اصول فقهعلوم قرآنحقوق زنان

جاودانگی احکام شرعی قرآن؟

قرآن کتاب هدایت است نه کتاب قانون. در کتاب هدایت اصول و مبانی ابدی و مثالهای ناظر به زمان عصر نزول ارائه شده است. قوانین با شرائط زمانی مکانی تناسب دارند. اگر قوانین عصر نزول را تعمیم دهیم رای به تعلق اسلام به گذشته داده‌ایم. البته تفکیک این امور نیاز به اجتهاد عمیق دارد و از هر مکلفی برنمی آید. محدودیت در شهادت یا دیه زنان از جمله احکام موقت است. وجود احکام بردگی در قرآن باعث نمی شود حکم به دوام برده داری بدهیم. در قرآن هم ناسخ و…
HMouK
۱۳۹۲/۱۲/۱۳
علوم قرآن

قرآن، مصحف و کلام الله

پاسخ شما به شبهات زیر چیست؟ ۱. قرآن دغدغه شیعه نیست و شیعه وارد مباحث امامت می شود. پاسخ: قرآن دغدغه‌ی شیعیان غالی نبوده است. شیعیان سنتی به قرآن کم و بیش عنایت داشته و دارند. شیعیان پیرو علمای ابرار دغدغه‌ی اولشان قرآن است. ۲.قرآن به عنوان کلام الهی که بر پیامبر نازل میشود برای همیشه از بین رفته چون پیامبر فوت کرده، ما دسترسی به کلام الهی نداریم. و این کتاب مکتوب تنها ذره ای است در برابر اصل کلام الهی. بین قرآن و مصحف آن تفاوت است، نسخه…
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۲۹
علوم قرآن

اعجاز قرآن برای انسان معاصر

محتوای معارفی و اخلاقی قرآن از این لحاظ اعجاز است که فردی امی و درس نخوانده آنها را آورده است. بشری نبودن یا معجزه بودن قرآن در زمان ما نیازمند این است که اولا محتوای مورد بحث فراعقلی بوده یعنی از دسترس عقل انسان امروز بیرون باشد وگر نه دیگر دلیلی بر بشری نبودن آن نیست. ثانیا در ادیان پیشین بی سابقه باشد، والا احتمال اقتباس از آنها مطرح می شود. ثالثا این معارف به میزانی باشند که در هدایت انسان موضوعیت تامه داشته باشند به نحوی که بدون آنها…
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۲۹
علوم قرآن

فوائد قرآن برای انسان معاصر بجای اعجاز قرآن

مخاطبان عصر نزول به اعجاز نیاز داشتند و معجزه بودن قرآن نیز برای آنها اثبات شد. اگر در زمان ما (و هر زمان پس از رحلت پیامبر) کسی نبوت محمد بن عبدالله (ص) را به هر طریقی پذیرفته باشد و قرآن را کلام الهی بداند نیازی به اثبات اعجاز ندارد، بلکه اصولا دیگر اعجاز مسئله‌ی او نیست. برای چنین شخصی اعجاز قرآن یا تحدی آن مسئله ای تاریخی است. مسئله‌ی مسلمان معاصر یا حداقل من اعجاز قرآن نیست، «فوائد قرآن» است. از قرآن چه می توان آموخت؟ قرآن به ما…
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۰۴
علوم قرآن

باورهای خرافی به آیات قرآن

پرسش: در میان بعضی از دینداران سطحی این باور وجود دارد که آیات قران دارای رمز هست و خواندن بعضی از آیات برای دوای درد های جسمانی یا گشایش کارها مفید است. از چه زمانی این مسائل در میان شیعیان باب شده است. آیا این اعتقاد خرافات است یا خیر؟ و اگر خرافات است میتوان یکی ازدلایل عقب ماندن مسلمانان را اعتقاد به این مسایل و عدم تلاش و توجه به علم و دانش روز دانست؟ پاسخ: الف. آیات قرآن ظاهر و باطن دارند. باطن قرآن رمزآلود است. عارفان در…
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۰۴
علوم قرآنتفسیر موضوعیتفسیر آیات

قرآن، خشونت و تحریف

پرسش ۱: همیشه وهمه ی دست اندرکاران دین می فرمایند که اسلام دین رحمت و دوستی است. دین صلح و آرامش است ولی این طور که من در برخی ایات می بینم چنین نیست. آیات قران میگویند با کفار و مشرکان چنین و چنان کنید و هیچ رحمی قابل مشاهد نیست. یا اینکه تنبیهات وحشتناکی دارد. و یا اکثر مردم در جهنم خالد عذاب می شوند و .... من خودم معتقدم که تمام ادیان الهی برای آرامش انسان هستند. یعنی میخواهند انسان را به کمال برسانند. همانطور که در انجیل…
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۰۳
اصول فقهعلوم قرآن

