اسلام

معنی و شرائط اسلام

 پرسش: با توجه به اینکه گوهر و حقیقت همه ادیان آسمانی- فارغ از انحرافات عارض شده بر آنها- سه محور توحید، معاد و نبوت است و از سوی دیگر در آیات قرآن هیچگاه با واژه «ادیان» مواجه نمی شویم و تنها صورت مفرد این واژه بکار رفته است و قرآن به صراحت می فرماید: قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ إِلى‏ إِبْراهيمَ وَ إِسْماعيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطِ وَ ما أُوتِيَ مُوسى‏ وَ عيسى‏ وَ ما أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ…
HMouK
۱۳۹۱/۰۹/۲۰
ادیان و مذاهب

انجیل قرآنی و انجیل مسیحیان

  پرسش اول: در مورد بخش پیروی از شرایع دیگر سوالی داشتم. آیه ۳۰ سوره توبه می گوید که اهل یهود و نصارا مانند کافران سخن می گویند و خداوند آنها را بکشد. یهود عزیر را و نصارا مسیح را پسر خدا می نامند و به همین جهت مانند کافران هستند. این آیه با آیات ۴۳ تا ۴۸ سوره مائده در تناقض است. لطفا توضیح دهید. پاسخ: آیه‌ی ۳۰ سوره‌ی توبه در مقام بیان برخی دعاوی باطل یهودیان و مسیحیان از قبیل پسر خداوند بودن عزیر یا عیسی است، ادعاهایی…
HMouK
۱۳۹۱/۰۹/۲۰
مرگ، برزخ و آخرت

اصالت روح و راز آداب تجهیز بدن میت

پرسش با توجه به اینکه اصل انسان روح اوست و جسم در هرحال قبل و بعد از مرگ فانی است، آداب پس از مرگ از قبیل شستشو و کفن و تلقین میت و نحوه ی گزاردن در قبر که همه مربوط به جسمی است که بسیار در اسلام به فانی بودن آن اشاره شده است چه لزومی دارد؟ آیا این هم مربوط میشود به برداشت شخصی هر کس ازدین که یک فقیهی این برداشت را داشته و به همه ی مردم تسری داده؟ آیا این عقیده ی من درست است…
HMouK
۱۳۹۱/۰۹/۰۳
امامت و خلافت

جایگاه حدیث غدیر خم در نظریه‌ی علمای ابرار

در نظریه‌ی علمای ابرار امامت منصبی منصوص است، مراد از نص، نص امام قبلی است و در مورد امام اول نص رسول الله (ص). اما نصب الهی در مورد ائمه از جمله علی بن ابی طالب (ع) و نیز نص و نصب نبوی در مورد تمام ائمه (ع) نیازمند ارائه‌ی ادله‌ی قطعی یقینی است. مفاد متواتر حدیث غدیر تنها نص نبوی را بر ولایت علوی اثبات می کند. حدیث غدیر خم در این نظریه از جایگاهی رفیع برخوردار است.
HMouK
۱۳۹۱/۰۹/۰۳
جنس مخالف

حکم رابطه‌ي جنسی با دوست دختر

هرگونه رابطه‌ي جنسی خارج از ازدواج به هر عنوانی شرعا پذیرفته نیست و حرام می باشد. صحت ازدواج منوط به رضایت طرفین، حلیت طرفین بر یکدیگر و اجرای صیغه‌ی عقد شرعی است.ازدواج اعم از دائم و موقت نیازمند «اجرای صیغه‌ی لفظی عقد» است و قصد باطنی بدون مُبرِزِ لفظی در ازدواج به دلیل اهمیت آن نزد شارع کافی نیست. در ازدواج دختر رشیده (در زمان ما بزرگتر از ۱۸ سال) اطلاع والدین کافی است و اذن پدر یا جد پدری لازم نیست. اعلان و شاهد در ازدواج مستحب مؤکد است.…
HMouK
۱۳۹۱/۰۹/۰۳
تفسیر موضوعی

