احکام جزائیحقوق زنانجهاد

حکم کنیز و برده در این زمان

اگر در این زمان جنگی رخ دهد شرعا هیچ زنی کنیز و هیچ مردی غلام محسوب نمی شود و جز اسیر جنگی کس دیگری در کار نیست. احکام بردگی موجود در متون اسلامی احکام موقت و منسوخ محسوب می شوند و با ذهنیت امروز نمی توان درباره شرائط و احکام دیروز قضاوت کرد.
HMouK
۱۳۹۳/۰۳/۱۸
احکام جزائی

سبّ النبی در زمان مستی

پرسش: مسلمانی در یک مهمانی خصوصی در حالت مستی به پیامبر (ص) اهانت کرده و به اعدام محکوم شده  و در انتظار اجرای حکم است. آیا این حکم عادلانه است؟ پاسخ: ۱.  فرد مست به دلیل زوال موقت عقل مکلف محسوب نمی شود تا به واسطه‌ی قول باطل زمان مستی مستحق مجازات سابّ النبی باشد. ۲. مطابق موازین فقه سنتی بر وی حد شرب خمر جاری می شود. ۳. در رساله نقد مجازات مرتد و سابّ النبی  مفصلا و مستندا اثبات کرده ام مجازات اعدام مرتد و ساب النبی منتفی…
HMouK
۱۳۹۲/۱۲/۱۳
احکام جزائی

اقامه شریعت در زمان ادبار اکثریت

پرسش: با توجه به پاسختان به سوالی که فرمودید: «اگر اکثریت جامعه به یکی از احکام شرعی پشت کرده اجبار آنها به آن حکم صحیح نیست.» پس علت وضع حدود و تعزیرات برای برخی از احکام من جمله شرب خمر، زنا، لواط و ... چیست؟ آیا اگر اکثریت جامعه مرتکب عمل زنا شوند باید اکثریت را معاف از حکم کرد یا خیر؟ ۲. منظور از اکثریت چیست آیا منظور ۵۰ درصد به اضافه ی ۱ میباشد یا منظور اکثریت مطلق است یعنی مثلا ۸۰ -۹۰ درصد یا غیر از اینهاست ؟…
HMouK
۱۳۹۲/۱۲/۱۲
اسلامامر به معروف و نهی از منکراحکام جزائیجهاد

اسلام دین خشونت نیست

اسلام دین خشونت نیست، دین صلح و عدالت و رحمت است. البته مقابله به مثل به شرطی که انصاف در آن رعایت شود جایز است، در هر حال گذشت و عفو اولی است. در مورد آیات یا روایاتی که ظاهر خشن دارد، متن باید در زمینه‌ی خود خوانده شود. ای گونه آیات درباره نحوه مواجهه با مشرکان و یهودیان هم پیمان با ایشان در زمان پیامبر هستند و نمی توان و نباید آنها را تعمیم داد. این آیات کلیت ندارند و شامل زمان حال نمی شوند. آیاتی که تکلیف مسلمانان…
HMouK
۱۳۹۲/۱۱/۲۶
احکام جزائیتفسیر آیات

اجرای حد در ملأ عام

سوال بنده در خصوص اجرای حدود در ملا عام است. ۱- به نظر شما آیا آیه ای در قرآن بر این امر صراحت دارد یا خیر؟ قائلین به اجرای حدود در ملا عام استناد می کنند به آیه 2 سوره نور که در آن بر ناظر بودن طایفه ای از مومنین بر اجرای حد بر زانی اشاره دارد. سوال این است آیا نمی شود یک عده ای خاص از معتمدین محل یا شهر در زندان حضور یابند و آنجا ناظر بر اجرای حد باشند و تایید کنند که مثلاً حکومت…
HMouK
۱۳۹۲/۱۱/۲۶
احکام جزائیسیرۀ نبوی

اسلام، برده داری و خشونت

پرسش: لطفا در مورد مقولاتی چون کنیز و برده و کشتار یهودیان و ...بفرمایید این مقولات که امروز در تقابل با اخلاق و حقوق بشر است چگونه قابل توضیح و توجیه است؟ آیا این بدان معنا نیست که دین در برخی زمانها و موارد میتواند غیر اخلاقی باشد؟ پاسخ: در مورد برده داری به مقاله برده داری در اسلام معاصر در کتاب حق الناس و برای کشتار یهودیان به اینجا مراجعه فرمائید. مسائل را باید در متن زمانی مکانی خود خواند و درک کرد. مطابق عقلانیت ۱۴ قرن قبل برده…
HMouK
۱۳۹۲/۱۱/۲۶
احکام جزائی

