تفسیر موضوعیتفسیر آیات

ناسازگاری قرآن با واقعیتهای علمی و تاریخی؟

قرآن کتاب علمی و تاریخی نیست، اشاره‌ی آن به امور علمی یا تاریخی در حد ارتباط با هدایت بشری است. ببان قرآن در این موارد متناسب با فرهنگ، سرزمین و زمانه‌ی مخاطبان نخستین است. زبان قرآن در امور مرتبط با مسائل علمی خالی از کنایه و مجاز نیست و لزوما بیان واقع نمای خارجی نیست. بیانات قرآن در این زمینه ها ظهور ظنی است. داده های علمی یا تاریخی نیز تجارب ظنی دیگری است. در تعارض این ظنون ظن اقوی اخذ می شود.
HMouK
۱۳۹۲/۰۲/۱۸
خداسیرۀ نبویتفسیر آیات

آیات زنان پیامبر چه دردی از ما را دوا می کند؟

آنچه به عنوان شأن نزول آیات نقل شده است، اخبار واحدی هستند که علی الاغلب فاقد اعتبار سندی بوده، بسیاری از آنها یقینا مجعول هستند. ازدواج با مطلق زنان آزاد در آیه‌ی ۵۲ سوره‌ی احزاب برای پیامبر (ص) ممنوع می شود. قرار نیست تک تک آیات رافع درد همه انسانها در همه زمانها و مکانها باشد. آیات متعددی از قرآن صرفا پاسخگوی مشکلات عصر نزول است و به طور مستقیم هیچ ارتباطی با مسائل زمانها و زمینهای دیگر ندارد.بیشک قرآن حاوی آیات هدایت فرازمانی و فرامکانی است، همان آیات برای…
HMouK
۱۳۹۲/۰۲/۰۵
امامت و خلافتتفسیر آیات

اولی الامر قرآنی در زمان پیامبر (ص)

در زمان پیامبر رسول و اولوالامر یکی بوده است. احتمال دوم امرای محلی منصوب پیامبر در زمان ایشان است. چه در زمان پیامبر چه بعد از ایشان اولی الامری که اطاعتش واجب است «اولی الامر مشروع» است نه هر صاحب قدرتی و شوکتی ولو با زور به قدرت رسیده باشد و بر ظلم حکومت کند.
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۲۳
ادیان و مذاهبتفسیر آیات

سازگاری اظهارات قرآن درباره‌ی عیسی مسیح (ع)

پرسش اینجانب سؤالی از جناب عالی‌ در باره زندگی‌ مسیح از دیدگاه قران دارم. بر اساس اعتقاد مسلمین و روایت صریح قران (۴:۱۵۷) مسیح کشته نشده است. اما در سوره مریم آیه ۳۳ ،  سه‌ مرحله از زندگی‌ مسیح یعنی تولد ، مرگ و بر انگیخته شدن مجدد روایت شده است، که خود منطبق بر اعتقاد مسیحیان است. حال با مقایسه این ۲ آیه نوعی تضاد در مفهم این دو دیده میشود و حتی سوره مریم اعتقاد مسیحیان را دال بر مرگ مسیح و بر انگیخته شدن مجدد آن تائید…
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۱۹
جهادتفسیر آیات

تعمیم آیات جهاد خارج از زمانه و زمینه‌ی خود

آیات جهاد دستورالعمل مواجهه مسلمانان با همه غیرمسلمانان بویژه اگر تعرضی به مسلمانان نکرده باشند نیست. اسلام دین صلح و مداراست، اما در مقابل تعرض و حمله نظامی مسلمانان موظف به دفاع شرافتمندانه از خود است. اشکال زمانی آغاز می شود که کسی بخواهد آیات جهاد را خارج از زمانه و زمینه‌ی خود تعمیم دهد. این تعمیم خلاف نص قرآن و مخالف روح قرآن و اسلام و تعالیم پیامبر است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۱۹
سیرۀ نبویتفسیر آیات

محدودیت ازدواجهای پیامبر (ص) در آیه‌ی ۵۲ سوراه‌ی احزاب

پرسش: یک نکته مبهم در ایه ۵۲ سوره‌ی احزاب دارم که متاسفانه با مراجعه به تفسیرهای نمونه، المیزان و نور هم جوابی برایش پیدا نکردم. چون یا به ان نپرداختند یا قانع کننده نبود یکبار دیگر ترجمه ایه را مرور کنید: «بعد از این دیگر زنی بر تو حلال نیست و نمیتوانی همسرانت را به همسران دیگری تبدیل کنی (بعضی را طلاق دهی و همسر دیگری به جای او برگزینی) هرچند جمال آنها مورد توجه تو واقع شود.» در برخی تفاسیر اشاره شده که این ایه می خواهد فشار اصرار…
HMouK
۱۳۹۱/۱۰/۰۲
تفسیر آیات

