بخش سوم: مصاحبه ها

درباره آراء و شخصیت آیت الله منتظری

تجدید نظر در آراء علمی و اعلام آن - که نشان از سرزندگی و نشاط و رشد علمی است - صفت مشترک بسیاری از علمای اسلام از جمله مرحوم آیت الله منتظری بوده است. استاد بارها در مجلس درس از استادشان مرحوم آیت الله بروجردی نقل می کردند که "أنا فی کل یوم رجل " من در هر روز انسان تازه ای هستم، رأی دیروز لزوما باور امروزم نیست. ا
kadivarad33
۱۳۹۲/۱۰/۲۸
حقوق عمومی و ولایت فقیه

نظ‌ر نهائی آیت الله منتظری درباره‌ی ولایت فقیه

پرسش: در کتاب در محضر فقیه آزاده در بخش دوم نامه ای با عنوان «تقاضای رأی به عدم اعتبار نظریه ولایت فقیه» به محضر مرحوم آیت الله منتظری فرستاده اید. سوال بنده این است که آیا آن مرحوم تا آخر عمر این درخواست را اجابت نمود یا خیر؟ البته فکر می کنم در اواخر عمرشان درباره حکومت دینی فتوایی داشتند، که نمی دانم به این درخواست شما ارتباطی داشت یا خیر؟ پاسخ: مرحوم استاد سه مرحله تحول فکر سیاسی پشت سر گذاشتند: ۱. ولایت انتصابی عامه‌ی بالمباشره‌ی فقیه (تا ۱۳۶۴)…
HMouK
۱۳۹۲/۱۰/۲۰
مقاله اول: اسنادی از مظلومیت آیت‌الله شریعتمداری

اسنادی از مظلومیت آیت الله شریعتمداری

این اسناد با توضیح مختصری منتشر می شود، شاید حاکمان امروز از اشتباهات حاکمان دیروز پند گیرند و نگذارند تاریخ سه دهه قبل تکرار شود. چهار سند درباره‌ي مصادره‌ی اموال مرحوم آیت الله شریعتمداری در زمان حیاتش است، و ده سند درباره‌ی کوتاهی حاکمان وقت درباره‌ی معالجه و اعزام بموقع وی به بیمارستان. نکته‌ی اول مرتبط با خبر مصادره‌ی خانه ی مسکونی آن مرجع فقید است، نکته‌ی دوم مرتبط با سهل انگاری های قوه‌ی قضائیه در حق جان زندانیان سیاسی بیمار یا زنان و مردان شجاعی که در اعتراض به…
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۲۵
حقوق عمومی و ولایت فقیهادیان و مذاهب

عدم مشروعیت محرومیت از تحصیل دانشجویان بهایی و منتقد

محرومیت دانشجویان از تحصیل به دلایل مذهبی و عقیدتی و فعالیت سیاسی فاقد هرگونه مجوز شرعی است. هیچ آیه ای ازقرآن، هیچ روایت معتبری از پیامبر و ائمه، هیچ اجماع و هیچ دلیلی عقلی مستقل و غیرمستقلی چنین مجوزی را به حاکمان نداده است. اگر محدودیت امکانات تحصیلی در دانشگاهها بهانه‌ی محروم کردن برخی دانشجویان از تحصیل باشد، اولویت علمی تنها ملاک تقدم است. اینکه تنها موافقان حکومت امکان تحصیلات تکمیلی داشته باشند نه تنها پشتوانه‌ی دینی ندارد، بلکه خلاف شرع است. محروم کردن دانشجویان بهایی از تحصیل هیچ مستند…
HMouK
۱۳۹۲/۰۷/۰۷
حقوق عمومی و ولایت فقیه

