بخش سوم : دين و سياستسخنرانی

جامعه مدني و حكومت ديني

  جامعه  مدني  و حكومت  ديني كوشش  مي كنم  در مجالس  مختلفي  كه  توفيق  سخن گفتن  پيدا مي كنم ، ابعاد متفاوت  حكومت  ديني و جامعه  تحت  سيطره  آن  را مورد مطالعه  و بررسي  قرار دهم . معتقدم  هرچه  در اين  مورد بيشتر بحث كنيم  به  شفاف ترشدن  فضاي  سياسي  جامعه  و رشد انديشه  نوپاي  سياسيمان  بيشتر كمك  كرده ايم . مشكل  بزرگي  كه  جامعه  ديني  ما امروز با آن  مواجه  است ، اين  است  كه  بسياري  از مسائل  بنيادي  و مباحث  اساسي  نظري  در انديشه  و فلسفه  سياسي ،…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
بخش سوم : دين و سياست

جامعه مدني به مثابه يك روش

جامعه  مدني  به  مثابه  يك  روش تعريف  شما از جامعه  مدني  چيست از جامعه  مدني  يا Civil Society سه  تلقي  مختلف  در جامعه شناسي  به ويژه  جامعه شناسي  سياسي به  عمل  آمده  است . بدون  توجه  به  اين  طبقه بندي  مباحث  متداخل  و گاهي  دچار اشتراك  لفظي  و رهزني  علمي  مي شود. تلقي  اول ، جامعه  مدني  به مثابه  فرهنگ  است . تلقي  دوم ، جامعه  مدني  به مثابه  ايدئولوژي  است . و تلقي  سوم ، جامعه  مدني  به مثابه  يك  روش  است . هريك  از سه  تلقي  فوق  كاملا…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
مقالهبخش سوم : دين و سياست

نسبت تكليف و توسعه براساس شاخص مشاركت سياسي

  نسبت  تكليف  و توسعه  براساس  شاخص  مشاركت  سياسي طرح  بحث پيش  از ورود در بحث  اصلي  مناسب  است  تلقي  خود را از موضوع بحث  ارائه  كنم  تا با رفع  ابهام احتمالي ، مفاهمه  يا نقد آن  آسانتر باشد. بي شك  زمينه  طرح  چنين  موضوعي ، دغدغه  ستيز دينداري با توسعه  بوده  است . مثل  اين كه  بعضي  از سر تكليف  و وظيفه  شرعي  با همه  يا بعضي  اركان  توسعه  به معارضه  برخاسته  باشند، يا بيم  آن  رود كه  از سوي  متشرعان  و متدينان  موانعي  براي  توسعه  ايجاد شود. با…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
بخش سوم : دين و سياستسخنرانی

حق و تكليف در دين

حق  و تكليف  در دين اعوذ بالله  من الشيطان  الرجيم . بسم الله  الرحمن  الرحيم : الحمدلله  رب  العالمين  و صلي الله  علي محمد و آله الطاهرين . خوشحالم  كه  در جمع  خواهران  و برادران  عزيز انجمن هاي  اسلامي  دانشجويان  كشور بحث حق  و تكليف  در دين  را در ميان  مي گذارم ، اين  بحث  كمتر در جامعه  ما امكان  طرح  و بررسي اش  پيش آمده  و تامل  در اين  زمينه  به  اعتبار دينداربودن  ما امري  ضروري  است . يكي  از مشكلاتي  كه  جامعه  ما بويژه  جامعه  جوان  بعد از…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
مقالهبخش سوم : دين و سياست

حقوق سياسي مردم در اسلام (حق تعيين سرنوشت )

حقوق  سياسي  مردم  در اسلام حق  تعيين  سرنوشت چكيده حقوق  سياسي ، بخشي  از حقوق  بشر است  كه  به  حقوق  انسانها در حوزه  عمومي  در ارتباط با قدرت سياسي  مي پردازد. از منظر اسلامي  در رابطه  انسان  با انسان ، هم  تكليف  مطرح  است  هم  حق . در مجموع دو روش  مطالعه  براي  دست يابي  به  حقوق  مردم  در انديشه  اسلامي  مي تواند اتخاذ شود. پذيرش  حقوق  سياسي  مردم  در انديشه  ديني  ضمانت  اجرايي  رعايت  آن  را دوچندان  مي كند. اين حقوق  با انسان شناسي  ارتباط مستقيم  دارد. واجبات  و…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
بخش سوم : دين و سياستسخنرانی