حکم مجازات دزد قبل از اسلام

پرسش: در زمان اعراب جاهلیت قبل از اسلام، حکم مجازات دزد چگونه بوده است که بعد از اسلام بریدن دست دزد مورد پذیرش عقلا آن زمان بوده است؟! این کجا با رحمت و مهربانی خدا سازگار است؟   پاسخ: بر اساس معتبرترین تاریخ دوران عرب قبل از اسلام یعنی دوره‌ی ده جلدی المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام تحقیق دکتر جواد علی (جلد پنجم، صفحات ۵۷۹ و ۶۰۵، بغداد ۱۹۹۳) مجازات در میان اعراب قبل از اسلام تناسبی با جرم نداشته و بسیار شدید بوده است. مجرمان با نهایت قساوت…
HMouK
۱۳۹۲/۱۰/۲۰
احکام جزائیتفسیر آیات

اعدام مرتد بر اساس آیه ۵۴ سوره بقره!

پرسش: در تمام ترجمه های قرآنی به جز ترجمه مرحوم معزی که بنده مشاهده نمودم، در ترجمه آیه ۵۴ سوره بقره از زبان حضرت موسی به گوساله پرستان حکم به قتل یکدیگر برای مغفرت الهی آورده شده ولی مرحوم معزی کشتن نفس ترجمه نمودند. همچنین در جوابیه آقای محمد جواد فاضل لنکرانی مورخ ۲۲ آذر ۹۰ به آن استناد شد ولی در جوابیه شما مورخ ۱۳ بهمن ۹۰ در باب آن اشاره ای نشد و یا بنده ندیدم. مرحمت کنید آیه را تبیین بفرمایید.   پاسخ: وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِ…
HMouK
۱۳۹۲/۱۰/۲۰
احکام جزائی

قصاص، اعدام، عاقله، قسامه و دیه

پرسش من علت بی اعتنایی شما به دستاوردهای عقل و دانش حقوق – به عنوان یک رشته علمی معتبر و جاافتاده میان عقلای عالم – در فتاوی ذیل است: قصاص حقّی در کنار خون بها و بخشش  قصاص قاتل نوجوان پاسخ: چنین قصدی  نبوده بلکه رویه‌ی من برعکس است. به نظر می رسد در قضاوت تعجیل شده و به عرایض من دقت کافی نشده است. کافی بود به مطلب اخیر من  شریعت؛ نظام حقوقی یا ارزشهای اخلاقی؟ مراجعه می فرمودید تا خلاف نسبت فوق بر شما اثبات شود.   پرسش…
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۲۹
احکام جزائی

حکم ارتداد در قرآن

پرسش: آیات ۸۶ و ۸۷ سوره مبارکه آل عمران اشاره مستقیم به بحث ارتداد دارد اما در این آیات هیچ اشاره ای به مباح بودن خون مرتد ندارد. پس حکمی که درباره مرتد ها صادر می شود چه منبعی دارد؟ پاسخ: من در گذشته در این زمینه رساله‌ی مفصلی نوشته ام: رساله نقد مجازات مرتد و سابّ النبی. فصل دهم آن ارتداد در قرآن است. نتیجه این رساله به شرح زیر است: تأمل در تمامی آیات مرتبط با ارتداد نتایج زیر را به دست می دهد: ۱ـ تبدیل ایمان به…
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۲۹
احکام جزائی

قصاص قاتل نوجوان

فرد نابالغ بعد از رسیدن به سن بلوغ به جرم قتل اعدام نمی شود، بلکه بر ولی او پرداخت دیه‌ي مقتول واجب است. بلوغ جزائی و کیفری بیش از بلوغ جنسی است و عرفا جوان کمتر از ۱۸ سال قابل کیفر بویژه اعدام نیست. شرط قصاص اعم از نفس و عضو جنایت عمدی است. جنایت غیرعمدی چه در نفس و چه در عضو قصاص ندارد و امر دائر بین دیه و عفو است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۰۴
احکام جزائیحقوق زنان