تاملاتی درباره‌ی وجه اعجاز قرآن و ملاک دوام احکام دینی

مفاد تشریعی قرآن کمتر از یک سیزدهم قرآن و مفاد تشریعی آن در غیر عبادات (یعنی در معاملات) کمتر از یک سی و چهارم قرآن (کمتر از سه درصد) است. قرآن یقینا کتاب قانون و احکام فقهی و تشریع نیست، به معرفی خود کتاب هدایت است. اگر قرآن کتب قانون بود احکام اندک فقهی موجود درآن به عنوان متن قانون عینا قابل استناد بود. اما اگر قرآن کتاب قانون نباشد و تنها «یکی از منابع قانون» باشد آنگاه برای استناد به آن باید حکم را در «زمینه‌»ی خود مطالعه کرد…
HMouK
۱۳۹۲/۰۶/۲۵
علوم قرآن

نتیجه‌ی تدبر در قرآن و مستند وقایع تاریخی آن

پرسش: اگر فردی در آیات قرآن تدبر و تعقل نماید و نتیجه تحقیق در برخی موارد، خلاف آیه یا آیات قرآن شود، تکلیف چیست؟ آیا می بایست هرآنچه در قرآن وجود دارد (مسایل اعتقادی و فقهی) را بی هیچ شک و شبهه پذیرفت و از لوازم ایمان پذیرفتن آیات قرآن بی هیچ تردید است و یا می توان به نتیجه تحقیق و تعقل پایبند بود؟   پاسخ: موارد فرق می کند. بعلاوه به دانش محقق و میزان آشنائیش به قرآن نیز بستگی دارد. سطح آیات نیز متفاوت است. پاسخ کلی ممکن نیست.  …
HMouK
۱۳۹۲/۰۶/۰۶
علوم قرآن

نسخ محتمل و نسخ ممنوع در قرآن

پرسش: نظر شما راجع به پدیده ی نسخ در آیات چیست؟ پاسخ: نسخ تلاوت و نسخ حکم (به این معنی که آیه ای قبلا در قرآن بوده و الان نسخ و حذف شده و حکمش نیز لغو شده است)، و نسخ تلاوت بدون نسخ حکم (به این معنی که آیه ای که در قرآن بوده نسخ و حذف شده اما حکمش باقی باشد همانند ادعای نسخ آیه ی رجم در روایات اهل سنت) ممنوع و معادل قول به تحریف قرآن است. اما نسخ حکم (به این معنی که آیه بی…
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۲
علوم قرآن

تحدی و اعجاز قرآن خارج از عصر نزول؟

پس از ۱۴ قرن هر کسی که این سه صفت محمد بن عبدالله (صداقت، امانت داری و امی بودن) را پذیرفته باشد «عقلا» می پذیرد که قرآن وحی الهی است. معجزه بودن قرآن یعنی اینکه محمد بن عبدالله از تولید آن شخصا «عاجز» بوده است و جز خدا کس دیگری نویسنده قرآن نیست. «تحدی» (به مبارزه طلبیدن برای ارائه‌ی مثل قرآن) مختص عصر نزول بوده است. برای مسلمانی لزومی به تداوم اعجاز نیست. همین که بپذیریم که محمد رسول خدا و قرآن کلام اوست کافی است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۲/۲۹
علوم قرآن

عدم تحریف قرآن

پرسش: شخصی سنی یا وهابی در توجیه عدم اعتقادش به تحریف قران در مذهبش می گوید اگر کسی مثلاً افلا تعقلون را افلا یعقلون بخواند اشکال ندارد و این تحریف نیست بلکه تفاوت لهجه در قرائت است ولی شما شیعیان اعتقاد راسخ و کامل به تحریف قران دارید. اولاً این مساله را توضیح بفرمایید دوماً آیا صحیح است که اکثر علمای شیعه معتقد به تحریف قران هستند به استناد روایتی در کافی که می گوید قران در اصل ۱۷۰۰۰ آیه داشته است ولی اکنون ندارد؟ سوماً اگر جنابعالی معتقد به…
HMouK
۱۳۹۲/۰۲/۰۵
علوم قرآن

اگر قرآن امروز نازل می شد

پرسش: اگر پیامبر اسلام در این زمان به رسالت می رسید آیا خداوند متعال همین قران را با تمامی تمثیل ها، احکام، و.. اش نازل می فرمود؟ اگر جواب خیر است به زعم جنابعالی این قران با آن قران ۱۴۰۰ سال پیش تفاوت های می کرد؟ برای روشن شدن موضوع مثال می زنم آیا باز از قطع دست سخن می گفت یا خیر؟ آیا جواز تعدد همسر داده می شد یا خیر؟ و از این دست مثال ها.   پاسخ: خداوند خود فرموده است که ما هر پیامبری را به…
HMouK
۱۳۹۲/۰۲/۰۵
علوم قرآن