احکام منسوخ برده داری

پرسش: نظرتان در مورد آيه ٢٤سوره نساء و غنيمت گرفتن زنان در جنگ چيست؟   پاسخ: هر دو مورد سوال شما مربوط به دوران سپری شده است، غنیمت گرفتن زنان در جنگ از فروع برده داری است، در مورد برده داری مفصلا در مقاله «مسئله‌ برده داری در اسلام معاصر» در کتاب «حقّ الناس» بحث کرده ام، مراجعه فرمایید. برداری داری و فروع آن بدون تردید از احکام منسوخ محسوب می شود. موفق باشید محسن کدیور  
HMouK
۱۳۹۱/۰۸/۱۷
تفسیر آیات

جایگاه مادر و ارحامِ صالحِ بهشتیان در آخرت

پرسش: درسوره مبارکه رعد از آیه شریفه ۱۹ در وصف اولوالباب ( که ترجمه به عاقلان شده است) صفاتی و مشخصاتی را بر می شمارد و منزلگاه آنان را بهشت معرفی می کند تا می رسد به ایه شریفه ۲۳ که مورد سوال هست. در این آیه می فرماید که در بهشت عدن وارد می شوند با پداران، فرزندان و زنان( همسران -ازواج) ... در حالیکه فرشتگان بر آنها تحیت می گویند... سوال  اینست که پدر، فرزند و همسر( زن یا مرد) جزء این طبقه عاقلان که شایسته بهشت هستند…
HMouK
۱۳۹۱/۰۸/۱۲
تفسیر آیات

ارتباط «رزق بی حساب» با تلاش آدمی

پرسش سوالی در ارتباط با یکی از آیه های قرآن دارم. (البته این مفهوم چندین بار تکرار شده) (... والله یرزق من یشاء بغیر حساب) سوره نور آیه ۳۸. "من به هر که بخواهم بی حساب روزی می دهم" به چه مفهومی است؟ رابطه آن با کار و تلاش انسان در چه است؟ پاسخ رزق بی حساب حداقل پنج در قرآن کریم استعمال شده است: آیات ۲۱۲ سوره بقره، ۳۸ سوره نور، ۲۷ و ۳۷ سوره آل عمران و ۴۰ سوره غافر. رزق روزی، عطا و بخشش است چه در…
HMouK
۱۳۹۱/۰۸/۱۱
تفسیر آیات

پرسش پیامبر (ع) از پیامبران پیشین (آیه ۴۵ سوره زخرف)

تمام انبياى الهى دعوت به توحيد كرده اند، و همگى به طور قاطع بت پرستى و شرک را محكوم نموده اند. اگر چه پیامبر (ص) مأمور به سوال شده است، اما این پرسش از هر انسانی اعم از مسلمان و غیرمسلمان است. پاسخ صریح قرآن به این پرسش چیزی جز این نیست که دعوت همه انبیای الهی به توحید بوده است و هیچ پیامبری به غیر الله دعوت نکرده است.
kadivarad33
۱۳۹۰/۰۳/۳۱
وحی و نبوتتفسیر آیات

شک پیامبر(ص) در وحی؟ (آیه ۹۴ سوره یونس)

جمله شرطیه دلالت بر وقوع نمی کند. مخاطب آیه اگرچه پیامبر اسلام (ص) است، اما خطاب اصلی به کسانی است که در معارف الهی نازل شده به پیامبر (ص) تردید دارند. اینگونه خطاب به پیامبر (ص) در قالب جمله شرطیه با قصد خطاب اصلی به مردم در قرآن بی سابقه نیست و در اکثر تفاسیر به موارد مشابه اشاره شده است.
kadivarad33
۱۳۹۰/۰۳/۳۱
تفسیر آیات

بردگی زنان در جنگ (آیه ۲۴ سوره نساء)

طبيعي است كه اين حكم نيز به عنوان يك حكم موقت و موسمي شرعي شناخته شود، حكمي موقت كه اَمُد و دوران اعتبار آن به سر آمده است و در اين دوران فاقد اعتبار و مشروعيت است، يعني برده‌داري، رقيت و مملوكيت انسان در اين ظرف غيرمشروع و حرام است.
kadivarad33
۱۳۹۰/۰۳/۰۸
تفسیر آیات

تمثیل و زبان و زمان قرآن (آيه ۲۸ سوره روم)

مخاطب اوليه آيه با فرهنگ خاص زمانه اش كاملا تمثيل را درك كرده به حاقّ پيام دست يافته است. اما مخاطب ثانويه كه از فرهنگي متفاوت برخوردار است تمثيل را در ظرف فرهنگ مخاطب اوليه درك كرده اما به پيام جاودانه آيه كه همان توحيد و نفي شرك است مي رسد. به زبان ديگر اين تمثيل متعلق به فرهنگ گذشته است اما مُمَثّل و پيام آيه زنده و جاودانه است.
kadivarad33
۱۳۸۶/۱۲/۱۳