بخش پنجم: مقالات

ولايت فقيه و مردم‌سالاري

ولايت فقيه مفهومي است كه پس از انقلاب اسلامي ايران به‌عنوان حكومت اسلامي شيعي بر سر زبان‌ها افتاد و اكنون نزديك به ربع قرن از تجربه آن مي‌گذرد. يكي از سؤالات مطرح درباره سياست در ايران معاصر اين است، «آيا ولايت فقيه با مردم‌سالاري سازگار است؟» اين سؤال را از دو منظر مي‌توان پاسخ داد، يكي از زاويه انديشه سياسي و ديگري از دريچه جامعه‌شناسي سياسي و بررسي آنچه در ايران رخ داده است. اين مقاله از منظر اول به مسئله نگريسته است و سه پاسخ عيني را به مثابه…
adamin
۱۳۸۸/۰۱/۱۸
بخش پنجم: مقالات

پنج سال در جستجوی عدالت گمشده

پنج سال حصر آيت الله منتظري لکه ننگي است بر دامان جمهوري اسلامي.يکي از ضوابط جامعه بيماربه تصريح امام علي (ع ) در نهج البلاغه دربند و مضيقه بودن عالم واکرام وميدان داري جاهل است (عالمها ملجم وجاهلها مکرم). آيا پنج سال جستجو براي يافتن عدالت گمشده کافي نيست؟
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۱/۱۸
بخش ششم: سخنرانی ها

سوال و جواب سخنرانی شب قدر مسجد حسین آباد اصفهان

آيا اگر از همان آغاز به اين تذكرات گوش داده شده بود ما باز شاهد اين بليه اي كه آبروي نظام در دنيا رفت بوديم انشاالله با سرپنجه تدبير مسئولين آب رفته به جوي بازگردد. آيا امكان نداشت كه زودتر از اين با اين انحرافات و كج روي ها برخورد بشود؟
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۱/۱۸
مقالهبخش چهارم: سیاست دینی

حکومت قَسری

در زبان فارسي واژه «قَسري‌» چندان مانوس نيست‌. قَسر يعني با زور و اكراه به كاري واداشتن‌. دير يا زود حكومت قسري تسليم ‌اراده ملي مي‌شود. سرعت زوال حكومت قسري به‌ميزان رشد فرهنگي جامعه و درجۀ شجاعت و درايت فرهيختگان و عالمان آن جامعه بستگي دارد.
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۱/۱۴
مقالهسخنرانیبخش چهارم: سیاست دینی

از مشروطه سلطنتی تا جمهوری ولائی

نهضت مشروطه نخستين كوشش براي محو سلطنت مطلقه از حيات سياسي ايران بود، اما عمر سلطنت مشروطه در ايران حتي به دو دهه هم نرسيد و سلطنت مطلقه نهادهاي مشروطه را به امور تشريفاتي و ظاهري تبديل كرد. انقلاب اسلامي دومين كوشش براي استقرار حكومتي مستقل، آزاد، عادلانه و اسلامي بود كه پيش نويس قانون اساسي جمهوري اسلامي حكايتي صادق از آن مطالبات است. عمر جمهوري اسلامي نيز حتي به يك سال هم نرسيد و در زير نام جمهوري اسلامي، حكومتي استقرار يافت كه مي‌توان از آن به «جمهوري ولايي»…
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۱/۱۴
مقالهبخش چهارم: سیاست دینی

فقاهت و سیاست

فقاهت و سیاست نقش کلیدی فقاهت در ‏قانونگذاري عدم اشتراط فقاهت در تصدي بالمباشره و مستقيم سياست فقاهت و سياست* مسئله «ولايت فقيه» به‌لحاظ نظري قدمتي دويست ساله و به‌لحاظ عملي پيشينه‌اي بيست و پنج ساله دارد. تجربه ولايت فقيه تحت نام «جمهوري اسلامي» در ‏ايران فرصت نيکويي است براي ارزيابي اين نظريه سياسي، نظريه ولايت فقيه اگرچه به‌لحاظ پيشينه نظري و تحقق عملي شيعي است، اما ديگر مذاهب ‏اسلامي نيز ظرفيت پذيرش آن را دارند. چراکه شيوه‌اي از حکومت اسلامي است که به‌دنبال اجراي احکام شريعت است و زمام…
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۱/۱۴
مصاحبه تحلیلیمصاحبهبخش پنجم: اسلام و مردم‌سالاری

