حقوق عمومی و ولایت فقیه

عرف و قوانین دینی

پرسشها: به نظر شما راهکار القاء یک رفتار یا فرهنگی خاص مثلا حجاب در یک حکومت دینی چیست؟ جایگاه عرف در در حکومت دینی چیست در تقابل میان عرف غالب و قوانین دینی کدام یک میبایست حاکم گردد؟   پاسخ: راهی جز اقناع فرهنگی وجود ندارد. با زور مقررات اجباری و مجازات قانونی نمی توان احکام دینی را گسترش داد. زور و اجبار ریاکاری را گسترش می دهد اما به تعمیم ایمان نمی نجامد. در جامعه ای که اکثریت آن را دینداران تشکیل می دهند زمامداران موظفند به عرف غالب…
HMouK
۱۳۹۲/۱۱/۲۶
حقوق عمومی و ولایت فقیهتفسیر آیات

اکثرهم لایعقلون

آیات «ان اکثرهم لایعقلون» یا لایعلمون هیچ ربطی به قراردادهای اجتماعی و دموکراسی ندارند. ضمیر «هُم» در این آیات علی الاغلب به کافران و ظالمان و غافلان برمی گردد و به نوع انسان راجع نیست. موضوع تعقل یا علم در این آیات اعتقادات و امور ایمانی است از قبیل ایمان به خداوند و آخرت نه امور اجتماعی. در امور اجتماعی قرآن کریم رسول خدا را امر به مشورت با مردم کرده است. اگر اکثر مردم بی عقل و جاهلند از مشورت با آنها چه سود؟!
HMouK
۱۳۹۲/۱۱/۲۶
حقوق عمومی و ولایت فقیه

نظ‌ر نهائی آیت الله منتظری درباره‌ی ولایت فقیه

پرسش: در کتاب در محضر فقیه آزاده در بخش دوم نامه ای با عنوان «تقاضای رأی به عدم اعتبار نظریه ولایت فقیه» به محضر مرحوم آیت الله منتظری فرستاده اید. سوال بنده این است که آیا آن مرحوم تا آخر عمر این درخواست را اجابت نمود یا خیر؟ البته فکر می کنم در اواخر عمرشان درباره حکومت دینی فتوایی داشتند، که نمی دانم به این درخواست شما ارتباطی داشت یا خیر؟ پاسخ: مرحوم استاد سه مرحله تحول فکر سیاسی پشت سر گذاشتند: ۱. ولایت انتصابی عامه‌ی بالمباشره‌ی فقیه (تا ۱۳۶۴)…
HMouK
۱۳۹۲/۱۰/۲۰
حقوق عمومی و ولایت فقیه

محاسن و معایب آقای خامنه ای

از خصال پسندیده‌ی ایشان سخنوری، رعایت حلال وحرام در زندگی شخصی، تکیه بر استقلال و تمامیت ارضی و پیشرفت ایران، دفاع از آرمان فلسطین، و آرزوی اعتلای اسلام و تشیع است. البته دیگر دیکتاتورهای جهان هم از خصائل پسندیده بی بهره نبوده اند. نقاط منفی کارنامه‌ی ایشان هم عبارتند از: استبداد، ظلم، قانون شکنی، براندازی جمهوری اسلامی و وهن اسلام.
HMouK
۱۳۹۲/۰۹/۲۹
حقوق عمومی و ولایت فقیهادیان و مذاهب