آیت الله منتظری و تحول نظریه‌ی ولایت فقیه

پرسش: آیا در دیدگاه آیت الله منتظری پیرامون ولایت فقیه در طول زمان حیاتشان تغییراتی ایجاد شده بود؟ لطفاً این مساله را شرح دهید.   پاسخ: بله. در دیدگاه مرحوم استاد درباره‌ی ولایت فقیه تحولاتی رخ داده است. مشخصا دو نقطه عطف در تاریخ اندیشه‌‌ی ایشان قابل مشاهده است و در نتیجه با سه نظریه در باب ولایت فقیه مواجهیم. ایشان را غالبا با نظریه‌ی میانی می شناسند، حال آنکه نظر نهایی ایشان قابل اعتناتر است. این مهم را در سلسله مقالاتی در تابستان ۱۳۹۰ آغاز کردم. بخش اول آن…
HMouK
۱۳۹۲/۰۷/۰۷
حقوق عمومی و ولایت فقیه

ولی فقیه نازل منزله‌ی شارع!

پرسش: در خصوص ولایت مطلقه فقیه، ولی فقیه تا کجا اختیارات امام غایب را به تصرف خود در می اورد؟ به این تعبیر که ولی فقیه هم می تواند واجبات را متوقف کند  و هم  حفظ نظام سیاسی اوجب واجبات می شود.  اکنون پرسش من است که آیا ولی فقیه اختیارات امام غایب در حوزه هایی چون عمل به واجبات و عمل  مسایل اجتماعی را کسب کرده است؟ اگر پاسخ نه است چه حوزه ای از از اختیارات امام غایب باقی مانده که ولی فقیه هنوز آنها را تصرف نکرده…
HMouK
۱۳۹۲/۰۷/۰۷
احادیث

بی اعتبار بودن حدیث «مردی از قم خروج خواهد کرد …»

حدیث «مردی از قم خروج خواهد کرد ...» سندا ضعیف است. راوی اصلی کاملا مجهول، و از طبقه دوم تا کتاب تاریخ قم حداقل سه طبقه از رواتش محذوف است. به مفاد چنین حدیث کاملا ضعیفی نمی توان اعتماد کرد. به علاوه هیچ دلیلی در دست نیست که مفاد این حدیث بر رهبران زمان ما قابل انطباق باشد. این انطباق نیز بی پایه است. رائحه‌ی جعل از سند و دلالت این حدیث به شدت به مشام می رسد.
HMouK
۱۳۹۲/۰۶/۲۴
حقوق عمومی و ولایت فقیه

آیا قضاوت منحصرا حق فقهاست؟

قضاوتی که نیازمند اجتهاد و استنباط از ادله‌ی تفصیله است(به عبارت دیگر شبهات حکمیه) شأن فقیه و مجتهد جامع الشرائط است. این قضاوتی است که در روایات از آن یاد شده است. در نظامهای حقوقی معاصر این وظیفه را بالاترین مرجع قضائی از قبیل دیوان عالی کشور یا دادگاه قانون اساسی و مانند آن ایفا می کند نه قاضی ساده. دوم. قضاوت بر اساس قوانین مدون یا رویه‌ی قضائی با مراجعه با متن قانون و انشاء حکم قضائی. این نحوه قضاوت که شکل رایج قضاوت در زمان ماست (به عبارت…
HMouK
۱۳۹۲/۰۵/۱۲
حقوق عمومی و ولایت فقیهمهدویت و غیبت

دموکراسی و اجرای شریعت؟

در تعارض قانون مصوب نمایندگان مردم با احکام شریعت فقیهان عادل و مومنان صالح چاره ای جز آگاه ساختن افکار عمومی ندارند تا خود مردم به سمت اجرای احکام شریعت گرایش پیدا کنند. در غیر این صورت با دست یازیدن به زور و اجبار طریقی نامشروع را برای اجرای شریعت در پیش گرفته اند. فقیهان هیچ حق ویژه ای در حوزه‌ی سیاست ندارند.
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۲
حقوق عمومی و ولایت فقیه

