مقاله

نواندیشی دینی و خردورزی‌های شخصی

چکیده: آیا گوهر لیبرالیسم سیاسی "حق ناحق بودن" است؟ آیا در نظام دموکراتیک سکولار قانونگذاری الزاما مقید به داشتن مبانی عقلی مستقل از دین است؟ آیا در نظام دموکراتیک سکولار فعالیت احزاب اسلامی و تشکیل دولت (قوه مجریه) توسط مؤمنان مطلقا ممنوع است؟ آیا برای به رسمیت شناخت حقوق اساسی بشر از جمله اقلیتها خصوصا دگرباشان جنسی می توان به اسناد بین المللی حقوق بشر بی اعتنایی کرد؟ تلقی ابتنای لیبرالیسم سیاسی بر حق ناحق بودن علاوه بر ذهنی و شخصی بودن، فقدان معنی محصل در ساختار حقوقی جامعه، عدم…
HMouK
۱۳۹۷/۰۶/۱۵
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

نگرش غالب در میان مسلمانان به سوی دموکراسی خواهد بود

چکیده: علم سیاست علمی سکولار، عرفی و بشری است. اگر مواردی مرتبط با سیاست در کتاب و سنت مشاهده شود صرفا از باب نمونه است و به معنای لزوم اخذ چارچوب، کلیات و جزئیات سیاسی از متون دینی نیست. دموکراسی امری مدرن است. میتوان مسلمان بود و به قرائتی از اسلام سازگار با دموکراسی قائل بود، اما لزوما دموکراسی از کتاب و سنت استنباط نمیشود. در سکولاریسم عدم دخالت دولت در امور دینی شهروندان و برخورداری شهروندان از آزادیهای دینی تضمین میشود. در مقابل دینداران هیچ حق ویژهای در حوزه…
HMouK
۱۳۹۶/۰۵/۰۶
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

دموکراسی و اصلاح دینی دو پروژه مستقل هستند

گذار به دموکراسی و اصلاح دینی دو پروژه‌ی جدا هستند. اگرچه به دلیل برجسته‌بودن نقش دین در بخش وسیعی از ایرانیان و دعاوی غلیظ مذهبی حکومت ایران گذار به دموکراسی به نحوی از انحاء به بازبینی جایگاه دین در دولت مرتبط می‌شود، اما حتی در چنین جامعه‌ای و این ساختار سیاسی نیز نباید دموکراسی را تابع اصلاح دینی فرض کرد. در نیم قرن اخیر ایران روشنفکری دینی یا نواندیشی دینی غالبا با اصلاح سیاسی گره خورده است، و این نحوه از اصلاح فکر دینی عملا به تابعی از اصلاح سیاسی…
HMouK
۱۳۹۴/۰۱/۱۶
حقوق عمومی و ولایت فقیهتفسیر آیات

اکثرهم لایعقلون

آیات «ان اکثرهم لایعقلون» یا لایعلمون هیچ ربطی به قراردادهای اجتماعی و دموکراسی ندارند. ضمیر «هُم» در این آیات علی الاغلب به کافران و ظالمان و غافلان برمی گردد و به نوع انسان راجع نیست. موضوع تعقل یا علم در این آیات اعتقادات و امور ایمانی است از قبیل ایمان به خداوند و آخرت نه امور اجتماعی. در امور اجتماعی قرآن کریم رسول خدا را امر به مشورت با مردم کرده است. اگر اکثر مردم بی عقل و جاهلند از مشورت با آنها چه سود؟!
HMouK
۱۳۹۲/۱۱/۲۶
حقوق عمومی و ولایت فقیه

حکومت سکولار دموکراتیک

مردم مجازند که هر حکومتی از جمله جمهوری سکولار دموکراتیک را برای خود انتخاب کنند و هیچکس اخلاقا و شرعا مجاز به تحمیل حکومتی خلاف عقیده آنها با زور نیست. من در مقالات و سخنرانی ها و مصاحبه های متعددی برتری جکومت سکولار دموکرتیک را بر حکومت دینی و عدم امکان برقراری تئوکراسی (theocracy) / حکومت دینی را اثبات کرده ام.
HMouK
۱۳۹۲/۰۶/۰۶
حقوق عمومی و ولایت فقیهمهدویت و غیبت