عدم مشروعیت محرومیت از تحصیل دانشجویان بهایی و منتقد

محرومیت دانشجویان از تحصیل به دلایل مذهبی و عقیدتی و فعالیت سیاسی فاقد هرگونه مجوز شرعی است. هیچ آیه ای ازقرآن، هیچ روایت معتبری از پیامبر و ائمه، هیچ اجماع و هیچ دلیلی عقلی مستقل و غیرمستقلی چنین مجوزی را به حاکمان نداده است. اگر محدودیت امکانات تحصیلی در دانشگاهها بهانه‌ی محروم کردن برخی دانشجویان از تحصیل باشد، اولویت علمی تنها ملاک تقدم است. اینکه تنها موافقان حکومت امکان تحصیلات تکمیلی داشته باشند نه تنها پشتوانه‌ی دینی ندارد، بلکه خلاف شرع است. محروم کردن دانشجویان بهایی از تحصیل هیچ مستند…
HMouK
۱۳۹۲/۰۷/۰۷
حقوق عمومی و ولایت فقیه

عدالت و مشروعیت سیاسی در ادله‌ی نقلی

سیاست امری عرفی است. دین نیامده تا به ما سیاست ورزی را بیاموزد. کافی است در این زمینه در متن دین منع و ردعی نباشد که نیست. اینکه در اینگونه امور که جایگاه عقل و تجربه بشری است به دنبال آیه و روایت و سنت و سیره ائمه بگردیم خطای روش شناختی است. کتاب و سنت منبع سیاست یا حتی فلسفه سیاسی نیستند. تنها به نمونه هایی از این دست اشاره کرده اند. تکلیف این امور را عقل آدمی باید تعیین کند. ابتدا باید انتظارمان را از دین تعیین کنیم.
HMouK
۱۳۹۲/۰۷/۰۷
حقوق عمومی و ولایت فقیه

آیت الله منتظری و تحول نظریه‌ی ولایت فقیه

پرسش: آیا در دیدگاه آیت الله منتظری پیرامون ولایت فقیه در طول زمان حیاتشان تغییراتی ایجاد شده بود؟ لطفاً این مساله را شرح دهید.   پاسخ: بله. در دیدگاه مرحوم استاد درباره‌ی ولایت فقیه تحولاتی رخ داده است. مشخصا دو نقطه عطف در تاریخ اندیشه‌‌ی ایشان قابل مشاهده است و در نتیجه با سه نظریه در باب ولایت فقیه مواجهیم. ایشان را غالبا با نظریه‌ی میانی می شناسند، حال آنکه نظر نهایی ایشان قابل اعتناتر است. این مهم را در سلسله مقالاتی در تابستان ۱۳۹۰ آغاز کردم. بخش اول آن…
HMouK
۱۳۹۲/۰۷/۰۷
حقوق عمومی و ولایت فقیه

ولی فقیه نازل منزله‌ی شارع!

پرسش: در خصوص ولایت مطلقه فقیه، ولی فقیه تا کجا اختیارات امام غایب را به تصرف خود در می اورد؟ به این تعبیر که ولی فقیه هم می تواند واجبات را متوقف کند  و هم  حفظ نظام سیاسی اوجب واجبات می شود.  اکنون پرسش من است که آیا ولی فقیه اختیارات امام غایب در حوزه هایی چون عمل به واجبات و عمل  مسایل اجتماعی را کسب کرده است؟ اگر پاسخ نه است چه حوزه ای از از اختیارات امام غایب باقی مانده که ولی فقیه هنوز آنها را تصرف نکرده…
HMouK
۱۳۹۲/۰۷/۰۷
حقوق عمومی و ولایت فقیه

ایمان صفت فرد است نه نظام!

پرسش: اصل دوم قانون اساسی می گوید: جمهورى اسلامى، نظامى است بر پايه ايمان به:‏ 1- خداى يكتا (لا اله إلا الله) و اختصاص حاكميت و تشريع به او و لزوم تسليم در برابر امر او. 2- وحى الهى و نقش بنيادى آن در بيان قوانين. 3- معاد و نقش سازنده آن در سير تكاملى انسان به سوى خدا. 4- عدل خدا در خلقت و تشريع. 5- امامت و رهبرى مستمر و نقش اساسى آن در تداوم انقلاب اسلام. 6- كرامت و ارزش والاى انسان و آزادى توأم با مسئوليت…
HMouK
۱۳۹۲/۰۶/۲۴
حقوق عمومی و ولایت فقیه