کلام الله یا دست نوشته‌ی بشری؟

باور دینی با تصدیق ادعای پیامبر آغاز می شود، در مورد اسلام محمد بن عبدالله (ص) ادعا کرده است که قرآن کلام الهی است، مسلمانان ادعای محمد امین را باور کرده به او ایمان آورده اند. امی بودن ایشان (نداشتن سواد خواندن و نوشتن) از یک سو و ادله‌ی متعدد درون متنی ادعای الهی بودن قرآن را اثبات می کند. اگر کسی مسلمان نباشد و «ایمان» نداشته باشد این ادله برای او کارساز نخواهد بود.
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۲۴
اصول فقهعلوم قرآن

اجتهاد در نسخ

مفاد آیه ۱۰۹ بقره درباره نسخ احکام مسیحیت و یهودیت توسط اسلام است و درباره نسخ درون دینی اسلام نیست. حدیث «حلال محمد ....» خبر واحد منقول از امام صادق (ع) است که احکام دائمی شریعت را در برمی گیرد نه احکامی که دوام آنها اول الکلام و مورد مناقشه است. اما سنت پیامبربه شرطی که با اسناد معتبر بدست ما برسد و مخالف قرآن نباشد متبع است و دومین منبع تعالیم اسلامی است. ضمنا در اعتقادات و امور مهمه خبر متواتر لازم است و خبر واحد در این دو…
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۱۹
علوم قرآن

تفاوت قرائتهای قرآنی ورش و نافع

مصحف عثمانی به دلیل کاستی های خط کوفی در نقطه و اعراب و گویشهای مختلف و اشتباه برخی قراء به چندین قرائت تلاوت شده است. اکثر قریب به اتفاق این اختلاف قرائات باعث تفاوت معنی نمی شود.در موارد اختلافی هیچیک از قرائات متواتر نیستند.
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۱۹
علوم قرآن

مصحف عثمانی مورد تأیید کامل ائمه‌ی اهل بیت (ع)

مصحف عثمانی تنها مصحف جهان اسلام همان قرآنی است که به رسول خدا (ص) وحی شده و ترتیب آیات و سور به دستور رسول خدا تعیین شده است و همین مصحف مورد تایید کامل ائمه اهل بیت (ع) بویژه امام علی بن ابی طالب بوده است. روایاتی که خلاف این را افاده می کنند اخبار آحادی هستند که سندا و دلالتا فاقد اعتبارند. آنچه به نام مصحف علی در برخی روایات آمده علاوه بر متن قرآن شامل آنچه علی بن ابی طالب (ع) از پیامبر خدا (ص) به عنوان تفسیر…
HMouK
۱۳۹۱/۱۱/۰۹
علوم قرآن

قرآن کتاب نظر و عمل، معیار تفکیک آیات، قرآن و مثنوی

پرسش اول براي من مشخص نیست كه بالاخره قرآن كتاب عمل  هست يا نه؟ بدين معنا كه بايد توصيه‌هايي كه دارد را تمام و كمال مورد عمل قرار داد. همانند يك كتاب فيزيك كه كشف قوانين مادي اين عالم را انجام مي‌دهد و اگر ما بدان عمل نماييم مي‌توانيم از اين قواعد بهره بريم و اگر عمل ننماييم خود زيانكار خواهيم بود. آيا با قرآن نيز مي‌توان اينچنين رفتار كرد؟ پاسخ. قرآن هم کتب نظر است هم کتاب عمل، دعوت به ایمان و عمل صالح توامان. مهمترین اعمال صالح امور…
HMouK
۱۳۹۱/۰۵/۱۳
علوم قرآن

جایگاه قرآن در اندیشه و عمل

پرسش: چند سالي است مسأله‌اي ذهن مرا درگير خود كرده است؛ جوان‌تر كه بودم، دغدغه‌ي دين تمام وجودم را فرا گرفته بود. به كلاسهاي تفسير قرآن زيادي مي‌رفتم. چيزي كه در ذهنم شكل گرفته بود، اين بود كه خداوند يكبار با من سخن گفته و آن از طريق قرآن  است. لذا اين تنها نامه اي است كه من از پروردگارم دارم و اوست كه مرا ساخته و به تمام زير و زبرم آگاه است. لذا بايد به نكته‌ نكته‌ي اين كتاب عمل كنم و از هر جمله و كلمه‌اي بتوانم…
HMouK
۱۳۹۱/۰۵/۰۴