مصاحبه تحلیلیمصاحبهبخش پنجم: اسلام و مردم‌سالاری

شمس‌الدین و مردم‌سالاری دینی

ما مي‌توانيم انديشۀ جديد شمس الدین را خلاصه كنيم در دو نكته: يكي در فقه سياسي است كه ايشان با عدم پذيرش ولايت عامه فقيه، قائل به نوعي مردم‌سالاري ديني مي‌شود و تمام اركان جامعه را به انتخاب مردم مي‌داند و اين نكتۀ خيلي مهمي است. و نكتۀ دوم اينكه براي زنان هم حق زمامداري و هم قضاوت را قائل مي‌شود.
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۱/۱۴
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

مراد از آزادی

گفتگویی با محسن کدیور عقل سرخ: به عنوان اولین سوال از شما به عنوان یکی از منادیان اسلام نواندیش درخواست می¬شود راجع به پیشینه¬ی این جریان توضیح بفرمایید. یعنی این جریان از چه زمانی در جامعه¬ی ایران ظهور داشته، خط مرزها و رابطه¬ی آن با جریان-های دیگر اسلامی و نیز روشنفکری عرفی در طول تاریخ حیاتش چگونه بوده است؟ کدیور: حیطه¬ی تفکر در ایران از حدود 100 سال پیش و حتی قبل از آن تفاوت جدی پیدا کرد. به این معنی که جامعه¬ی ایران وارد مرحله-ی تازه¬ای شده که می¬توان…
kadivarad33
۱۳۸۷/۱۲/۲۵
مصاحبه تحلیلی

از حق الناس تا حقوق بشر

كتاب <حق‌الناس> كتاب مهمي ‌است، آنقدر مهم كه در عرض سه ماه توسط انتشارات كوير به چاپ سوم رسيد. انتخاب عنوان حق‌الناس توسط دكتر محسن كديور، نويسنده اين كتاب به اين دليل است تا واژه‌اي سنتي در معناي مدرن به كار گرفته شده باشد و در ضمن نشان دهد اين سنت قابليت مدرن شدن دارد. به عقيده كديور دفاع ديني و مومنانه و البته نوگرايانه از حقوق بشر نه انتظارات مكلف سنتي و نه شهروند لا‌ئيك را برآورده مي‌كند. انديشه سومي‌هم وجود دارد كه سخن اين كتاب است و مطابق…
kadivarad33
۱۳۸۷/۱۱/۱۹
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

نوانديشي ديني طريق است نه موضوع

حق الناس (اسلام و حقوق بشر) اثر جديد محسن کديور توانست در اين وانفساي بازار کتاب مخاطبان خود را بيابد، به طوري که بعد از گذشت مدتي کوتاه چندبار تجديد چاپ شده است. متن کتاب شامل مقالاتي است که مولف در اين چند سال اخير منتشر کرده است. ما نيز پرسش هاي مربوط به اين کتاب را استخراج کرده و براي کديور ارسال کرديم و او نيز با صبر و تامل چنين پاسخ داد. --- -شما هم در بخش نخست کتاب (مقاله از اسلام تاريخي به اسلام معنوي) و هم…
kadivarad33
۱۳۸۷/۱۰/۰۸
مصاحبه تحلیلیبخش دوم: اسلام و حقوق بشرمصاحبه

پرسش و پاسخ حقوق بشر و روشنفکری دينی

  نوشتار ششم پرسش و پاسخ حقوق بشر و روشنفکري ديني مقايسه احکام امضايي و سيرة عقلا حقوق بشر دستاورد انسان معاصر وجه عدم تصريح به موقت بودن احکام متغير دو معرفت بشري از دين الهي و حقوق انساني همجنس گرايي و حقوق بشر     پرسش و پاسخ حقوق بشر و روشنفکري ديني     پيش درآمد: آراء محسن کديور در باب «حقوق بشر و روشنفکري ديني» که در شماره هاي ۳ و ۴ آفتاب (واترلو) منتشر شد، سؤالات متعدد خوانندگان و اهل نظر را به دنبال داشت. با…
kadivarad33
۱۳۸۷/۰۷/۰۱
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

ریاکارتر شده ایم؟

مادر ریاکاری در همه ابعاد، ''استبداد'' است• من معتقدم جامعه ما به سمت ''ریا کاری نهادینه'' پیش می رود• ریاکاری در جامعه ما با فرهنگ دینی نسبت مستقیم دارد• تفوت بین حرف و عمل شروع ریاکاری است.
kadivarad33
۱۳۸۷/۰۶/۰۹
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