حکومت سکولار دموکراتیک

مردم مجازند که هر حکومتی از جمله جمهوری سکولار دموکراتیک را برای خود انتخاب کنند و هیچکس اخلاقا و شرعا مجاز به تحمیل حکومتی خلاف عقیده آنها با زور نیست. من در مقالات و سخنرانی ها و مصاحبه های متعددی برتری جکومت سکولار دموکرتیک را بر حکومت دینی و عدم امکان برقراری تئوکراسی (theocracy) / حکومت دینی را اثبات کرده ام.
HMouK
۱۳۹۲/۰۶/۰۶
حقوق عمومی و ولایت فقیه

آیا قضاوت منحصرا حق فقهاست؟

قضاوتی که نیازمند اجتهاد و استنباط از ادله‌ی تفصیله است(به عبارت دیگر شبهات حکمیه) شأن فقیه و مجتهد جامع الشرائط است. این قضاوتی است که در روایات از آن یاد شده است. در نظامهای حقوقی معاصر این وظیفه را بالاترین مرجع قضائی از قبیل دیوان عالی کشور یا دادگاه قانون اساسی و مانند آن ایفا می کند نه قاضی ساده. دوم. قضاوت بر اساس قوانین مدون یا رویه‌ی قضائی با مراجعه با متن قانون و انشاء حکم قضائی. این نحوه قضاوت که شکل رایج قضاوت در زمان ماست (به عبارت…
HMouK
۱۳۹۲/۰۵/۱۲
حقوق عمومی و ولایت فقیهادیان و مذاهب

جواز عضویت غیرمسلمان در شورای شهر

عضویت یک شهروند اهل کتاب در شورای شهر در کنار اکثریت مسلمان یقینا سبیل و سیطره‌ی غیرمسلمان بر مسلمان نیست. هر شهروند ایرانی مالیات می دهد و حق انتخاب کردن و انتخاب شدن در شورای شهر و مجلس شورا و دیگر شوراهای کشور را دارد. در تصدی پستهای عمومی مهمترین شرط کاردانی و امانتداری و تخصص و تجریه است نه عقاید دینی و مذهبی.
HMouK
۱۳۹۲/۰۵/۰۲
حقوق عمومی و ولایت فقیه

حضور یا عدم حضور در انتخابات تقلیدبردار نیست

شرکت در انتخابات از حقوق شهروندی است. هر فردی به تشخیص خود هرگونه مناسب بداند از این حق استفاده می کند (رای دادن، رای ندادن، رای سفید دادن). صدور احکام شرعی از سوی مفتیان در این زمینه برای کسی تکلیف شرعی ایجاد نمی کند چرا که مسئله تقلیدبردار نیست و شناخت موضوع به عهده خورد مکلف است.
HMouK
۱۳۹۲/۰۴/۱۵
حقوق عمومی و ولایت فقیه

مناصب عمومی در ولایت جائر

در ولایت جائر قبول مسئولیتهایی که نفعی برای مردم دارد و باعث کاهش آلام آنها می شود مجاز است. مناصب عمومی در دستگاه دولتی از قبیل معلمی، استادی دانشگاه، امور پزشکی و بهداشتی، خدمات عمومی و مانند آن خدمت به مردم است نه حکومت. مناصبی که مستقیما خدمت به والی جائر محسوب می شود و به تقویت ظلم و جور وی می انجامد یقینا مجاز نیست.
HMouK
۱۳۹۲/۰۴/۱۴
حقوق عمومی و ولایت فقیهمهدویت و غیبت