دموکراسی و اجرای شریعت؟

در تعارض قانون مصوب نمایندگان مردم با احکام شریعت فقیهان عادل و مومنان صالح چاره ای جز آگاه ساختن افکار عمومی ندارند تا خود مردم به سمت اجرای احکام شریعت گرایش پیدا کنند. در غیر این صورت با دست یازیدن به زور و اجبار طریقی نامشروع را برای اجرای شریعت در پیش گرفته اند. فقیهان هیچ حق ویژه ای در حوزه‌ی سیاست ندارند.
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۲
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

منافع ملی و افراط و تفریطهای حاکمیت و مخالفان

منافع ملی می‌باید به طور شفاف توسط نمایندگان ملت با اولویت رفع نیازهای ملی معرفی شود. من و همفکرانم در عین محکوم کردن استبداد دینی در ایران و مخالفت با هزینه کردن بیت‌المال ملت ایران بدون اجازه نمایندگان واقعی ملت در خارج از مرزهای ایران، دفاع سیاسی و دیپلماتیک و بشردوستانه از مظلومان فلسطین و جنوب لبنان و دیگر انسان‌های تحت ستم را وظیفه اخلاقی هر آزادی‌خواهی می‌دانیم. من دفاع از صهیونیسم و سیاست‌های جنگ‌طلبانه دولت اسرائیل را به ضرر صلح و امنیت در خاورمیانه و در نتیجه بر خلاف…
HMouK
۱۳۹۱/۰۵/۱۷
مقالهسخنرانی

اسلام رحمانی

در چهار دهه اخیر در ایران، اسلام با پسوندهای مختلفی استفاده می شود. اسلام انقلابی، اسلام التقاطی، اسلام رساله ای، اسلام فقاهتی، اسلام عرفانی، اسلام سیاسی، اسلام سنتی، اسلام نواندیشانه، اسلام روشنفکرانه، اسلام بنیادگرایانه، اسلام سکولار، اسلام متحجرانه، اسلام مدرن، اسلام ارتجاعی، اسلام مترقی، اسلام لیبرال، اسلام آمریکائی، اسلام ناب محمدی، اسلام نبوی، اسلام اهل بیت، اسلام اموی، اسلام طالبانی، اسلام فاشیستی، اسلام سیاه، اسلام سرخ، اسلام سبز و بالاخره اسلام رحمانی. متن حاضر می کوشد تا اسلام رحمانی را بر اساس مؤلفه هایی دهگانۀ رضایت خداوند، عدالت، عقلانیت، رحمت،…
adamin
۱۳۸۹/۰۵/۰۲
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

جنبش سبز و گفتگوی انتقادی با آمریکا

محسن کدیوردر اول تیرماه سال جاری(بیست و دوم ژوئن) در گفتگویی انتقادی با صدای آمریکا شرکت کرد و دیدگاههای خود را پیرامون  مباحث متعددی از جمله چالش استبداد و دمکراسی در ایران، سازگاری اسلام و دمکراسی، نفی حق ویژه فقها و روحانیون،ولایت فقیه و قانون اساسی، و نظرات برخی فقها در این مورد،نامه به سید حسن خمینی، رفراندوم، جایگاه رهبران دینی، جنبش سبز و راهکارهایش، جنبش سبز و گفتگوی انتقادی با دولت اوباما، جنبش سبز و مسئله فلسطین و اسرائیل، حقوق زنان و حجاب اجباری، و رسانه صوتی تصویری سبزصحبت کرد.این گفتگو بازتابهای…
adamin
۱۳۸۹/۰۴/۰۱
بخش اول. مقالات