روشنفکری دینی

اکنون بجای روشنفکری دینی باید از «روشنفکری های دینی» سخن گفت. نحوه مواجهه با متن قرآن، باعث ایجاد دو صف متمایز در این جریان شده است: «روشنفکران دینی فرا متنی یا عبور از متنی» و «روشنفکران دینیِ منتی»
kadivarad33
۱۳۸۷/۰۵/۱۷
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

فقه سیاسی

محسن کدیور یکی از روشنفکران دینی ایرانی است که اگرچه گوشه دلش با حوزه پیوند خورده و سالها در قم به تحصیل و تدریس مشغول بوده است، اما چشم بر طرح انتقاد نسبت به حوزه نمی بندد. گرمی گفتارش آنچنان مرا بر صندلی میخکوب کرده بود که گویی در میدان گفتگو نیستیم و بر صندلی حسینیه ارشاد نشسته ام. گرمای سخن او، ما را ساعت ها بخود مسحور کرده بود هرچند در اینجا بخش هایی از این گفتگو را ارائه کردیم. <فرید مدرسی> ■ «فقه سياسي» با كداميك از رشته‌هاي…
kadivarad33
۱۳۸۷/۰۵/۱۳
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

گفتگو در رابطه با مسئله دین و خرافه و حقوق زنان

انجمن ايرانيان طلوع فردا ،بعد از ظهر سه شنبه 8 مرداد جهت طرح سوالاتی در رابطه با مسئله دین و خرافه و حقوق زنان و ارائه طرح انجمن در رابطه با مبارزه خرافات ، با حجت الاسلام دکتر محسن کدیور ديدار و گفت و گو نمودند. دكترمحسن کدیور (متولد ۱۸ خرداد ۱۳۳۸ – فسا) نويسنده، محقق، روشنفکر دینی و عضو هیات علمی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران است. وی در سال ۱۳۵۶ تحصیل در رشته مهندسی برق و الکترونیک را در دانشگاه شیراز آغاز نمود. پس از انقلاب دانشگاه…
kadivarad33
۱۳۸۷/۰۵/۰۸
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

میزگرد بررسی جامعه اخلاقی

آیین برآن شد که موضوع "جامعه اخلاقی" و ابعاد آن را از زوایای بیشتری بررسی کند و از خلال آن، مسائل مبتلا به و مربوط جامعه را در حوزه های گواناگون، فرا روی اصحاب نظر و کنشگران عرصه سیاست قرار دهد؛ بدین منظور نخستین میز گرد "جامعه اخلاقی" با حضور آقایان دکتر محسن کدیور، دکتر سروش دباغ و دکتر علیرضا علوی تبار برگزار شد تا مسئله را از زاویه دین، فلسفه اخلاق و جامعه شناسی واکاوند. □□ علوي‌تبار: بحث اخلاق قاعدتاًَ بحث گسترده، پرموضوع و پر مسأله‌اي است كه شايد…
kadivarad33
۱۳۸۷/۰۴/۰۱
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

تمایز سنت گرایی از دین سنتی

پاسخ‌هاي محسن كديور به پرسش‌هاي شهروند از میان کسانی که به عنوان روشنفکر دینی شناخته می شوند، دکتر محسن کدیور شاید بیش از دیگران در مطالعات سنتی وقت صرف کرده است. رابطه روشنفکران دینی و سنت گرایان ایرانی تا کنون چندان حسنه نبوده است. نظرات کدیور در باره سنت گرایی را می توان فتح بابی در گفتگوی روشنفکران دینی و سنت گرایان دانست. □ به گمان بسياري بنيادگرايي جديد مولود نگاه‌هاي سنت‌گرايانه به دين است. رابطه اين دو از نظر شما چيست؟ سنت‌گرايان اين ادعا را رد مي‌كنند. اما به…
kadivarad33
۱۳۸۶/۱۱/۰۷
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

ابن‌سینا نماد عقلانیت ایرانی

محسن كديور (متولد 1338 فسا) داراي مدرك اجتهاد (1376) و دكتري فلسفه و كلام اسلامي گرايش حكمت متعاليه (1378) از دانشگاه تربيت مدرس است. او بيش از بيست سال در حوزه علميه قم (76-1364) و دانشگاههاي مفيد قم(76-1372)؛ امام صادق(77-1371)؛ شهيد بهشتي(77-1375) و تربيت مدرس(86-1373) سابقه تدريس فلسفه اسلامي(حكمت مشاء، اشراق و متعاليه)، فلسفه يونان، كلام اسلامي، فلسفه تطبيقي و حكمت عملي(فلسفه سياسي و فلسفه حقوق) دارد. كديور از اواخر خرداد 1386 عضو گروه فلسفه اسلامي مؤسسه پژوهشي حكمت و فلسفه ايران است. از كتب منتشر شده كديور در حوزه…
kadivarad33
۱۳۸۶/۰۵/۳۱
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