دموکراسی و اجرای شریعت؟

در تعارض قانون مصوب نمایندگان مردم با احکام شریعت فقیهان عادل و مومنان صالح چاره ای جز آگاه ساختن افکار عمومی ندارند تا خود مردم به سمت اجرای احکام شریعت گرایش پیدا کنند. در غیر این صورت با دست یازیدن به زور و اجبار طریقی نامشروع را برای اجرای شریعت در پیش گرفته اند. فقیهان هیچ حق ویژه ای در حوزه‌ی سیاست ندارند.
HMouK
۱۳۹۲/۰۳/۱۲
حقوق عمومی و ولایت فقیه

مأموران فاسد در صدر اسلام و اکنون

سیاست ورزی پیامبر (ص) غیر از آنچه به تعلیم خاص الهی صورت می گرفته بشری بوده است. کارگزاران ایشان نیز انسانهای جایزالخطایی بوده اند. سیاست ورزی ائمه (ع) نیز بشری بوده است. در میان کارگزاران پیامبر و نیز ائمه افرادی خطاکار یافت می شده اند. ما به محض اطلاع پیامبر یا امام علی از وقوع فساد توسط یکی از کارگزاران پس از تحقیق و یقین به تخلف مامور حکومتی وی مجازات می شده و از سمت خود عزل می شده اند.در حکومتهای منتسب به دین از جمله حکومت ولایی برخی…
HMouK
۱۳۹۲/۰۲/۲۸
حقوق عمومی و ولایت فقیه

چند پرسش درباره‌ی ولایت فقیه

مرحوم استاد آیت الله منتظری در دیدگاه متأخرشان معتقد به ولایت فقیه در امور اجرائی نیستند و شأن فقیه اعلم را «نظارت» برامور تقنینیه می دانند. مرحوم آیت الله خمینی نخستین کسی است که ولایت مطلقه‌ی فقیه به معنای لزوم ولایت سیاسی مستقیم و بالمباشره‌ی فقیه قائل بوده و عمل کرده است. حدیث غدیر خم هیچ دلالتی به ولایت فقیه ندارد. ولایت فقیه فاقد هرگونه مستند معتبر عقلی و نقلی چه در قرآن، چه در روایات، و چه در اجماع فقهاست. مجلس خبرگان از دوره‌ی دوم به بعد با دخالت…
HMouK
۱۳۹۲/۰۲/۲۸
حقوق عمومی و ولایت فقیه

معاونت بر جور و مشاغل دولتی

یک.  با توجه به مساله حاکم جور و با توجه به اینکه اساسا هیچ حاکم عدلی به طور مطلق در جهان امروز نیست آیا کار فنی و مهندسی در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس معیار معاونت حاکم جور است؟ پاسخ: کار در بخش خصوصی (غیردولتی) از جمله کار فنی و مهندسی در فرض سوال بلامانع است. دو. جواب این سوال برای فردی که نیازی به کار در آنجا نداشته و به قصد در آمد بهتر و البته کمک بیشتر به همنوعان و بخصوص شیعیان آنجا به این کار دست میزند چیست؟ پاسخ:…
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۲۳
حقوق عمومی و ولایت فقیه

هر حکومتی که با ایمان مردم سرجنگ نداشته باشد

اسلام ملازم با هیچ حکومتی نیست، هر حکومتی که مسلمانان بپسندند و با ایمان مردم سرجنگ نداشته باشد پذیرفته است. من قائل به «لزوم جدایی نهاد دین از دولت» هستم اما معتقد به امکان «جدایی دین از سیاست» نیستم.
HMouK
۱۳۹۲/۰۱/۱۹
حقوق عمومی و ولایت فقیه

حفظ نظام اوجب واجبات است

عبارت «حفظ نظام از اوجب واجبات است» حتی اگر مرحوم آیت الله خمینی بحرفیته نگفته باشد قطعا و یقینا و بدون کمترین تردیدی بیان صحیح نظر ایشان است. عبارت «حفظ نظام اوجب واجبات است» (بدون از) تفسیر من از نظر آیت الله خمینی است. کسی که معتقد است «ولایت مطلقه فقیهان‌ همان ولایتی است که از جانب خداوند به نبی‌اکرم‌ (ص) و ائمه‌ (ع) واگذارشده‌است و از اهم احکام الهی است و بر جمیع احکام الهی تقدم دارد. اختیارات حکومت محصور در چهارچوب احکام الهی نیست‌. حکومت‌ یکی از احکام…
HMouK
۱۳۹۱/۱۱/۰۹
حقوق عمومی و ولایت فقیه