چند پرسش درباره‌ی ولایت فقیه

مرحوم استاد آیت الله منتظری در دیدگاه متأخرشان معتقد به ولایت فقیه در امور اجرائی نیستند و شأن فقیه اعلم را «نظارت» برامور تقنینیه می دانند. مرحوم آیت الله خمینی نخستین کسی است که ولایت مطلقه‌ی فقیه به معنای لزوم ولایت سیاسی مستقیم و بالمباشره‌ی فقیه قائل بوده و عمل کرده است. حدیث غدیر خم هیچ دلالتی به ولایت فقیه ندارد. ولایت فقیه فاقد هرگونه مستند معتبر عقلی و نقلی چه در قرآن، چه در روایات، و چه در اجماع فقهاست. مجلس خبرگان از دوره‌ی دوم به بعد با دخالت…
HMouK
۱۳۹۲/۰۲/۲۸
حقوق عمومی و ولایت فقیه

هر حکومتی که با ایمان مردم سرجنگ نداشته باشد

اسلام ملازم با هیچ حکومتی نیست، هر حکومتی که مسلمانان بپسندند و با ایمان مردم سرجنگ نداشته باشد پذیرفته است. من قائل به «لزوم جدایی نهاد دین از دولت» هستم اما معتقد به امکان «جدایی دین از سیاست» نیستم.
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۱۹
حقوق عمومی و ولایت فقیه

آیت الله خمینی و شرط اعمال ولايت از سوي فقيه جامع الشرايط

پرسش: با توجه به بررسيهاي انجام شده در باره نظريه ولايت فقيه مرحوم آیت الله خميني و همچنين بحث بر سر مقبوليت و مشروعيت اين موضوع از حضرتعالي درخواست مي كنم تا نظر خود را در رابطه با مسئله ذيل مطرح بفرماييد. .................................................................................................................. صحیفه امام، جلد بیستم - صفحه 459 - پاسخ استفتا در مورد شرط اعمال ولايت از سوي فقيه جامع الشرايط زمان : 29 دي 1366 / 28 جمادي الاول 1408 مكان : تهران ، جماران بسمه تعالي ولايت در جميع صور دارد. لكن تولي امور مسلمين و…
HMouK
۱۳۹۱/۰۴/۲۹
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

نظارت گریزی رهبر جمهوری اسلامی عین استبداد است

قرار نیست همه مطالبات را همزمان دنبال کنیم که بیشک از توان ما بیرون است. کوهنوردی را از دامنه آغاز می کنند نه از قله. معتقدم در مرحله مقدماتی باید همت خود را بر آزادی زندانیان سیاسی، آزادی مطبوعات و احزاب، تغییر دولت بی کفایت و برگزاری انتخابات آزاد، منصفانه و سالم متمرکز کنیم. بر مطالبات حداقلی استقامتهای حداکثری کنیم. بیان اموری که فعلا مقدور ما نیست دردی را دوا نمی کند.
HMouK
۱۳۹۱/۰۲/۱۰
آیت الله حسینعلی منتظری مقاله

مبنای فقیه حاکمی

در آن زمان فقاهت و عدالت اکسیری بود که می پنداشتند هرگز به استبداد نمی انجامد. انتخابات و آراء عمومی نقش تاییدی دارند نه تعیینی. تمرکز قوا در یک شخص البته به شرط فقاهت و عدالت مشکل ساز فرض نشده است. این ذهنیت فقیه حاکمی و ربانی سالاری خلافت اسلامی به روایت شیعی آن است. ایشان بتدریج به کاستی های الگوی اولیه پی می برد و گام بگام آنرا اصلاح می کند. در قسمت های بعدی این نوشتار به همۀ انتقادات بعدی ایشان اشاره خواهد شد.
kadivarad33
۱۳۹۰/۰۳/۱۸
مقاله

در ظلّ اساتید

مطالعه اندیشه سیاسی آیت الله منتظری نشان می دهد که ایشان دو نقطه عطف را پشت سر گذاشته اند و حداقل سه نظریه سیاسی نسبتا متفاوت ارائه کرده اند، که از آنها با عناوین نظریه نخستین، نظریه میانی و نظریه نهائی می توان یاد کرد. عنوان فصل اول از فصول چهارگانه این تحقیق عبارت است از " نظریه نخستین: در ظلّ اساتید".
kadivarad33
۱۳۹۰/۰۳/۱۱
بخش دوم. یادداشت‌ها