بکّه و أمّ القُری همان مکّه است

پرسش آیا گمان نمی کنید که تفاوت بسیاری میان بکه و مکه باشد؟ و آیا گمان نمی کنید که حمله ابرهه به بکه بوده نه مکه؟ سابقه حمله به مکه و ویرانی و سوختن مکه را در تاریخ دیده ایم ولی بکه ناشناخته مانده است؟ آیا گمان نمی کنید بکه همان دیار مقدس باشد که از رموز قرآنی باقی مانده باشد؟ پاسخ درقرآن کریم حداقل چهار بار با سه واژه مختلف درباره‌ی مکه بحث شده است: اول با واژه‌ی «مکه» در سوره فتح آیه ۲۴، دوم با واژه‌ی «بکة» در…
HMouK
۱۳۹۱/۰۹/۰۳
تفسیر آیات

احکام منسوخ برده داری

پرسش: نظرتان در مورد آيه ٢٤سوره نساء و غنيمت گرفتن زنان در جنگ چيست؟   پاسخ: هر دو مورد سوال شما مربوط به دوران سپری شده است، غنیمت گرفتن زنان در جنگ از فروع برده داری است، در مورد برده داری مفصلا در مقاله «مسئله‌ برده داری در اسلام معاصر» در کتاب «حقّ الناس» بحث کرده ام، مراجعه فرمایید. برداری داری و فروع آن بدون تردید از احکام منسوخ محسوب می شود. موفق باشید محسن کدیور  
HMouK
۱۳۹۱/۰۸/۱۷
حقوق عمومی و ولایت فقیه

اداره‌ی کشور با اراده‌ی شخصی

پرسش: آیا صحیح است که فردی در پوشش رهبر یک کشور، برای حفظ نظام وانقلاب که گفته میشود اوجب واجبات است، با انحصار رسانه و گماشتن نماینده واختصاص پول وهزینه کردن بودجه عمومی و تریبون وغیره ، همه کشوررا به خدمت خودش در آورد!؟   پاسخ: بیشک صحیح نیست. اخلاقا و شرعا و قانونا انحصار رسانه و گماشتن نماینده و اختصاص پول و هزینه کردن بودجه عمومی و کشور را به خدمت منویات شخصی در آوردن و خود را معادل نظام پنداشتن و کشور را با اراده‌ی شخصی اداره کردن نادرست است. انقلاب اسلامی در…
HMouK
۱۳۹۱/۰۸/۱۷
ورزش

بازی با نرد بدون شرط بندی

پرسش: خواستم بدانم حکم بازی نرد از طریق موبایل در صورتی که نه قماری و نه شرط بندی در کار باشد و صرفا جهت سرگرمی باشد چیست؟     پاسخ: قمار مطلقا و شرط بندی در غیر سبق و رمایه  (مسابقات رزمی از قبیل تیراندازی و اسب سواری) مطلقا حرام است. بازی با آلات قمار حتی بدون شرط بندی احتیاطا مجاز نیست. بازی با آلات مشکوکه یا آلاتی که در عرف رایج آلت قمار محسوب نمی شود، بشرط عدم شرط بندی مجاز است. تشخیص آلات مشکوک و مواردی که از آلت…
HMouK
۱۳۹۱/۰۸/۱۲
تفسیر آیات

جایگاه مادر و ارحامِ صالحِ بهشتیان در آخرت

پرسش: درسوره مبارکه رعد از آیه شریفه ۱۹ در وصف اولوالباب ( که ترجمه به عاقلان شده است) صفاتی و مشخصاتی را بر می شمارد و منزلگاه آنان را بهشت معرفی می کند تا می رسد به ایه شریفه ۲۳ که مورد سوال هست. در این آیه می فرماید که در بهشت عدن وارد می شوند با پداران، فرزندان و زنان( همسران -ازواج) ... در حالیکه فرشتگان بر آنها تحیت می گویند... سوال  اینست که پدر، فرزند و همسر( زن یا مرد) جزء این طبقه عاقلان که شایسته بهشت هستند…
HMouK
۱۳۹۱/۰۸/۱۲
مرگ، برزخ و آخرت