فلسفه پژوهي در شرق هنوز محدوديت‌هايي دارد

در آخرين روزهاي سال گذشته بخش اول اين گفت و گو منتشر شد و متاسفانه فرصت پيش نيامد كه با فاصله كم تري اين بخش نيز منتشر شود. در بخش نخست به اجمال پروژه هاي فلسفي را كه كديور دنبال مي‌كند مورد بررسي قرار داديم ا ينك در قسمت دوم و پاياني اين گفت‌وگو، بحث را ادامه مي‌دهيم. * * * آقاي دكتراگر اجازه بدهيد بحث را از آقا علي مدرس تهراني و فلا‌سفه اسلا‌مي و ديدگاهشان درباره مسائل مدرن پي بگيريم تا برسيم به آخوند خراساني، اما پيش از…
kadivarad33
۱۳۸۶/۰۱/۱۶
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

بازخواني نظري مشروطه (مصاحبه)

>>سال1385 مشروطه ايران 100 ساله شد و به اين مناسبت همايشهائي در گوشه و كنار كشور برگزار و آثاري منشر شد. محسن كديوركه در سالهاي اخير به بحث مشروطه توجه بسيار كرده و بخشي از آگاهيمان به خصوص درباره نقش علما در مشروطه را مديون تحليلها و تحقيق هاي او هستيم، در سال مشروطه كتابي منتشر كرد با عنوان «سياست نامه خراساني». او در همايش مشروطه نيز درباره آخوند خراساني سخن گفت. در گفت و گوي بلندي كه با محسن كديور داشتيم به بحث مشروطه و به خصوص نقش آخوند…
kadivarad33
۱۳۸۵/۱۲/۲۱
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

از فارابی تا آخوند خراسانی

مي‌خواستم عنوان اين گفت‌وگو را «قرائت فراموش‌شده از محسن كديور» بگذارم- وام گرفته از یکی از مقالات بنیادی اخیرش- زيرا از آغاز در حوزه‌اي پيش رفت و چهره‌اي از كديور مورد توجه قرار گرفت كه در عرصه عمومي كمتر به آن پرداخته شده است. اگرچه بهانه گفت‌وگو با او انتشار كتاب جدیدش «سياست‌نامه خراساني» بود، اما نیم نگاهی به قفسه كتاب‌هايش در اتاق كوچكش در دانشگاه تربيت مدرس، بحث را به فلسفه اسلامي كشاند. حجم آثار كديور در حوزه فلسفه چندين برابر آثار ديگر اوست، اما او را بيشتر با…
kadivarad33
۱۳۸۵/۱۲/۲۱
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

اسلام و مدرنیته ۵ – اسلام و دموکراسی

دوشنبه 15 اسفند 1384 مصاحبه داريوش سجادی با محسن کديور ، تلويزيون هما می توان در عين مسلمان بودن طالب دموکراسی نيز بود. بنده به دموکراسی اسلامی هم اعتقادی ندارم. دموکراسی شیوه ای است که ربطی به اسلام و مسیحیت و امثال آن ندارد و لیکن می توان در یک جامعه مسیحی، اسلامی، مارکسیسم و یا لائیک دموکراسی را به کار گرفت. دموکراسی نسبت به ایدئولوژی ها و ادیان مختلف بلاشرط است و از سوی همه آن ها امکان به کار گرفته شدن دارد پخش شده در برنامه از نگاه…
kadivarad33
۱۳۸۴/۱۲/۱۵
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

اسلام و مدرنیته ۳ – ثابت و متغیر در اسلام ، حد پوشش زنان در عرف و دین

متن مصاحبه داريوش سجادی بامحسن کديور پيرامون اسلام و مدرنيته. پخش شده در برنامه از نگاه ميهمانان ـ تلويزيون هما ـ شنبه 3/دی/84 بخش سوم داریوش سجادی: جناب آقای کديور، شما پيش از اين در تعقیب بحث اسلام و مدرنیته با یک نگاه آسیب شناسانه قائل به افول دین واخلاق در مدرنیته شدید و مجموعاً به اين تفاهم رسيديم که یکی از اشکالات مدرنیته غربی آلوده شدن اخلاقيات به مرزهای ملی است یعنی اخلاقیت در مدرنیته در پشت مرزهای ملی متوقف می شود. همچنین فرموديد، در اسلام تاریخی تقدیر گرائی…
kadivarad33
۱۳۸۴/۱۰/۰۳
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