سوگوار عزّت از دست رفته‌ی ایران

عزّت ایران از دست رفت. قلب مهندس عزت الله سحابی که عمری برای عزت ایران می تپید ساعاتی پیش از تپیدن باز ایستاد. عزت الله سحابی اهل قرآن و دعا و مناجات و تهجد بود، اما نه در حرف و ادعا که در عمل و اخلاق و رفتار. از تبار صالحان بود. وقتی خطبه همّام نهج البلاغه را می خوانی می توانی عزت الله سحابی را در ذهنت مجسم کنی. او عمری را با تعالیم قرآن و نهج البلاغه گذرانید.اهل رحمت و بخشش و مدارا و اعتدال بود. از کینه…
kadivarad33
۱۳۹۰/۰۳/۱۰
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

زندگی و زمانه آیت الله منتظری

با سلام خدمت بینندگان عزیز. امشب در ادامه برنامه های ایران از نگاه دوم در خدمت آقای دکتر محسن کدیور هستیم. همانطور که می دانید امروز بزرگداشت چهلمین روز درگذشت آیت الله منتظری است. به همین مناسبت تصمیم گرفته ایم که با آقای دکتر کدیور که یکی از شاگردان ایشان بودند در مورد ابعاد شخصیتی و فکری ایشان  صحبت کنیم. آقای دکتر کدیور که در در یک خانواده فرهنگی در شیراز متولد شده اند، و با آنکه از دانشجویان نخبه دانشگاه مهندسی شیراز بود ترجیح داد به حوزه علمیه برود و تحصیلات…
kadivarad33
۱۳۸۹/۱۱/۰۷
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

منتظری صدای ملت بود

محسن کدیور آنگونه که خود می گوید در تشییع جنازه بسیاری از مراجع تقلید و روحانیون حاضر بوده الا تشییع جنازه مردی که استادش بود و اجازه اجتهادش را از او اخذ کرده بود. کدیور، منتظری را تجسم خوبی ها و زلالی آب می داند و معتقد است همین خلوص و پاکی هم هست که مانع فراموش شدن یاد و نام او از اذهان مردم ایران، به رغم تمام تلاش های حاکمان جمهوری اسلامی در این راه می شود. یک سال از درگذشت آیت الله حسینعلی منتظری می گذرد و…
kadivarad33
۱۳۸۹/۰۹/۲۹
مصاحبه کوتاه

نظارت ناپذیری رهبر جمهوری اسلامی

گفتگوی رادیو فردا با محسن کدیور علیرضا کرمانی: يک عضو مجلس خبرگان رهبری که پيش از اين مدير حوزه علميه قم هم بوده است، يعنی آيت‌الله هاشم حسينی بوشهری، به تازگی در گفت‌وگو با يکی از شبکه‌های تلويزيون ايران از آيت‌الله هاشمی رفسنجانی خواسته است تا به آن چه «ادعاهای محسن کديور» می‌خواند، پاسخ دهد و بيش از اين سکوت نکند. محسن کديور، روحانی دارای اجازه اجتهاد از آيت‌الله منتظری و نيز دارای درجه دکتری در فلسفه و حکمت اسلامی و استاد پيشين تربيت مدرس، که اينک ساکن آمريکاست، شهريورماه…
adamin
۱۳۸۹/۰۷/۱۶
مصاحبه کوتاه

مجلس خبرگان و عدم تحمل حتی یک منتقد رهبری

آیت‌الله علی‌محمد دستغیب  ۱۳۸۹/۰۶/۲۴ امیر مصدق کاتوزیان «آیا ما خبرگان رهبری به وظیفه دینی، شرعی و عرفی خود که همان اجرای قانون اساسی یعنی حرکت سه قوه و تذکر به خلاف قانون است عمل کرده‌ایم؟»  این پرسشی است که آیت‌الله سید علی‌محمد دستغیب شیرازی، از انگشت‌شمار اعضای منتقد به شیوه برخورد با معترضان نتیجه اعلام شده انتخابات ۲۲ خرداد سال گذشته، روز شنبه گذشته در نامه سرگشاده‌ای خطاب به اعضای مجلس خبرگان رهبری پرسیده است. پیش از آغاز هشتمین اجلاس رسمی دوروزه این نهاد در روز سه‌شنبه این هفته، ۲۳…
adamin
۱۳۸۹/۰۶/۲۴
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