شمس‌الدین و مردم‌سالاری دینی

ما مي‌توانيم انديشۀ جديد شمس الدین را خلاصه كنيم در دو نكته: يكي در فقه سياسي است كه ايشان با عدم پذيرش ولايت عامه فقيه، قائل به نوعي مردم‌سالاري ديني مي‌شود و تمام اركان جامعه را به انتخاب مردم مي‌داند و اين نكتۀ خيلي مهمي است. و نكتۀ دوم اينكه براي زنان هم حق زمامداري و هم قضاوت را قائل مي‌شود.
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۱/۱۴
مقالهبخش پنجم: اسلام و مردم‌سالاری

ولايت فقيه و مردم‌سالاري

ولايت فقيه مفهومي است كه پس از انقلاب اسلامي ايران به‌عنوان حكومت اسلامي شيعي بر سر زبان‌ها افتاد و اكنون نزديك به ربع قرن از تجربه آن مي‌گذرد. يكي از سؤالات مطرح درباره سياست در ايران معاصر اين است، «آيا ولايت فقيه با مردم‌سالاري سازگار است؟» اين سؤال را از دو منظر مي‌توان پاسخ داد، يكي از زاويه انديشه سياسي و ديگري از دريچه جامعه‌شناسي سياسي و بررسي آنچه در ايران رخ داده است. اين مقاله از منظر اول به مسئله نگريسته است و سه پاسخ عيني را به مثابه…
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۱/۱۴
مصاحبه کوتاه

سید عبدالحسین لاری بین مشروطه و مشروعه

با محسن کديور گفت وگوي کوتاهي در مورد انديشه سياسي سيدعبدالحسين لاري انجام داده ايم. وي در کتاب نظريه هاي دولت در فقه شيعه لاري را در وضعيت بينابين مشروعه خواهي و مشروطه طلبي قرار مي دهد. --- - انديشه سياسي سيدعبدالحسين لاري را ذيل کدام نظريه دولت در فقه سياسي شيعه مي توان گنجانيد؟ شما در کتاب تان لاري را در جايگاه بينابيني قرار داده ايد؛ آيا به طور مشخص نمي توان براي وي جايگاه مشخصي قائل بود؟ آنچه در مورد مرحوم لاري مي توان گفت اين است که…
kadivarad33
۱۳۸۷/۱۰/۲۴
بخش اول: مبادی بحث اسلام و حقوق بشرمقاله

پيش درآمدی بر بحث عمومی و خصوصی در فرهنگ اسلامی

نوشتار سوم درآمدي بر بحث «عمومي و خصوصي» در فرهنگ اسلامي چکيده مراد از امر خصوصي مقتضاي اصل در بحث خصوصي عمومي مقتضاي دينداري در حوزه هاي خصوصي و عمومي ممنوعيت مؤكد تجسس و تفتيش آزادي عمل در زندگي خصوصي امر به معروف و نهي از منكر دائره حسبه محدوده اختيارات دولت اسلامي ارتقاي وجدان ديني درآمدي بر بحث «عمومي و خصوصي» در فرهنگ اسلامي چکيده : يكي از مهمترين عوامل تعيين دامنه حوزه هاي عمومي و خصوصي عامل فرهنگي به ويژه دين است. با اهتمام به زندگي خصوصي در…
kadivarad33
۱۳۸۷/۰۷/۰۱
بخش دوم: اسلام و حقوق بشر

حقوق بشر و روشنفكری دينی

نوشتار پنجم حقوق بشر و روشنفكري ديني پيشگفتار محورهاي شش گانه تعارض اسلام تاريخي با حقوق بشر محور اول: عدم تساوي حقوقي غيرمسلمانان با مسلمانان محور دوم: عدم تساوي حقوقي زنان با مردان محور سوم: عدم تساوي حقوقي بردگان با انسان هاي آزاد محور چهارم: عدم تساوي عوام با فقيهان درحوزه امورعمومي محور پنجم: آزادي عقيده و مذهب و مجازات ارتداد محور ششم: مجازات هاي خودسرانه، مجازات هاي خشن و شكنجه ژرفاي تعارض اسلام تاريخي با انديشة حقوق بشر مباني نظري تعارض اسلام تاريخي با حقوق بشر رجحان انديشه حقوق…
kadivarad33
۱۳۸۷/۰۷/۰۱
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

بازخواني نظري مشروطه (مصاحبه)