نسبت سياست و فلسفه

  نسبت  سياست  و فلسفه بحث  ما درباره  نسبت  سياست  و فلسفه  است . در حقيقت ، در اين  جا نمي خواهيم ، بحث  صرفا فلسفي  داشته  باشيم ، بلكه  مي خواهيم  ببينيم  در تاريخ  فلسفه  چه  تحولي  در علم  سياست  و فلسفه سياست  واقع  شده  است . من  احساس  مي كنم  كه  هم اكنون  دوباره  سياست  دارد رنگ  فلسفه  مي گيرد و بعضي  از استادان  فلسفه  سياست  به  اين  معني  فكر مي كنند كه  دوباره  سياست  جزيي  از فلسفه  باشد. در قرن  نوزدهم  كه  علم  اجتماعي  تاسيس  شد، علم …
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
مقالهسخنرانیبخش چهارم : دين و آزادي

مباني آزادي هاي سياسي در اسلام

مباني آزادي هاي سياسي در اسلام مهمترين  مفاهيم  مطرح  در هر انديشه  سياسي  چهار مفهوم  آزادي ، عدالت ، حق  و قدرت  است  .دلكش ترين  و جذاب ترين  اين  مفاهيم ، آزادي  است . بحث  از آزادي  به  معناي  رايج  در علوم  سياسي ، در ادبيات  ديني  ما مسئله اي  مستحدث  و جديد است . آنچه  در ادبيات  ديني  و عرفاني  ما بشدت  ريشه  دارد و باسابقه  است  آزادي هاي  معنوي  است ، آزادي  از نفس  اماره ، آزادي  از هواهاي  نفساني ، آزادي از تخت  بند تن ، آزاد…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
مصاحبه کوتاهبخش چهارم : دين و آزادي

گفتگو از منظر مباني ديني

گفتگو از منظر مباني  ديني اصولا تلقي  شما از «گفت وگو» چيست بسم الله  الرحمن  الرحيم . گفت وگو نوعي  دادوستد فكري ، تبادل  نظر، ردوبدل كردن  كالاهاي فرهنگي  با يكديگر است . در گفت وگو وجود دو طرف  و فرض  مسئله  يا مسائلي  براي  گفت وگو ضروري  است . بنابراين ، براي  تحقق  گفت وگو مقدماتي  لازم  است . اموري  بايد محقق  شود تا گفت وگوي  واقعي  ميسر شود. گفت وگو بين  كساني  صورت  مي گيرد كه  احساس  كنند در گفت و گو چيزي  به دست  مي آورند. پس …
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
مصاحبه کوتاهبخش چهارم : دين و آزادي

به استقبال گفتگوي تمدنها

به  استقبال  گفتگوي  تمدنها درباره  طرح  پيشنهادي  رئيس جمهوري  مبني  بر گفتگوي  تمدن ها چه  نظري  داريد بحث  گفت وگوي  تمدنها در ذيل  يك  بحث  مهمي  به نام  «گفت وگو» قرار مي گيرد.   ويژگيهاي  گفت وگو به  اين  قرار است : 1. متاعي  براي  عرضه كردن  و يا حرفي  براي  گفتن 2. اين كه انسان  به طور واقع بينانه  و متواضعانه  اين  را درك  مي كند كه  همه  امور خير عالم  در دست  او نيست  و ديگران  هم  چيزي  براي  عرضه كردن  دارند، بنابراين  كسي  كه  وارد گفت وگو…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
بخش چهارم : دين و آزادي

طرح يك سوال ساده

طرح  يك  سوال  ساده چرا در حل  مرجعيت  و حاكميت  از روش  گفت وگو استفاده  نمي كنيمهشتمين  اجلاس  سران  كشورهاي  اسلامي  چند روز ديگر در تهران  برگزار مي شود. جمهورياسلامي  ميزبان  بيش  از پنجاه  پادشاه ، رئيس جمهور، نخست وزير كشورهاي  اسلامي  است . در ايناجلاس  مهمترين  مسائل  جهان  اسلام  از جمله  مسئله  فلسطين ، بوسني ، تهاجم  فرهنگي  غرب  و... مورد بحث  و بررسي  قرار مي گيرد. ناگفته  پيداست  در ميان  اين  سران  كساني  هستند كه  نفسوجودشان  از مشكلات  اصلي  جهان  اسلام  است ، روسا و شاهاني  كه  دست…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
سخنرانیبخش چهارم : دين و آزادي