بالاترین شکل “براندازی” توسط شخص اول مملکت صورت گرفته است

فرید ادیب هاشمی جرس: دکتر محسن کدیور معتقد است بالاترین شکل ممکن "براندازی" توسط شخص اول مملکت صورت گرفته است و مجلس خبرگان به جای وعاظ السلاطین به امثال مدرس نیاز دارد. وی با تأکید بر بحران مشروعیت و با اشاره به ریزش نیرو در میان نیروهای سپاه، آینده را آبستن حوادثی می داند و می گوید: در دراز مدت پیروزی از آنِ مردم است. دکتر کدیور، استاد مدعو دانشگاه دوک در ایالت کارولینای شمالی، در باره استیضاح رهبری که طی نامه ای به رئیس مجلس خبرگان خواستار آن شده است، می گوید: "پاسخ این استیضاح،…
adamin
۱۳۸۹/۰۵/۰۹
مقالهنامه و بیانیه

استیضاح رهبری، ارزیابی کارنامه بیست و یک ساله رهبری جمهوری اسلامی

من به عنوان یکی از شهروندان ایرانی، رهبر جمهوری اسلامی ایران حضرت آیت الله آقای سید علی حسینی خامنه ای را به استبداد، ظلم، قانون شکنی، براندازی جمهوری اسلامی و وهن اسلام متهم می کنم. اولا، معتقدم ایشان با تجاوز به حقوق شهروندی مردم ایران به صورت نهادینه، در قامت یک دیکتاتور تمام عیار، حکومت مطلقه شاهنشاهی را با ظاهر اسلامی بازآفرینی کرده است. ثانیا، بر این باورم که ایشان با نقض استقلال قضات و قوه قضائیه، سیاسی کردن قضاوت و ظلم آشکار در حق منتقدان و ذوی الحقوق، "ولایت…
adamin
۱۳۸۹/۰۴/۲۶
بخش سوم. نامه‌ها

نامه به نوه‌ی آیت‌الله خمینی

اگر ولی امر دیکتاتوری کرد، در حالی که شرعا از ولایت ساقط شده است، اگر با زور مردم را سرکوب کند و با تهدید یا تطمیع مجلس خبرگان را ساکت کند و به قوای نظامی و امنیتی برای بقای قدرتش متوسل شود، چه باید کرد؟ به کدام دلیل شرعی یا عقلی حکومت مادام العمر فقیه به دیکتاتوری منجر نمی شود؟ (مادام الشرائط که با پرسش قبلی تعارفی بیش نیست). بالاخره پرسش نهائی این است با توجه به تجربه عملی دو دهه اخیر ایران، آیا تصور ولایت مطلقه فقیه باعث تصدیق…
adamin
۱۳۸۹/۰۴/۰۵
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

نرخ دموکراسی و حقوق بشر در ایران با همه مصائبش از تمام اقمار خاورمیانه ای آمریکا و اروپا بالاتر است

  محسن کدیور در گفتگو با العربیه می گوید: مادام العمر بودن رهبر، خلاف روح قانون اساسی است. این قانون اساسی در مقدمه خود و در اصول متعدد نفی استبداد کرده است. اولین شکل محدود کردن یک حکومت استبدادی، محدود کردن زمانی و ادواری کردن قدرتی مثل رهبری است. این یک مرتبه است. مرتبه دیگری که هیچ منع قانون اساسی ندارد این است که سازوکارهای نظارت مجلس خبرگان بر رهبری فراهم شود و سوء استفاده ای به نام "نظارت استصوابی" از بنیاد زده شود. نظارت استصوابی هیچ ریشه ای درقانون…
adamin
۱۳۸۹/۰۴/۰۲