اسلام و مدرنیته ۲ – اسلام ، سکولاریسم و آخرت گرایی

متن مصاحبه داريوش سجادی بامحسن کديور پيرامون اسلام و مدرنيته. پخش شده در برنامه از نگاه ميهمانان ـ تلويزيون هما ـ شنبه 3/دی/84 بخش دوم داریوش سجادی:جناب آقای کديور در جلسه نخست، جنابعالی در خصوص تعریف مدرنیته و شاخصه های مدرنیته و مبانی اشتراک و افتراق مدرنیته با اسلام نکاتی را مطرح فرمودید و سه شاخصه اصلی را برای مدرنیته تعريف کرديد، شامل: انسان محوری، تولید صنعتی در کنار شیوه دموکراتیک حکومت. همچنين تاکید داشتيد برای رسیدن به مدرنیته پیش نیاز لازم است و اسلام تاریخی را از نظر محتوی…
kadivarad33
۱۳۸۴/۱۰/۰۳
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

اسلام و مدرنیته۱مصاحبه با شبکه تلوزیونی هما (بخش اول)

متن مصاحبه داريوش سجادی بامحسن کديور پيرامون اسلام و مدرنيته. پخش شده در برنامه از نگاه ميهمانان ـ تلويزيون هما ـ شنبه 3/دی/84 بخش اول داریوش سجادی: نخستين پرسش خود را مايلم به يکی از مقالات جنابعالی رجوع بدهم که در اکتبر سال 2004 در سمپوزیوم بین المللی «اسلام، جامعه ومدرنیته» در دانشگاه بوروکسل ارائه کردید. در ابتدا وانتهای آن مقاله روی دو مسئله تاکید خاص شده بود آن هم به اين مضمون که «مدرنیته روندی تدریجی دارد و تحقق آن نیازمند بلوغ به شرایط خاص فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و…
kadivarad33
۱۳۸۴/۱۰/۰۳
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

اسلام هراسی در غرب

http://www.dw-world.de بسيارى از منتقدان راديكال اسلام در غرب، ترورهايى كه به نام اسلام انجام مى‌گيرد و بخصوص ترورهاى انتحارى را بى‌ارتباط با خود دين اسلام نمى‌بينند. اما آيا واقعا مى‌توان در متون اسلامى مستمسكى را براى دست زدن به عمليات انتحارى يافت؟ آيا پديده‌ى «اسلاموفوبى» در غرب پديده‌اى موجه است؟ عالمان جهان اسلام چه پاسخى براى اين پرسشها و پرسشهايى از اين دست دارند؟ در اين زمينه‌ دكتر محسن كديور، استاد دانشگاه تربيت مدرس و نظريه‌پرداز اسلام رحمانى، معنوى و روشنفكرانه، كه در اوايل ماه اوت ۲۰۰۵ از سوى نهاد…
kadivarad33
۱۳۸۴/۰۶/۰۱
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

دین و سکولاریزم

چشم انداز ایران شماره 32 تیر و مرداد 1384 گفت‌وگو با دكترمحسن كديور آقاي كديور! بحثي كه روز عيد فطر 1383 درانجمن اسلامي مهندسين باعنوان "جوانان و دين در عصر ما" كرديد مهم بود. سكولاريزم يك وجه معرفتي دارد كه در دنياي غرب به ايران آمده. ممكن است سير تحول و تعاريفي كه از آن شده و تفاوتش با لائيسيزم و سكولاريزاسيون را توضيح دهيد. در مطبوعات منتشرشده در غرب بويژه بعد از انتخابات ماه نوامبر 2004 امريكا مطالبي هست كه نشان مي‌دهد دوران سكولاريزم در امريكا به پايان رسيده…
kadivarad33
۱۳۸۴/۰۵/۰۱
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

تداوم حاکمیت دوگانه در قیاس با حاکمیت دیکتاتوری یگانه، یک قدم به پیش

اميرعباس نخعي: اگر روشنفکر به معناي فردي است که ذهني مستقل براي انديشيدن دارد و خود را در چارچوب خط قرمزها محصور نکند و شجاعت بيان عقايدش را داشته باشد به گمانم دکتر محسن کديور اين چنين است. جسارت وي در طرح نقد حاکميت و ساختارهاي آن، چنان است که مصاحبه کننده را به ميانه روي وا مي دارد تا مبادا کسي جرات بازتابش را نيابد و زحمات گرفتن يک مصاحبه که فقط يک ماه براي گرفتن وقتش دويده اي به هدر رود. از حدود يک ماه پيش به دنبال…
kadivarad33
۱۳۸۴/۰۳/۲۱