>>سال1385 مشروطه ايران 100 ساله شد و به اين مناسبت همايشهائي در گوشه و كنار كشور برگزار و آثاري منشر شد. محسن كديوركه در سالهاي اخير به بحث مشروطه توجه بسيار كرده و بخشي از آگاهيمان به خصوص درباره نقش علما در مشروطه را مديون تحليلها و تحقيق هاي او هستيم، در سال مشروطه كتابي منتشر كرد با عنوان «سياست نامه خراساني». او در همايش مشروطه نيز درباره آخوند خراساني سخن گفت. در گفت و گوي بلندي كه با محسن كديور داشتيم به بحث مشروطه و به خصوص نقش آخوند…
kadivarad33
۱۳۸۵/۱۲/۲۱
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

از فارابی تا آخوند خراسانی

مي‌خواستم عنوان اين گفت‌وگو را «قرائت فراموش‌شده از محسن كديور» بگذارم- وام گرفته از یکی از مقالات بنیادی اخیرش- زيرا از آغاز در حوزه‌اي پيش رفت و چهره‌اي از كديور مورد توجه قرار گرفت كه در عرصه عمومي كمتر به آن پرداخته شده است. اگرچه بهانه گفت‌وگو با او انتشار كتاب جدیدش «سياست‌نامه خراساني» بود، اما نیم نگاهی به قفسه كتاب‌هايش در اتاق كوچكش در دانشگاه تربيت مدرس، بحث را به فلسفه اسلامي كشاند. حجم آثار كديور در حوزه فلسفه چندين برابر آثار ديگر اوست، اما او را بيشتر با…
kadivarad33
۱۳۸۵/۱۲/۲۱
مقالهسخنرانی

جايگاه دين و حقوق مردم در حكومت مشروطه از دیدگاه آخوند خراسانی

در تحليل نهضت مشروطه نمي‌توان از وزن و نقش مراجع نجف به سادگي گذشت. آنان، هم در عمل و هم در نظر، مهمترين نقش را در پيش برد مشروطه در ايران ايفا كرده‌اند. در بدو سخن مناسب مي‌دانم به دو جمله از منتقدين عالمان دین، در اين زمينه استناد كنم. اوّلین جمله، سخن احمد كسروي در تاريخ مشروطه است: " اگر فتوا‌هاي علماي نجف نبودي، كمتر كسي به ياري مشروطه پرداختي؛ همان مجاهدان تبريز، بيشترشان پيروي از دين مي‌داشتند و دست‌آويز ايشان در آن كوشش ها و جان‌فشاني‌ها اين فتوا‌هاي…
adamin
۱۳۸۵/۰۵/۱۵
مصاحبه کوتاه

علما را موفق تر از روشنفکر های دوران مشروطه می دانم

به مناسبت يکصدمين سالگرد انقلاب مشروطه ايران با محسن کديور، از روحانيون اصلاح طلب ايران گفتگو کرديم. آقای کديور عضو هيئت علمی دانشگاه تربيت مدرس و نويسنده کتاب هايی همچون حکومت ولايی و نظريه های دولت در فقه شيعه است. همزمان با سالگرد انقلاب مشروطه کتاب سياست نامه خراسانی در باب نظريات آخوند خراسانی، از مراجع مشروطه خواه نجف، از آقای کديور منتشر شده است. محسن کديور در اين گفتار هم از عملکرد روحانيت در جنبش مشروطه ايران - در مقام مقايسه با روشنفکران غير دينی - دفاع می کند…
kadivarad33
۱۳۸۵/۰۵/۱۴
یادداشت

از مشروطیت آخوند خراسانی تا جمهوریت آیت الله خمینی

در تاریخ معاصر ایران نهضت مشروطیت و انقلاب اسلامی دو نقطه عطف محسوب می شوند.در رهبری این دو حرکت اجتماعی آخوند ملا محمد کاظم خراسانی و آیت الله روح الله موسوی خمینی نقش مشابهی را ایفا کرده اند.هر دو در اوج اقتدار دینی در سقوط شاه عصر خود و برپائی یک نظام برخاسته از اراده مردم نقش محوری داشته اند. هر دو فقیه با پذیرش مفاهیم مدرن سیاسی در تحول فقه سیاسی شیعه و دموکراتیزه کردن آن بطور نسبی موثر بوده اند. اگرچه اطلاع هیچیک ازآن دو ازاین مفاهیم مدرن…
kadivarad33
۱۳۸۵/۰۱/۱۸
مقالهسخنرانی