جنبش سبز و قانون اساسی

جنبش سبز مردم ایران به روایت مولدان و نمایندگان برخوردار از اقبال ملی اش مطالباتی حداقلی و استقامتی حداکثری دارد. این مطالبات در اجرای اصول برجامانده قانون اساسی و تفسیر حقوقی و دموکراتیک دیگر اصول آن خلاصه می شود. این جنبش (تا برگزاری رفراندم) نه قصد تغییر رژیم دارد و نه مطالبه ای فراتر از قانون اساسی جمهوری اسلامی دارد. دموکراسی حداکثری یا سکولاریسم خارج از مطالبات جنبش سبز است. تاب جنبش محدود و توانش مشخص است. تبیین مطالبات بر اساس ظرفیت جنبش شرط خردمندی است.
adamin
۱۳۸۹/۰۲/۰۶
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

با اسلام استبدادی می‌ستیزم

محسن کدیور: با اسلام استبدادی می‌ستیزم عنايت فانی برنامه به عبارت دیگر بی‌بی‌سی سه شنبه ۲۰ بهمن ۱۳۸۸ محسن کدیور، مهمان برنامه به عبارت دیگر، در روزهای انقلابی ماه بهمن سال ۱۳۵۷ دانشجوی رشته برق و الکترونیک در دانشگاه پهلوی شیراز بود. ولی در سال ۱۳۵۹ علم را رها کرد و دانشجوی دین شد و ۱۸ سال را در حوزه علمیه قم گذراند ولی در سال ۱۳۷۷ دادگاه ویژه روحانیت او را به مدت ۱۸ ماه در زندان اوین محبوس کرد. او که یکی از منتقدان فعال حکومت ایران است،…
kadivarad33
۱۳۸۸/۱۱/۲۰
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

فقه استبدادی، فقه دموکراتیک

تقریباً در تمام تحولات تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران، نقش روحانیون برجسته و بعضاً تعیین‌کننده بوده است؛ از انقلاب مشروطیت، نهضت ملی شدن نفت و انقلاب بهمن ۵۷ گرفته تا جنبش اعتراضی مردم که به جنبش سبز معروف شد. اما نکته‌ای که شاید این بار تفاوتی را با ادوار گذشته ایجاد می‌کند، حضور نواندیشی دینی در ایران است که در بسیاری مواقع با روحانیون تراز اول به تضاد می‌رسد. حال آن‌که در ماه‌های اخیر، شاهد سرعت گرفتن روند پیوستن روحانیون تراز اول به جنبش اعتراضی مردم، یا به نوعی کناره‌گیری…
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۶/۲۸
مصاحبه تحلیلیمصاحبه

رضایت مردم

People's Consent "All the people of Iran are the owners of Iran" by Ari Siletz 04-Aug-2010 Before his 15 Shaban sermon on the occasion of the birth of the Shiite Imam Mahdi, Nazy Kaviani and I were given the opportunity to ask questions from Dr. Mohsen Kadivar in an informal setting for the readers of Iranian.com. Nazy and I split up the interview between us with Nazy drawing a personal portrait of Dr. Kadivar while I focused on his political thinking. Here is Nazy’s interview, which includes a background biography.…
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۵/۱۳
سخنرانی

من به پشتيباني این ” دولت” توي دهن ” ملت” مي زنم، (انتخابات، اسلام سبز و اسلام سیاه)

در اسلام سیاه، به جای رای گیری و انتخاب، روی بیعت تاکید می‏شود و لذا ما شاهدیم که رسانه‏های دولتی ایران پس از هر انتخابات، شرکت مردم را بیعتی دوباره با نظام می‏خوانند. حال آنکه اسلام سبز سازگار به دموکراسی و حقوق مردم است
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۵/۰۴
سخنرانی

من به پشتيباني این ” دولت” توي دهن ” ملت” مي زنم، (انتخابات، اسلام سبز و اسلام سیاه)

محور فعالیت اسلام سبز در حوزه عمومی انتخابات دموکراتیک است. در اسلام سیاه انتخابات صرفا امری تشریفاتی و تزئینی و برای بستن دهان دشمنان است و هیچ محلی از اعراب ندارد. این مردم نیستند که باید از فقها اجازه بگیرند. این حکام و فقها هستند که باید از مردم اجازه بگیرند که آیا ما مجازیم در امور سیاسی شما دخالت کنیم یا نه. مرحوم آیت الله خمینی در آغاز انقلاب می گفت: " من دولت تعیین می کنم. من به پشتوانه این ملت توی دهن این دولت می زنم." بعد…
adamin
۱۳۸۸/۰۵/۰۴
بخش پنجم: مقالات