فلسفه‌ی زیارت قبور ائمه (ع)

پرسش: در مورد زیارت ائمه اطهار سوال دارم که فلسفه ی حضور در محل دفن ایشان تحت عنوان زیارت چیست؟ و زیارتی که در روایات به آن سفارش شده منظور چیست؟ آیا  منظور همین حضور در مرقد ایشان است؟ و صرف این  کار چه فواید و آثاری دارد و آیا منظور از زیارت چیزی بالاتر از اینها نبوده است؟ پاسخ: پاسخ اجمالی به پرسش شما به قرار زیر است. زیارت قبور پیامبر (ص)، امامان (ع)، صالحان، عالمان و شهیدان فلسفه ای جز زنده نگاه داشتن راه و روش آنها و…
HMouK
۱۳۹۱/۰۸/۱۲
احادیث

افضلیت مسجود بر ساجد

پرسش: مرحوم احمد قابل در کتاب مبانی شریعت (تنبیه چهارم، ص۳۱) به استناد دو نقل (علامه مجلسی و امام صادق) نتیجه گرفته اند که  از آن جایی که مؤمن (مسجود) از ساجد (کعبه) برتر است، پس سخن شیخ طوسی - که مسجود به ساجد افضل است - رد می شود. من قبول ندارم، چون ما که به کعبه سجده نمی کنیم. ما به خدای کعبه سجده می کنیم که از ما افضل است. لذا همچنان مسجود به ساجد افضل است. نظر یا توضیح شما در این مورد چیست؟ پاسخ: خداوند…
HMouK
۱۳۹۱/۰۸/۱۲
تفسیر آیات

ارتباط «رزق بی حساب» با تلاش آدمی

پرسش سوالی در ارتباط با یکی از آیه های قرآن دارم. (البته این مفهوم چندین بار تکرار شده) (... والله یرزق من یشاء بغیر حساب) سوره نور آیه ۳۸. "من به هر که بخواهم بی حساب روزی می دهم" به چه مفهومی است؟ رابطه آن با کار و تلاش انسان در چه است؟ پاسخ رزق بی حساب حداقل پنج در قرآن کریم استعمال شده است: آیات ۲۱۲ سوره بقره، ۳۸ سوره نور، ۲۷ و ۳۷ سوره آل عمران و ۴۰ سوره غافر. رزق روزی، عطا و بخشش است چه در…
HMouK
۱۳۹۱/۰۸/۱۱
حقوق عمومی و ولایت فقیه

مرجعیت مستقل در یک حکومت سکولار اقتدار بیشتری خواهد داشت

شان عالمان دین تبیین و تفسیر متون دینی، پاسخگویی به نیازهای دینی روزمره مردم، تداوم مناسک دینی، گسترش دانش دینی، ارتقای اخلاق و تعمیق ایمان دینداران است. نهاد مرجعیت مستقل در یک حکومت سکولار اقتدار بیشتری خواهد داشت. من منتقد مرجعیت دولتی/حکومتی و مرجعیت سیاست باز هستم. اما از مرجعیت ساکت و غیر سیاسی هم دفاع نمی کنم. از مرجعیتی دفاع می کنم که سیاست حاشیه کار او و نه متن آن است. اظهار نظرش در مسائل سیاسی در حد ضرورت و امورحیاتی است.
HMouK
۱۳۹۱/۰۸/۱۱
تفسیر موضوعی