عدم تفاوت دختران و زنان در احکام جزائی

در فتاوای آیت الله منتظری در بحث مجازات هیچ تفاوتی بین زن و دختر نیست. در کتاب خاطرات هکذا بحث در دشواری اعدام جنس مونث (اعم از زن و دختر) به عنوان ارتداد (در صورت عدم ارتکاب قتل) است. از آنجا که غالب قریب به اتفاق «مصادیق مونث مورد بحث» در زندانهای آن زمان دختر بوده اند، ایشان تعبیر به دختران مجاهد کرده است، والا «موضوع حکم» مورد بحث ایشان «جنس مونث» است و غلبه‌ی مصداق در یک زمان دلیل تغییر حکم نمی شود. شیاطین زمان ما در سایتهای منسوب…
HMouK
۱۳۹۲/۰۷/۰۷
احکام جزائیتفسیر آیات

قتل عمد در قرآن

پرسش: آیا در آیه ۳۲ سوره مائده نوعی قتل عمد مجاز دانسته شده است؟   پاسخ: الف. قرآن هرگز قتل عمد را تجویز نکرده است. موارد استثناشده از باب قصاص، مجازات افساد فی الارض و مجازات محارب افعالی قضائی هستند که بعد از محاکمه توسط دادگاه به حکم قاضی با رعایت تشریفات قضائی صورت می گیرد و در هیچ عرف حقوقی نامشان قتل عمد نیست. ب. قرآن خود را کتاب قانون معرفی نکرده است و کتاب قانون هم نیست که قرار باشد کلیه جزئیات مسائل حقوقی در آن مندرج شده…
HMouK
۱۳۹۲/۰۷/۰۷
احکام جزائی

خضر اسوه نیست

رعایت اخلاق انسانی و شرع زیبنده‌ی انسانهای متعارف است. خضر انسان متعارف نبوده است. ما آدمیان علمی محدود داریم و موظف به رعایت احکام اخلاق و شرع هستیم و مطلقا مجاز نیستیم به ایشان اقتدا کنیم. کشتن فرد بیگناه به دلیل اطلاع از انحراف وی در آینده مجوز قتل وی نیست و اگر چنین عملی مرتکب شویم قتل نفس محترمه و گناه کبیره مرتکب شده ایم.
HMouK
۱۳۹۲/۰۶/۰۶
احکام جزائی

اخفیت مجازات فاعل از مفعول در لواط

پرسش: در قانون مجازات اسلامی جدید مجازات اعدام فقط برای فرد مفعول در لواط در نظر گرفته شده، و فرد فاعل فقط در صورت احصان محکوم به اعدام می گردد. در صورتی که در قانون پیشین هم مفعول و هم فاعل محکوم به اعدام بودند. اکثر مراجع کنونی شیعه قائل به قرائت سابق بودند و هر دو را مستحق اعدام می دانند، و حتی آیت الله خمینی نیز قائل به اعدام هر دو بودند. حال پرسش آن است که چرا در قانون جدید قرائت اقلیت مراجع جایگزین قرائت اکثریت شده…
HMouK
۱۳۹۲/۰۴/۱۵
اصول فقهاحکام جزائی

مجازاتهای خشن حکم ثابت دینی؟

قرآن کتاب قانون نیست، اما می تواند منبع قانون باشد. کتاب قانون یعنی مُرّقانون عینا در آن هست و مثلا کتاب قانون مجازات اسلامی که ماده فلان آن درباره بهمان جرم است. اما منبع قانون یعنی با در نظر گرفتن متن و زمینه و روح قانون و غرض قانون گذار کشف کرد که مثلا هدف قانونگذار از مجازاتها بازدارندگی بوده و بهترین شکل بازدارندگی در آن زمان چنین شکلی بوده و امروز طرق دیگری برای بازدارندگی هست که در گذشته متصور نبوده است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۲۵
احکام جزائی

قصاص جان و اعضا

پرسش: آیا قصاص فقط منحصر به جان است؟ پاسخ: خیر، در شریعت قصاص بر دو قسم است: قصاص نفس و قصاص اطراف. اولی همان قصاص جان است و دومی قصاص اعضا. در هر دو مورد در کنار حق قصاص حق دیه و بخشش هم هست. موفق باشید. محسن کدیور
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۲
احکام جزائی