انديشه سياسی آخوند خراسانی

انديشه سياسی آخوند خراسانی آخوند ملامحمد كاظم خراساني (1) (1329 – 1255 ه . ق) يكي از بزرگترين علماي جهان اسلام در سده اخير است. اعتبار ‏خراساني از دو حيث است. اول، وي يكي از اركان علم اصول فقه در حوزه تشيع محسوب مي‌شود، تا آنجا كه مهمترين ‏تأليف وي «كفايه الاصول» از زمان نگارش تاكنون محور تعليم و تعلم اين رشته در حوزه‌هاي علميه اماميه مي‌باشد و آراي ‏خاص و ابتكارات وي كماكان زنده و مورد بحث است. دوم، او بلندپايه‌ترين حامي مشروطيت در ايران در ميان عالمان ‏دين…
adamin
۱۳۸۲/۱۰/۱۵
مقاله

ولايت فقيه و دموکراسی

خلاصه ولايت فقيه مفهومي است كه پس از انقلاب اسلامي ايران به عنوان حكومت اسلامي شيعي بر سر زبانها افتاد و اكنون نزديك به ربع قرن از تجربه آن مي گذرد. يكي از سؤالات مطرح درباره سياست در ايران معاصر اين است، “آيا ولايت فقيه با مردم سالاري سازگار است؟” اين سؤال را از دو منظر مي توان پاسخ داد، يكي از زاويه انديشه سياسي و ديگري از دريچه جامعه شناسي سياسي و بررسي آنچه در ايران رخ داده است. اين مقاله از منظر اول به مسئله نگريسته است و…
kadivarad33
۱۳۸۱/۰۸/۰۱
مقالهسخنرانی

اصلاحات، نقد مرحله اول، دورنمای مرحله دوم

مشكلاتي كه جنبش اصلاح طلبي در ايران اخيرا با آنها مواجه شده، مطالعه روند اصلاحات را ضروري مي نمايد. اصلاحات ايراني تاكنون از نوعي ناكار آمدي تئوريك رنج برده است، اگر دوره طي شده را مرحله اول اصلاحات بناميم، اين مرحله به انجام خود نزديك مي شود. موفقيت اصلاحات در ايران در گرو گذر از مرحله اول و آغاز مرحله دوم است. نقد و ارزيابي مرحله اول و ترسيم دورنماي مرحله دوم اصلاحات را در اين مجال دنبال مي كنم. مي كوشم از زاويه نظري به مسئله بنگرم. مطالعه تئوريك…
kadivarad33
۱۳۸۱/۰۶/۰۸
مقالهسخنرانی

از مشروطه سلطنتي تا جمهوري ولايي

نهضت مشروطه نخستين كوشش براي محو سلطنت مطلقه از حيات سياسي ايران بود، اما عمر سلطنت مشروطه در ايران حتي به دو دهه هم نرسيد و سلطنت مطلقه نهادهاي مشروطه را به امور تشريفاتي و ظاهري تبديل كرد. انقلاب اسلامي دومين كوشش براي رهايي از مطلق سلطنت و استقرار حكومتي مستقل، آزاد، عادلانه و اسلامي بود كه پيش نويس قانون اساسي جمهوري اسلامي حكايتي صادق از آن مطالبات است. جمهوري اسلامي به اين معني مرحله تكاملي مشروطه سلطنتي محسوب مي شد. اما عمر اين جمهوري اسلامي نيز حتي به يك…
kadivarad33
۱۳۸۱/۰۵/۱۸
مقاله

كشف ولي امر (حكومت‌ انتصابي۴)

خلاصه قسمت‌هاي گذشته‌ انتصاب‌، ركن دوم نظريه رسمي «ولايت مطلقه فقيه‌» پاسخ به اين سؤال اصلي است‌: مشارع‌، حاكم‌الهي را به چه نحوه‌اي به حكومت رسانيده است‌؟ بخش اول حكومت انصابي به بررسي مبادي تصوري‌انتصاب اختصاص داشت و در آن انتصاب در لغت‌، قرآن كريم‌، روايت معصومين‌، كلام و فقه مورد بحث‌قرار گرفت‌. انتصاب در فقه امري فراتر از بيان شرايط زمامدار از سوري شارع‌، نوعي انشاء، جعل سلطاني‌و فرمان حكومتي است‌. رابطه شارع و حاكم نيز از نصب به هشت صورت ديگر نيز قابل تصور است‌.انتصاب از سوي شارع…
adamin
۱۳۸۰/۰۳/۱۵
مقاله

حكومت انتصابي (۱و۲)

مردم در شئون خود و نحوه اداره آن در چارچوب شرع ذي‌حق هستند و نمي‌توان آنها راهمچون اشياء بي‌اختيار جهت حفظ از انحراف به دست كس آن هم غير معصوم سپرد.
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۹/۰۱