وجوب اطاعت مطلقه از اولی الامر

پرسش: در برخی شبکه های تلویزیونی وهابی  موضوع ولایت فقیه را با ادله احادیث وروایات رد می نماید و.....آقایان خمینی وخامنه ای را دو دجال می نامد. نظرشما چیست؟ پاسخ: من از شبکه هایی که ذکر کرده اید بی اطلاعم. ولایت مطلقه‌ی فقیه نظر جمع بسیار قلیلی از فقهای شیعه است، اما وجوب اطاعت مطلقه از اولی الامر حتی اگر جائر باشد نظر اکثریت قریب به اتفاق فقهای اهل سنت است تطبیق مفاهیم تاریخ صدر اسلام یا آخرالزمان بر معاصرین همان کاری است که حکومت هم مشغول آن است، اینگونه…
HMouK
۱۳۹۱/۰۹/۲۰
حقوق عمومی و ولایت فقیه

اداره‌ی کشور با اراده‌ی شخصی

پرسش: آیا صحیح است که فردی در پوشش رهبر یک کشور، برای حفظ نظام وانقلاب که گفته میشود اوجب واجبات است، با انحصار رسانه و گماشتن نماینده واختصاص پول وهزینه کردن بودجه عمومی و تریبون وغیره ، همه کشوررا به خدمت خودش در آورد!؟   پاسخ: بیشک صحیح نیست. اخلاقا و شرعا و قانونا انحصار رسانه و گماشتن نماینده و اختصاص پول و هزینه کردن بودجه عمومی و کشور را به خدمت منویات شخصی در آوردن و خود را معادل نظام پنداشتن و کشور را با اراده‌ی شخصی اداره کردن نادرست است. انقلاب اسلامی در…
HMouK
۱۳۹۱/۰۸/۱۷
حقوق عمومی و ولایت فقیه

مرجعیت مستقل در یک حکومت سکولار اقتدار بیشتری خواهد داشت

شان عالمان دین تبیین و تفسیر متون دینی، پاسخگویی به نیازهای دینی روزمره مردم، تداوم مناسک دینی، گسترش دانش دینی، ارتقای اخلاق و تعمیق ایمان دینداران است. نهاد مرجعیت مستقل در یک حکومت سکولار اقتدار بیشتری خواهد داشت. من منتقد مرجعیت دولتی/حکومتی و مرجعیت سیاست باز هستم. اما از مرجعیت ساکت و غیر سیاسی هم دفاع نمی کنم. از مرجعیتی دفاع می کنم که سیاست حاشیه کار او و نه متن آن است. اظهار نظرش در مسائل سیاسی در حد ضرورت و امورحیاتی است.
HMouK
۱۳۹۱/۰۸/۱۱
حقوق عمومی و ولایت فقیه

حقوق ماهانه‌ی خانواده شهدا و جانبازان

پرسش: آیا پرداخت حقوق ماهیانه به خانواده شهدا و جانبازان از بیت المال در زمان پیامبر و حضرت علی انجام می شده، اگر جواب بلی است لطفا سندش را بفرمایید. پاسخ: در حد اطلاع من در زمان پیامبر (ص) چنین امری سابقه نداشته است. در زمان خلافت امام علی (ع) حقوق مساوی پرداخت شد و هیچیک از امتیازات دینی و جهادی که مشمول ثواب اخروی هستند ملاک پرداخت حقوق ماهانه قرار نگرفت. موفق باشید محسن کدیور    
HMouK
۱۳۹۱/۰۵/۱۵