نقطه‌ی شروع در مطالعات قرآنی کجاست؟

پرسش من مجموعه‌ی سخنرانی های شما با موضوع «قرآن و انسان معاصر» را دنبال کردم. مدت هاست که فکر می کنم که لازم است که به عنوان یک مسلمان، به قرآن تسلط داشته باشم تا بتوانم هم از کلام الهی بیشترین بهره رو ببرم و هم قادر به دفاع از دین ام باشم. اما راستش پیدا کردن نقطه ی شروع، کمی دشوار است. بار ها فکر کردم که بنشینم و روزانه حداقل یک صفحه از قرآن را به کمک تفاسیر بخوانم. اما مطمئن نیستم که ایده ی از اول خوندن…
HMouK
۱۳۹۱/۰۸/۱۱
خمس

خمس و معنای غنیمت در لغت عربی

پرسش: چرا در مذهب شیعه خمس را واجب می دانند؟ با توجه با آیه ۴۱ سوره مبارکه انفال که تنها آیه است که مورد خمس آمده وآن هم اشاره با یک پنجم غنائم جنگی. آیا واجب بودن خمس دیگر دلیلی قرآنی دارد و از جمله واجبات بشمار می رود؟   پاسخ: مستند اصلی حکم خمس در شیعه آیه ۴۱ سوره انفال است. معنای غنیمت آنچنانکه راغب اصفهانی در المفردات و جوهری در الصحاح ودیگر لغویون متذکر شده اند هر بهره ای است، و بهره ای که با پیروزی در جنگ بدست می…
HMouK
۱۳۹۱/۰۷/۱۶
احادیث

غیرت زن و مرد و نسبت آن با کفر و ایمان

پرسش: چندي است يكي از حكمت‌هاي نهج‌البلاغه به طور خاص ذهن اين حقير را به خود مشغول ساخته است. علي(ع) مي‌فرمايد: غيرة المرأة كفر وغيرة الرجل ايمان. آيا مي‌توان پذيرفت كه حساسيت زن نسبت به شوهر خود مذموم و در زمرة كفر قرار مي‌گيرد؟ پاسخ: پرسش شما از حکمت ۱۲۴ نهج البلاغه است و معنای آن این است: غیرت زن کفر و غیرت مرد ایمان است در شرح آن گفته شده غیرت زن او را به کفر سوق می دهد زیرا او را به انکار حکم الهی تعدد زوجات می کشاند،…
HMouK
۱۳۹۱/۰۷/۱۶
خمس

مالیات دولتی و خمس

پرسش: با توجه به اينكه بسياري از كارمندان دولت، كسري حقوقي بعنوان ماليات دارند و اين مبلغ ( براي اينجانب در حدود ۲۰%) هر ماه قبل از دريافت حقوق كسر مي گردد، آيا در اين صورت بحث خمس نيز به قوت خود باقي مي باشد؟ به عبارتي ، شايد قبلا مثلا بحث “خمس” بعنوان يكي از اركان درآمدي حكومت اسلامي شناخته مي شد، حال وقتي چنين راه هاي درآمدي براي حكومت اسلامي متصور مي باشد و چه بسا ، مالياتي كه يك كارمند پرداخت مي كند ، شايد ده ها…
HMouK
۱۳۹۱/۰۷/۱۶
احکام تجارت

پورسانت از معرفی خصوصی املاک در مزایده

پرسش: من کارمند و نماینده‌ی حقوقی‌ی یک بانک خصوصی هستم. کارم این است که مطالبات بانک را پیگیری کنم و بعد از طی تشریفات حقوقی املاک مرهونه‌ی بدهکارانی که بدهی خود را نمی پردازند از طریق دادگاه به مزایده می گذارم. پرسش من این است: اکر من املاکی را به مشتری معرفی کنم که آنها را در شرائط برابر با سایر مشتری ها در مزایده خریداری کند و از مشتری‌ای که ملک را به او معرفی کرده ام پورسانت بگیرم این پول مشکلی ندارد؟ پاسخ: از گرفتن چنین پولی اجتناب…
HMouK
۱۳۹۱/۰۵/۳۰
احکام تجارت