ولايت فقيه و مردم‌سالاري

ولايت فقيه مفهومي است كه پس از انقلاب اسلامي ايران به‌عنوان حكومت اسلامي شيعي بر سر زبان‌ها افتاد و اكنون نزديك به ربع قرن از تجربه آن مي‌گذرد. يكي از سؤالات مطرح درباره سياست در ايران معاصر اين است، «آيا ولايت فقيه با مردم‌سالاري سازگار است؟» اين سؤال را از دو منظر مي‌توان پاسخ داد، يكي از زاويه انديشه سياسي و ديگري از دريچه جامعه‌شناسي سياسي و بررسي آنچه در ايران رخ داده است. اين مقاله از منظر اول به مسئله نگريسته است و سه پاسخ عيني را به مثابه…
adamin
۱۳۸۸/۰۱/۱۸
بخش ششم: سخنرانی ها

فريضه نقد قدرت

حکومت‌ها يکباره که مشروعيت خود را از دست نمی‌دهند و يک شبه نامشروع نمی‌شوند. بين سفيدي و سياسي رنگ‌هاي متعدد خاکستري مي‌تواند يافت شود. آنچه که فقهاي عظام کمتر بدان دقت کرده‌اند اين است که احکام و متون فقهي ما يا متوجه احکام حاکم عادل است، يا متوجه حکومت جائر، اما اگر حکومت در بين اين دو بود نه تمام‌عيار عادل و مورد رضايت مردم و مدبر بود، و نه کاملاً بي‌کفايت و ظالم و مورد عدم رضايت مردم بود؛ با اين حکومت به‌لحاظ شرعي چگونه بايد برخورد کرد؟
adamin
۱۳۸۸/۰۱/۱۸
مصاحبه تحلیلیمصاحبهبخش پنجم: اسلام و مردم‌سالاری

شمس‌الدین و مردم‌سالاری دینی

ما مي‌توانيم انديشۀ جديد شمس الدین را خلاصه كنيم در دو نكته: يكي در فقه سياسي است كه ايشان با عدم پذيرش ولايت عامه فقيه، قائل به نوعي مردم‌سالاري ديني مي‌شود و تمام اركان جامعه را به انتخاب مردم مي‌داند و اين نكتۀ خيلي مهمي است. و نكتۀ دوم اينكه براي زنان هم حق زمامداري و هم قضاوت را قائل مي‌شود.
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۱/۱۴
مقالهبخش پنجم: اسلام و مردم‌سالاری

ولايت فقيه و مردم‌سالاري

ولايت فقيه مفهومي است كه پس از انقلاب اسلامي ايران به‌عنوان حكومت اسلامي شيعي بر سر زبان‌ها افتاد و اكنون نزديك به ربع قرن از تجربه آن مي‌گذرد. يكي از سؤالات مطرح درباره سياست در ايران معاصر اين است، «آيا ولايت فقيه با مردم‌سالاري سازگار است؟» اين سؤال را از دو منظر مي‌توان پاسخ داد، يكي از زاويه انديشه سياسي و ديگري از دريچه جامعه‌شناسي سياسي و بررسي آنچه در ايران رخ داده است. اين مقاله از منظر اول به مسئله نگريسته است و سه پاسخ عيني را به مثابه…
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۱/۱۴
مقالهبخش پنجم: اسلام و مردم‌سالاری

اسلام و دموكراسی، سازگاری یا ناسازگاری؟

-  ضوابط دو تلقي از اسلام -  ضوابط دموكراسي -  اسلام و دموكراسي -  اصل اول: اسلام و نظارت همگاني -  اصل دوم: اسلام و برابري سياسي -  اصل سوم: امكان تصميم‌گيري عمومي دربارۀ  مقررات و سياست‌ها   اسلام و دموكراسي، سازگاري يا ناسازگاري؟*   اسلام يكي از اديان زندۀ  جهان معاصر است و بيش از يك پنجم ساكنان كرۀ  زمين متدين به آن هستند. ازسوي ديگر دموكراسي نيز يكي از مطلوب‌ترين و رايج‌ترين شيوه‌هاي ادارۀ  سياسي در دنياي معاصر است، تا آنجا كه ميزان تحقق آن در هر جامعه‌اي…
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۱/۱۴
سخنرانیبخش پنجم: اسلام و مردم‌سالاری

