مصاحبه تحلیلیمصاحبه

اسلام، دموکراسی و حکومت سکولار

اگرچه من به قانون اساسی سکولار قائلم، اما معتقدم الگوی مناسب آن توسط نمایندگان واقعی و کارشناس مردم در مجلس مؤسسان باید تعیین شود. قانون اساسی جای اثبات حقانیت دین و مذهب خاص یا نهادینه کردن بی‌دینی نیست. آنچه لازمه یک قانون اساسی پیشرفته است تضمین «آزادی دین» در محورهای ذیل می باشد: انتخاب دین، خروج از دین (بدون هیچ مجازاتی برای بی‌دینی یا تغییر دین و مذهب)، عمل به مناسک و عبادات و ترک آنها، تاسیس عبادت‌گاه و مراکز دینی، تبلیغ و ترویج دین، تربیت دینی فرزندان مطابق دین…
HMouK
۱۳۹۵/۰۵/۰۵
سخنرانی

مجاهدت های علمی مرحوم احمد قابل

رویکرد دین پژوهانه‌ی احمد قابل نواندیشی در اجتهاد سنتی به شیوه‌ی متن محور و حاکم کردن عقل مشترک جمعی عرفی عصری بر شریعت و اقبال به روایات و فتاوای مغفول و شاذ به شرط سازگاری با فرهنگ زمانه است. اولا او یقینا نواندیش است، آراء متفاوت و فتاوای تازه ای دارد، مبانی جدیدی در مقایسه با معاصران خود دارد. ثانیا او صریحا در مکتوبات خود به کافی بودن منابع اصلی دین یعنی کتاب و سنت و عقل و نیز مجموعه‌ی آراء و فتاوای عالمان و فقیهان گذشته اشاره کرده و…
HMouK
۱۳۹۱/۰۸/۰۹
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

فقه استبدادی، فقه دموکراتیک

تقریباً در تمام تحولات تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران، نقش روحانیون برجسته و بعضاً تعیین‌کننده بوده است؛ از انقلاب مشروطیت، نهضت ملی شدن نفت و انقلاب بهمن ۵۷ گرفته تا جنبش اعتراضی مردم که به جنبش سبز معروف شد. اما نکته‌ای که شاید این بار تفاوتی را با ادوار گذشته ایجاد می‌کند، حضور نواندیشی دینی در ایران است که در بسیاری مواقع با روحانیون تراز اول به تضاد می‌رسد. حال آن‌که در ماه‌های اخیر، شاهد سرعت گرفتن روند پیوستن روحانیون تراز اول به جنبش اعتراضی مردم، یا به نوعی کناره‌گیری…
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۶/۲۸
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

روشنفکری دینی

اکنون بجای روشنفکری دینی باید از «روشنفکری های دینی» سخن گفت. نحوه مواجهه با متن قرآن، باعث ایجاد دو صف متمایز در این جریان شده است: «روشنفکران دینی فرا متنی یا عبور از متنی» و «روشنفکران دینیِ منتی»
kadivarad33
۱۳۸۷/۰۵/۱۷
سخنرانیاخبار

زن در قرآن

روزنامه کارگزاران 4 تیر 1387 از سخنرانان این همایش محسن كدیور عضو هیات علمی موسسه پژوهشی حكمت و فلسفه ایران بود كه به ذكر دو گزاره پرداخت. وی گفت: گزاره اول اینكه بر اساس آمار نیم‌قرن اخیر اسلام مقام اول را در گروندگان جدید دینی در تمام قاره‌ها و كشورها داراست و در این زمینه زنان بیش از مردان هستند. گزاره دو این است كه یكی از مهم‌ترین زمینه‌های چالش‌برانگیز اسلام مسئله زن است. كدیور در ادامه گفت: یكی از تفاوت‌های غیرقابل انكار بین انسان‌ها تفاوت جنسی است كه مایه…
kadivarad33
۱۳۸۷/۰۴/۰۲
یادداشت

مجتهد در اصول

  مجتهد در اصول و مبانیِ فهمِ دین در همه ادیان ابراهیمی از جمله اسلام، «مسئله فهمِ متن» (اعم از متنِ کتابِ وحیانی و متنِ سخنانِ پیامبر)، محوری ترین مسئله در معرفت دینی است. همّت عالمان دین در طی قرون و اعصار، مصروفِ «کشفِ مرادِ متکلّم» در آیات و روایاتِ دینی بوده است. تقسیم کلام(متن) به نصّ و ظاهر، و باور به دلالتِ قطعیِ نصّ و دلالتِ ظنّیِ ظاهرِ کلام به مرادِ متکلّم، نخستین گامها در مسئله بنیادیِ فهمِ متن بوده است. از آنجا که اکثر قریب به اتّفاق عباراتِ…
adamin
۱۳۸۷/۰۳/۱۶
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