تأدیه‌ی طلب از غیر طرق مجاز و نرخ تورم

پرسش: اینجانب در حدود یک سال است که از یک نفر طلب کار هستم و این شخص ادعا می کند که پول در دست ندارد که بدهی خود را بدهد اما ماشینی سوار می شود که مبلغ آن در حدود طلب من می باشد .  این شخص با این کا ر بخش عظیمی از سرمایه کاری اینجانب را پیش خود نگه داشته است  و می گوید پول ندارم در صورتیکه اگر اطراف خود را خلوت کد می تواند بدهی خود را بدهد. اینجانب تصمیم گرفته ام که هر گاه از…
HMouK
۱۳۹۱/۰۵/۳۰
اصول فقه

بحث از امکان نسخ برده داری در صدر اسلام

پرسش: چندین ماه است که به شدت از خواندن بعضی احادیث و روایات از معصومین غمگین شده و بهیچ وجه آنها را با یک انسان پاک و معصوم در یک راستا نمی بینم، متاسفانه این احادیث از آن دسته هستند که گهگاه شما نیز در وبگاه خود از آنها بهره جسته و بدین ترتیب بنده از واقعیت آنها و صحت آنها نیز مطمئن تر از قبل شده ام، زیرا معتقدم که شما به هیچ وجه از احادیثی که بر صدق آنها واقف نیستید استفاده نخواهید کرد.... پاسخ: پرسشهای شما برگرفته…
HMouK
۱۳۹۱/۰۵/۲۹
اخلاقازدواج

بچه دار شدن و رنج انسان

پرسش: وقتی گفته می شود: زندگی دنیوی آکنده از لذتها و رنجهاست، اذعان به این نکته بدیهی است که لزوما فرزند انسان رنج خواهد کشید. در قرآن هم می گوید: "لقد خلقنا الانسن فی کبد" و یا درباره دنیا به آدم هشدار می دهد اگر به شجره ممنوعه نزدیک شوی، "فتشقی" به رنج و زحمت می افتی! حالا کدام اصل اخلاقی می خواهد این سوال اخلاقی را پاسخ گوید: "آیا رواست که با بچه دار شدن باعث رنج یک انسان شویم؟" پاسخ: نگاه اسلام و قرآن به انسان و جهان بدبینانه نیست و…
HMouK
۱۳۹۱/۰۵/۲۹
دعا و مناجات

دعای مرزداران و سند صحیفه‌ی سجادیه

پرسش: درباره‌ی دعای امام سجاد برای مرزداران چه می گوئید؟ استاد مطهری صحیفه سجادیه را بعد از قرآن مستندترین منبع شیعه می داند. آیا این دعا از امام است؟ آیا این دعا با عقلانیت و انسانیت در تضاد نیست؟ پاسخ: درباره صحیفه سجادیه دو بحث دلالت و سند مطرح است. سند مندرج در آغاز صحیفه متعلق به قرن ششم است و برخی از راویان آن نیز توثیق نشده اند. اگرچه برخی ادعیه آن در کتب قرن پنج هم یافت می شوند. تعداد ادعیه آن نیز در روایات مختلف متفاوت است.…
HMouK
۱۳۹۱/۰۵/۲۹
دعا و مناجات

دعای ابوحمزه و اسلام به زور شمشیر

پرسش: فإن قوما آمنوا بألسنتهم لیحقنوا به دماءهم فأدرکوا ما أمّلوا، و إنا آمنا بک بألسنتنا و قلوبنا لتعفو عنا فأدرکنا ما أمّلنا ظاهرا این جمله ی دعای ابوحمزه بر این که اسلام بسیاری را به زور شمشیر مسلمان کرده و باقی را گردن زده، صحه گذاشته است. اشکال اخلاقی را هم متوجه مجاهدان نمی داند بلکه متوجه ایمان آورندگان می داند! پاسخ: این عبارت از دعای ابوحمزه اشاره به یک واقعیت خارجی است و مراد از ان اسلام آوردن کسانی است که به زبان ایمان اوردند تا از مواهب…
HMouK
۱۳۹۱/۰۵/۲۹