عاشورا و آزادي

عاشورا و آزادي السلام  عليك  يا اباعبدالله و علي  الارواح  التي  حلت  بفنائك  عليك  مني  سلام الله ابدا ما بقيت  و بقي الليل  والنهار، السلام  علي الحسين  و علي  علي بن  الحسين  و علي  اولاد الحسين  و علي اصحاب الحسين . عصر غريبي  است ، عصر عاشورا. هنوز پس  از هزار و سيصد و پنجاه سال ، زمان  بغض  كرده  و خاطره  آن  روز دردناك  را از ضمير خود نمي تواند دور كند. صالح ترين  بندگان  خدا اشرف  اولاد آدم   توسط شقي ترين  افراد روزگار به  ناجوانمردانه ترين  شكلي  به …
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
سخنرانیبخش چهارم : دين و آزادي

آزادي در حكومت ديني

آزادي  در حكومت  ديني چكيده  بحث : آيا در حكومت  ديني ، آزادي  ممكن  است  مي توان  از منظر تاريخي  در اين  سوال  تامل  پسيني كرد. از اين  حيث  كارنامه  حكومتهاي  ديني  در غيبت  معصومان  در قرون  وسطاي  مسيحي  و نظام  خلافت  اهل  سنت  درخشان  نيست . ما از منظر فلسفه  سياسي  به  پاسخگويي  به  اين  سوال مي پردازيم . علي رغم  اهميت  بحث  آزادي  ديني  (پلوراليسم  ديني ) در اين  بحث  تكيه  ما بر آزادي هاي  سياسي  و فرهنگي  است  و از ديگر انواع آزادي  بحث  نخواهيم  كرد. .در…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
مقالهبخش چهارم : دين و آزادي

مباني معرفت شناختي آزادي در حكومت ديني

مباني  معرفت شناختي  آزادي  در حكومت  ديني بحث  «آزادي  در حكومت  ديني » عهده دار پاسخ  به  يك  سوال  بود: آيا در حكومت  ديني ، آزادي هاي سياسي  و فرهنگي  ممكن  است  سه  تلقي  از آزادي  ارائه  كرديم  و دو قرائت  از حكومت  ديني . اثبات كرديم  امتناع آزادي  تنها به  قرائتي  ويژه  از حكومت  ديني  اختصاص  دارد و در قرائتي  ديگر از حكومت  ديني ، آزادي هاي  سياسي  و فرهنگي  ممكن  است . با ارائه  هشت  ملاك  براي  تحقق آزادي هاي  سياسي  و فرهنگي  نشان  داديم  كه  اين  ملاكها…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
بخش چهارم : دين و آزادي

آزادي هاي فرهنگي در اسلام

آزادي هاي  فرهنگي  در اسلام آيا اسلام  به  آزادي  تفكر و انديشه  در هر زمينه اي  و در هر موضوعي  قائل  است  به عبارت  ديگر در چه  مواضعي  اسلام  اجازه  تفكر و انديشه  در مورد موضوع يا مسئله اي  را نمي دهد اسلام  آزادي  تفكر و انديشه  را به  رسميت  شناخته  است ، و هر مسئله اي  را قابل  انديشيدن  مي داند. بالاتر از آن ، اسلام  از مشوقان  و مروجان  انديشيدن  و تفكر بوده  است . در اين  زمينه  تعاليم  اهل بيت  عليهم السلام  برجستگي  خاصي  دارد. از سوي …
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
بخش چهارم : دين و آزادي

مقدمه اي بر نسبت دين و انديشه تساهل و تسامح

مقدمه اي  بر نسبت  دين  و انديشه  تساهل  و تسامح يكي  از لوازم  مدرنيته Tolerance تولرانس  است . تولرانس  در زبان  فارسي  به  تساهل  و تسامح ترجمه  شده  است . معناي  لغوي  تسامح  و تساهل  آسان گرفتن ، سهل انگاري  و اغماض  است . در ادبيات  فارسي  و هكذا در عرف  ديني  واژه هايي  از قبيل  مدارا، رفق ، سعه  صدر و بردباري  چه  بسا مرادف  تساهل  و تسامح  فرض  شوند، اگرچه  فضايل  يادشده  با تساهل  و تسامح  مصطلح  بي ارتباط نيستند، اما براي  پرهيز از رهزني  واژه ها ترجيح …
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
بخش چهارم : دين و آزادي