نقش اسلام در گذار به دموکراسی در ايران معاصر

-  دو سؤال کلیدی -  مقوّمات و ارکان دموکراسی -  دموکراسی و استبداد در ایرانِ سده اخیر -  اسلام به‌مثابه مانعِ گذار به دموکراسی -  اسلام به‌مثابه عامل تسریع گذار به دموکراسی -  نقش اسلام در مسیر باقیمانده از دوران گذار   نقش اسلام در گذار به دموکراسی در ايران معاصر * دموکراسی یا مردم‌سالاری یکی از مهمترین مطالبات مردم در ایران معاصر است. بی‌شک گذار به دموکراسی نیاز به مطالعه، طراحی، ارزیابی ناکامی‌های گذشته، عبرت از تجارب دیگران، شناخت شرایط بومی و تدوین مبانی نظری دارد. بسترسازی نظری گذار…
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۱/۱۴
سخنرانیبخش پنجم: اسلام و مردم‌سالاری

نقش روحانیت در گذار به دموکراسی

-  نقش سه‌گانه روحانیون در گذار به دموکراسی . -  روحانیون مدافع و مانع گذار به دموکراسی در نهضت مشروطه -  تغییر متن و حاشیه در عصر جمهوری اسلام   نقش روحانيت در گذار به دموكراسي *  از دو منظر می‌توان به مسئله روحانیون و گذار به دموکراسی نگریست. يكي بحث تئوريك و تحلیل نظری مسئله روحانيت وگذار به دموكراسي، و ديگري بحث از عملكرد روحانيت نسبت به گذار به دموكراسي. بحث دوم صبغه جامعه‌شناسي سياسي دارد. بحث امروز من متمركز بر جنبه نظري مسئله روحانيون وگذار به دموكراسي است.…
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۱/۱۴
اطلاعیه و نامهملحقات

مردوديت حکومت بدون رضايت مردم و پاسخ استاد

مردوديت حکومت بدون رضايت مردم و پاسخ استاد باسمه تعالی محضر مبارک شيخنا الاستاد فقيه مجاهد حضرت آيت‌الله العظمي منتظري (دام ظلّه‌العالي) سلام عليکم. خبر کسالت آن عالم رباني باعث نگراني شد. سلامتي عاجل، توفيق روزافزون و مزيد عزّت آن وجود شريف را از خداي بزرگ خواستارم. ميلاد مسعود مهدي موعود (عجّل‌الله تعالي فرجه‌الشّريف) را تبريک و تهنيت عرض مي‌کنم. ظلمي که در اين دو دهه به‌ويژه در پنج سال حصر خلاف شرع (که متأسفانه هنوز ادامه دارد) آن هم از سوي مدعيان نيابت وليّ عصر(عج) بر آن ناصح مشفق…
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۱/۱۴
اطلاعیه و نامهملحقات

تشكيل حكومت بدون رضايت مردم در فرض اضطرار، و نقد كلام ابن فهد حلي

تشكيل حكومت بدون رضايت مردم در فرض اضطرار و نقد كلام ابن فهد حلي پرسش: حضرتعالي در پاسخ به سؤال يكي از شاگردانتان، به اطلاق اين كلام ابن فهد حلي (الرسائل‌العشر، رساله نهم، مسأله نهم) - كه گفته است: «اذا رأي الانسان أن‌التأمر عليهم فيه مصلحة لهم، لكنه يحتاج مع ذلك الي‌الضرب والشتم و اخذ بعض‌الاموال و فيه ترفيه (ترقية) عليهم اكثر مما يأخذ منهم، والضرر العائد اليهم بترك هذه التولية اكثر من‌الضرب و مما يأخذ منهم، لايجوز اعتماد ذلك... و ترك ذلك اولي.» ـ اشكال كرده و نوشته‌ايد: «اگر…
kadivarad33
۱۳۸۸/۰۱/۱۴