجلسی ذکر شده که از آنها برای هر…
HMouK
۱۳۹۲/۰۶/۲۴
دعا و مناجات

اعمال ام داوود در ماه رجب

پرسش: لطفا بفرمائید کہ عمل ام داوود گرچہ بصورت یک داستان نقل شدہ است کہ در آن امام صادق (ع) بہ مادر داوود توصیہ می کند کہ فلان دعا را بخواند، اما چرا ما این را بعنوان اعمال ام داوود انجام می دھیم۔ و این عمل از چہ زمانی رائج شدہ است؟ پاسخ: هر یک از ادعیه نامی دارند برخی به نام راوی آن شناخته می شوند همانند دعای کمیل یا دعای ابوحمزه. دعاهای معتبر از پیامبر یا ائمه روایت شده اند. اعمال ام داود نیز دعا و اعمالی است…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۲
دعا و مناجات

ادعیه و زیارات مفاتیح الجنان

مطالب ملحقات مفاتیح غالبا فاقد اعتبار است. ادعیه ای که در منابع اولیه یافت نمی شود دشوار بتوان اعتبار آنها را پذیرفت. اما ادعیه و زیارات گروه اول یعنی آنها که در منابع قبل از قرن ششم یافت می شوند نیازمند تحقیق سندی هستند. غیر از لزوم تحقیق اسناد این ادعیه و زیارات اگر دعا یا زیارتی مخالفت قطعی با نصوص قرآنی داشته باشد یقینا قابل استناد به پیامبر یا ائمه نیست.
HMouK
۱۳۹۱/۱۲/۱۴
دعا و مناجات

دعا برای حاجات دنیوی و استجابت دعاها

پرسش: این که " در دعای های معتبر به دنبال پاکیزگی و رهایی خود و شناخت بیشتر او هستیم " تناقضی ندارد با این که بگوییم درخواست حاجات دنیوی منظور نیست (مگر برای نقویت عزم خود) مخصوصا با توجه به این که اکثر دعاها مستجاب نمی شوند. خدای فلاسفه علم به جزئیات ندارد. پس هر توجیهی برای دعا (حاجت خواستن) به پریشان گوی می انجامد (مگر تفسیر نیایش به معنای بالا). این که خدا را "جان جانان" می دانید به خدای اسپینوزا (یا اهل معنویت) نزدیک است؟ پاسخ: از خداوند حاجات دنیوی…
HMouK
۱۳۹۱/۰۵/۲۹
مناجات سالکان

تباعد و تقرب

تباعد و تقرب از جمله واژه ها کلیدی مناجاتهای ماست. یکی از کارکردهای گسترده دعا رفع تباعد انسان از خداوند و تحقق تقرب آدمی به معبودش است. تباعد نیازی به برنامه ریزی ندارد، همین که خودمان را رها کنیم و از نفس خود غافل شویم، دوری از حق و تباعد صورت می گیرد. اما تقرب نیازمند برنامه ریزی، تهذیب نفس و مداومت در خودسازی است. تقرب به خداوند و در زمره مقربین درگاه او قرار گرفتن از اهداف زندگی مؤمنانه است. پیشگامان مقرّب از لذت حضور مدام برخوردارند.
HMouK
۱۳۹۱/۰۴/۲۶
مناجات سالکان

فرار قدسی

در مناجاتهای عاشقانه ائمه اهل بیت (ع) بارها از عبارتهای هرب و فرار استفاده شده است. فرار از جنس سفر و مهاجرت و خروج و توبه است، اما در آن ظرائفی اختصاصی است. در این دعاها از دو گونه فرار سخن گفته شده است. در فرار اول فقط مقصد گریختن مشخص است: فرار از شیطان و گناه و نفس امارّه به سوی خدا. اما در دعای ابوحمزه چند بار از نوع دیگری از فرار سخن گفته شده است: گریز از او به او، گریز از اسماء جلال به اسماء جمال،…
HMouK
۱۳۹۱/۰۴/۲۴
مناجات سالکان

شعبان، بهار عشق ورزی

ماه شعبان یکی از اوقات برجسته مناجات و عشق ورزی با خداوند است. در این ماه خود را آماده شرفیابی به مهمانی الهی در ماه مبارک رمضان می کنیم. از چهار دعای معتبر که از اهل بیت پیامبر (ص) در دست داریم یعنی دعای کمیل، مناجات شعبانیه، دعای ابوحمزه ثمالی و دعای عرفه دو دعای آن متعلق به ماه معظم شعبان است. مناجات شعبانیه همانند دعای کمیل مواجهه علوی با امر قدسی است. مناجات شعبانیه شرح عشق ورزی مؤمنانه است.
HMouK
۱۳۹۱/۰۴/۱۲