روشنفكر ديني ، حكومت ديني و دانشگاه

  روشنفكر ديني ، حكومت  ديني  و دانشگاه   روشنفكري  ديني  چيست  و سيد جمال الدين  اسدآبادي  در آن  چه  نقشي  داشته  است روشنفكر كسي  است  كه  نسبت  به  زمان  و جامعه  خودش  سخن  تازه اي  دارد. منتقد است  و با تعقل  و برهان  با مسائل  برخورد مي كند. روشنفكر ديني  علاوه  بر اين  ويژگي ها تعلق  خاطري  هم  به  «دين » دارد. پس  «روشنفكر ديني » كسي  است  كه  از يك سو در مباحث  خود متكي  به  «عقل » و «عقلانيت » است  و از سوي  ديگر تابع  اوامر…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
سخنرانیبخش چهارم : دين و آزادي

تحليل انتقادي سه نظريه معاصر احياگري ديني

  تحليل  انتقادي  سه  نظريه  معاصر احياگري  ديني در ربع  قرن  اخير در حوزه  انديشه  اسلامي  شيعي  متفكران  دين باور با رويكردهاي  مختلفي  به  احياي انديشه  ديني  پرداخته اند. اين  رويكردها با اقبال  و عنايت  بعضي  و ادبار و اعتراض  جمعي  ديگر مواجه  بوده  و هست . در احياي  انديشه  ديني  دو ضابطه  مي بايد رعايت  شود. ضابطه  اول : توانمندي  و پويايي  انديشه  ديني . در طول  زمان  انديشه  ديني  گرفتار زنگارها و خرافه ها و غفلت  از اصول  و مشغوليت  به  فروع و ناتوانيها در مواجهه  با مشكلات …
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
بخش چهارم : دين و آزادي

روشنفكري ديني

  روشنفكري  ديني    امروز در جامعه  خود با پديده اي  به  نام  روشنفكر ديني  مواجه  هستيم . اين  روشنفكري  بر اصول  و حقوقي  پيشين  براي  انسان  تاكيد دارد و معتقد است  دين  نيز بايد اين  اصول  و حقوق  را به  رسميت بشناسد (چنانكه  اسلام  چنين  است )، علاوه  بر اين ، خردگراست . ارزيابي  شما از اين  پديده چيست  روشنفكري  مقوله اي  جديد و مستحدث  است . در تعريفي  كه  از روشنفكري  ارائه  مي شود مي توان به  سه  مولفه  اشاره  كرد: اگر اين  سه  مولفه  در فردي  وجود…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
بخش چهارم : دين و آزادي

كتاب ، نظارت و دين

كتاب ، نظارت  و دين   در كتب  فقهي  بحثي  تحت  عنوان  «كتب  ضاله » آمده  است . به  چه  دليل  اينها ضاله  هستند براي  چه كساني  ضلالت  مي آورند آيا ضلالت  محدوده  زماني  دارد از كتب  ضاله  چه  تعاريفي  صورت گرفته  احكام  آن  چيست  بحث  از «كتب  ضاله » با بحث  از «نظارت  بر كتاب » چه  نسبتي  دارد. بسم الله  الرحمن  الرحيم . مسئله  «كتب  ضلال » از مباحث  سنتي  فقه  است  و در چندوچون  آن  از ديرباز بحث  شده  است . اما مسئله  «نظارت  بر كتاب »…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
مصاحبه کوتاهمقالهبخش چهارم : دين و آزادي

بررسي حقوقي فقهي جرم سياسي و جرم مطبوعاتي

بررسي  حقوقي  فقهي  جرم  سياسي  و جرم  مطبوعاتي اصل  يكصد و شصت  و هشتم  قانون  اساسي  جمهوري  اسلامي  ايران  (مصوب  1358 و با لحاظ اصلاحات  1368) مقرر داشته  است : «رسيدگي  به  جرائم  سياسي  و مطبوعاتي  علني  است  و با حضور هيئت  منصفه  در محاكم  دادگستري  صورت  مي گيرد. نحوه  انتخاب ، شرائط و اختيارات  هيئت  منصفه و تعريف  جرم  سياسي  را قانون  براساس  موازين  اسلامي  معين  مي كند.» مصوبه  شوراي  انقلاب  مورخ  1358 تحت  عنوان  لايحه  قانوني  مطبوعات ، و نيز قانون مطبوعات  مصوب  1364 مجلس  شوراي  اسلامي  به …
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
مصاحبه کوتاهمقالهبخش چهارم : دين و آزادي