با عنوان «منافق» نمی توان کسی را شرعا مجازات کرد

آیات ۶۰ و ۶۱ سوره‌ی احزاب درباره‌ی منافقین صدر اسلام در مدینه است و تعمیم آن به دیگر دورانها موجه نیست. به لحاظ شرعی عنوان «منافق» فاقد بار حقوق جزائی است. افراد متخلف یا محارب هستند یا باغی. اعدام مخالفان جمهوری اسلامی با استناد به مجازات «محارب» صورت گرفته است نه منافق. به اعدامهای دهه ۶۰ اشکالات متعدد شرعی و حقوقی وارد است. استناد اعدامهای خلاف شرع دهه‌ی شصت به قرآن افترا به قرآن است، بلکه قرآن و اسلام بر خلاف چنین محاکمه های ظالمانه‌ای است .
HMouK
۱۳۹۲/۰۲/۲۸
احکام جزائی

قصاص حقّی در کنار خون بها و بخشش

قصاص حکمی قرآنی است، حکم موجود در تورات توسط قرآن امضا شده است. اصل قصاص به عنوان یک حق برای مَجنیُّ علیه یا اولیاء دم او در کنار دو گزینه‌ی دیگر خون بها و عفو مسلّم است، هر چند عفو بهترین گزینه است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۲/۲۸
احکام جزائی

منسوخیت مجازات سنگسار

مستند مجازات سنگسار زنای محصنه روایات منقول از پیامبر و ائمه به اجماع فقهای اسلام اعم از شیعه و سنی است. مشکل مجازات رجم اجتهاد مقابل نص نیست، این حکم در زمانه و زمینه‌ی خود پذیرفته شده بود. اما با توجه به عقلانیت معاصر، اینگونه احکام به دلیل خشونت آن پذیرفته نیست. رجم از احکام منسوخ است و به حکم اولی غیرقابل اجراست. اصل مجازات برای زنا از مسلمات شریعت است، اما شکل و صورت آن به مقتضیات زمان و مکان بستگی دارد.
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۲۳
احکام جزائی

اشاعه‌ی فحشاء و طریقیت اجرای حدود

اشاعه‌ی فحشاء از عناوین ثانویه از قبیل عسر و حرج و اضطرار و وهن اسلام نیست. حرمت فی نفسه به عنوان اولی دارد. قصد اشاعه فحشاء باعث تشدید گناه و مجازات می شود، اما بدون قصد هم فحشاء اشاعه می شود، لذا از عناوین قصدیه نیست. شیوه اجرای حدود طریقیت دارد نه موضوعیت. آن چه موضوعیت دارد مجازات بازدارنده است نه شکل آن. قیاس حدود با عبادات صحیح نیست، زیرا عبادات تعبدی محض است، اما معاملات اینگونه نیست و عقل فی الجمله (نه بالجمله) مدخلیت دارد.
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۲۳
احکام جزائی

برده داری، دیه‌ی زن و رجم

برده داری زائیده شرائط خاص اجتماعی و اقتصادی و سیاسی بوده است و یکی دو قرن قبل در همه جای دنیا عالم گیربوده است. قرآن در پی تعدیل شرائط بردگان بوده، در قرآن دستور آزادکردن بردگان هست اما حکمی برای برده گرفتن و کنیز گرفتن نیست. در اینکه دیه زن نصف دیه‌ی مرد است آیه ای در قرآن نیست! احادیث موجود در این زمینه ناظر به شرائط خاص اقتصادی گذشته هسند. من قائل به تساوی دیه‌ی زن و مرد هستم. در قرآن آیه ای درباره سنگسار کردن (رجم) نیست! این…
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۱۶
احکام جزائی

نفی مجازات تغییر دین و لزوم مجازات دشنام و اهانت

پرسش: شما گفته اید برای توهین به دین باید مجازات با موازین بین المللی باشد و احتمالا برای مرتد مجازاتی قائل نیستید. ولی مگر در قرآن پیامبر مورد تمسخر انسان های جاهل قرار نگرفته و گفتند تو دیوانه هستی خدا هم که گفته کاری باهاشون نداشته باش آنها جاهلند پس تو مثل آنها نباش. پاسخ: در مورد تغییر دین معتقدم شرعا هیچ مجازات دنیوی نداریم. در مورد دشنام و اهانت معتقدم متهم در دادگاهی با حضور هیات منصفه و با داشتن وکیل و حق دفاع بر اساس موازین حقوقی بین…
HMouK
۱۳۹۱/۰۴/۲۹