تمایز سنت گرایی از دین سنتی

پاسخ‌هاي محسن كديور به پرسش‌هاي شهروند از میان کسانی که به عنوان روشنفکر دینی شناخته می شوند، دکتر محسن کدیور شاید بیش از دیگران در مطالعات سنتی وقت صرف کرده است. رابطه روشنفکران دینی و سنت گرایان ایرانی تا کنون چندان حسنه نبوده است. نظرات کدیور در باره سنت گرایی را می توان فتح بابی در گفتگوی روشنفکران دینی و سنت گرایان دانست. □ به گمان بسياري بنيادگرايي جديد مولود نگاه‌هاي سنت‌گرايانه به دين است. رابطه اين دو از نظر شما چيست؟ سنت‌گرايان اين ادعا را رد مي‌كنند. اما به…
kadivarad33
۱۳۸۶/۱۱/۰۷
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

ابن‌سینا نماد عقلانیت ایرانی

محسن كديور (متولد 1338 فسا) داراي مدرك اجتهاد (1376) و دكتري فلسفه و كلام اسلامي گرايش حكمت متعاليه (1378) از دانشگاه تربيت مدرس است. او بيش از بيست سال در حوزه علميه قم (76-1364) و دانشگاههاي مفيد قم(76-1372)؛ امام صادق(77-1371)؛ شهيد بهشتي(77-1375) و تربيت مدرس(86-1373) سابقه تدريس فلسفه اسلامي(حكمت مشاء، اشراق و متعاليه)، فلسفه يونان، كلام اسلامي، فلسفه تطبيقي و حكمت عملي(فلسفه سياسي و فلسفه حقوق) دارد. كديور از اواخر خرداد 1386 عضو گروه فلسفه اسلامي مؤسسه پژوهشي حكمت و فلسفه ايران است. از كتب منتشر شده كديور در حوزه…
kadivarad33
۱۳۸۶/۰۵/۳۱
مقاله

حقوق زنان در اسلام معاصر

یکی از تفاوتهای غیر قابل انکار بین انسانها تفاوت جنسی است، تفاوتی که مایه بقاء نوع انسانی است. آیا این تفاوت جسمانی باعث تفاوت حقوقی می شود یا نه؟ در صورت اول اجرای عدالت در گرو به رسمیت شناختن دو صنف متفاوت از حقوق یعنی حقوق مرد و حقوق زن بوده و زن بواسطه برخی کاستیها در مقایسه با مرد از حقوق کمتری برخوردار است. در صورت دوم، تفاوت جسمانی و اختلاف جنسی هیچ نقشی در انسانیت انسان و خقوق بشر ندارد. یکی از چالشهای جدی فراروی اسلام معاصر –…
kadivarad33
۱۳۸۶/۰۲/۲۸
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

فلسفه پژوهي در شرق هنوز محدوديت‌هايي دارد

در آخرين روزهاي سال گذشته بخش اول اين گفت و گو منتشر شد و متاسفانه فرصت پيش نيامد كه با فاصله كم تري اين بخش نيز منتشر شود. در بخش نخست به اجمال پروژه هاي فلسفي را كه كديور دنبال مي‌كند مورد بررسي قرار داديم ا ينك در قسمت دوم و پاياني اين گفت‌وگو، بحث را ادامه مي‌دهيم. * * * آقاي دكتراگر اجازه بدهيد بحث را از آقا علي مدرس تهراني و فلا‌سفه اسلا‌مي و ديدگاهشان درباره مسائل مدرن پي بگيريم تا برسيم به آخوند خراساني، اما پيش از…
kadivarad33
۱۳۸۶/۰۱/۱۶
مقالهسخنرانی

مواجهه سنتي، سنت گرايانه، بنيادگرايانه و نوانديشانه با سنت نبوي

چکیده سخنرانی همایش علمی حکمت و بازاندیشی سنت نبوی، 1 اسفند 1385 «ان الله و ملائکته یصلون علی النبی یا ایها الذین آمنوا صلوا علیه و سلموا تسلیما»(احزاب/56). سنت نبوی پس از قرآن کریم مهمترین رکن اسلام است و از دیرباز مورد اهتمام مسلمانان بوده است. مراد از سنت نبوی قول و فعل و تقریر رسول اکرم محمد بن عبدالله (ص) می باشد. در گذشته شاهد سه رویکرد متفاوت فقیهانه، عارفانه و حکیمانه با سنت نبوی بوده ایم. اما در نیم قرن اخیر چهار رویکرد مختلف با سنت نبوی بلکه…
adamin
۱۳۸۵/۱۲/۰۱