مرزهای آزادی از منظر دين

مرزهاي آزادي از منظر دين  ۱ با توجه  به  اعتقادات  ما مسلمانان ، آزادي  انديشه  و عقيده  را در جامعه اي  كه  دولت  ديني  بر آن حكومت  مي كند تا چه  حد قابل  تحقق  مي دانيد در اين  رابطه  آيا مي توان  مابين  آزادي  انديشه  و آزادي  عقيده  تمايز معني داري  را قائل  شد؟ در حوزه  انديشه  فقط مي توان  نواهي  و اوامر ارشادي  داشت ، نه  اوامر و نواهي  مولوي . به  اين  معني كه  ما مقدماتي  را ايجاد كنيم  تا نتايج  موردنظر حاصل  شود در واقع ، ارشاد…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۶
بخش پنجم : روحانيت و قدرت

عالمان دين و حكومت ديني

عالمان  دين  و حكومت  ديني يكي  از نكات  بحث انگيز انديشه  روانشاد دكترعلي  شريعتي  موضع  وي  درباره  روحانيت  است .اگرچه  نسبت  بين  روحاني  و عالم  ديني  عموم  و خصوص  من وجه  است  اما يكي  از تلقي هاي  رايج  از تز «اسلام  منهاي  روحانيت » بي نيازي  جامعه  ديني  از عالمان  ديني  است . با استقرار حكومت  ديني جايگاه  عالمان  دين  و نسبت  ايشان  با حكومت  ديني  از حساسيت  و اهميت  بيشتري  برخوردار مي شود. سوال  اصلي  بحث  تبيين  نسبت  عالمان  دين  و حكومت  ديني  و بررسي  و نقد ديدگاه هاي…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۵
بخش پنجم : روحانيت و قدرت

حوزه و حكومت

حوزه  و حكومت   استقلال  مرجعيت ، نظارت  بر قدرت ، انتقاد از حكومت ، استقلال  نهاد دين  از نهاد سياست نسبت  حوزه  با حكومتهاي  طاغوتي  تقريبا روشن  است : موضع  مبارزه  و تلاش  براي  تغيير حكومت  در دوران  حاكميت  حكومت  ديني  حوزه  بايد چه  نسبتي  با حكومت  داشته  باشد. بسم الله  الرحمن  الرحيم . مسئله  جايگاه  حوزه  در حكومت  اسلامي  از مباحث  روز جامعه  ماست .سبب  آن  اين  است  كه  طي  بيست سال  اخير افراط و تفريطهايي  در زمينه  جايگاه  حوزه  در سياست  و حكومت  صورت  گرفته  است .…
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۵
بخش پنجم : روحانيت و قدرت

روحانيت ، نبض قدرت و اكسير مصلحت نظام

روحانيت ، نبض  قدرت  و اكسير مصلحت  نظام روحانيت  قبل  از انقلاب  براساس  چه  آموزه هايي  با مردم  سخن  مي گفت  و امروز كه  حكومت  را در اختيار دارد براساس  چه  آموزه هايي  با مردم  سخن  مي گويد  به طور كلي  با نگاه  به  نحوه  حركت  روحانيت  شيعه  مي توان  سه  مقطع  را درنظر گرفت . مقطع  اول : علماي  شيعه  از ابتداي  تكوين  انديشه  شيعي  به عنوان  يك  واقعيت  اجتماعي ، در قالب متكلمين ، فقها، محدثين  و مفسرين  وجود داشته اند اما روحانيت  يك  مسئله  مستحدثه  است  كه …
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۵
بخش پنجم : روحانيت و قدرت

عدم وجاهت قانوني دادگاه ويژه روحانيت

عدم  وجاهت  قانوني  دادگاه  ويژه  روحانيت   با توجه  به  اين  كه  آيين نامه  دادگاه  ويژه  روحانيت  نه تنها در قانون  اساسي  وجود ندارد، بلكه  حتي  به تاييد مجلس  شوراي  اسلامي  هم  نرسيده  است ، اين  دادگاه  چه  مقبوليت  قانوني  مي تواند داشته باشد  در مورد قانوني بودن  دادگاه  ويژه  روحانيت  دو نظر در جامعه  وجود دارد. گروهي  كه  متشكل  از برخي  مسئولين  هستند، آن  را قانوني  مي دانند. مستندشان  نيز اولا حكم  امام  در سال  65 در مورد اين دادگاه  است  و در مرتبه  دوم  آيين نامه اي  است …
kadivarad33
۱۳۷۹/۰۸/۱۵