پرسش و پاسخ

همزاد، جادو و جن

سوال من راجع به يک سري موضوعات مثل جادو كردن ديگران و همزاد داشتن و ربط دادن يک سري مشكلات زندگي يا حتي مشكلات عصبي

عدم جواز لعن خلفای راشدین، امهات مؤمنین و صحابه

لعن دشمنان اهل بیت و ظالمین به طور عام و لعن بنی امیه و باغیان و قاتلان به طور خاص مجاز و بلااشکال است. لعن خلفای راشدین، امهات مومنین و عشره‌ی مبشره از صحابه مندرج در ناکثین جمل (علیرغم خطاها و ظلمشان) در زمان حاضر مجاز نیست، به دلیل اینکه اولا استناد لعن ایشان به ائمه‌ی اهل بیت (ص) در ادله‌ی معتبر قابل اثبات نیست، ثانیا بر فرض اعتبار چنین روایاتی بنا بر تقیه‌ی مداراتی شیعه به تعلیم اولیاء خود مجاز به لعن بزرگان اهل سنت نمی باشد. با حفظ احترام به جای لعن نقد منصفانه مجاز و مستحسن است.

حساب و تقدیر منحصرا در دست خداوند

غلات مفوضه بر این باورند که خداوند کار عالم و آدم را به چهارده معصوم تفویض کرده است. به حساب بندگان رسیدن در شب قدر از جمله امور تفوض شده و بخشی از ولایت تکوینی ائمه در این رویکرد است. نص کتاب انحصار رسیدگی به پرونده‌ی آدمیان توسط خداوند است و لاغیر. در شب قدر و غیر آن حساب آدمیان توسط خداوند تقدیر و ارزیابی می شود و هیچ بشری در این امر الهی دخالتی ندارد.

سهم الارثهای کمتر یا بیشتر از ماترک میت

آیات ۱۱ و ۱۲ سوره‌ی نساء درباره ارث مطلق هستند، تقیید اطلاق به نظر شیعه: سهم دختر یا خواهر در صورت وحدت یک دوم و در صورت تعدد دو سوم است اگر سهام با ماترک مساوی باشد، در غیر این صورت نقصان سهام از ماترک یا ازدیاد سهام از ماترک مابه التفاوت سهام و ماترک از سهم دختر یا خواهر (یا دختر و خواهران) کم یا به سهم آنها اضافه می شود. مستند تقیید فوق از نظر شیعه روایات مستفیضه یا متواتره‌ای است که امام باقر (ع) از صحیفه‌ی فرايض به املاء رسول الله (ص) به خط علی بن ابی طالب (ع) نقل می کند و حاصل آن نفی عول و تعصیب است. مستند نظر اهل سنت اجتهاد جناب عمر بن خطاب خلیفه‌ی دوم است.

مقدمه‌ی واجب

پرسش: آیا کسی که شب قصد خواب دارد بر او واجب است که برای بیدار شدن نماز صبح ساعت کوک کند یا تمهیداتی اینگونه مهیا

حکومت سکولار دموکراتیک

مردم مجازند که هر حکومتی از جمله جمهوری سکولار دموکراتیک را برای خود انتخاب کنند و هیچکس اخلاقا و شرعا مجاز به تحمیل حکومتی خلاف عقیده آنها با زور نیست. من در مقالات و سخنرانی ها و مصاحبه های متعددی برتری جکومت سکولار دموکرتیک را بر حکومت دینی و عدم امکان برقراری تئوکراسی (theocracy) / حکومت دینی را اثبات کرده ام.

شرط صحت روزه‌ی بانوان

شرط صحت روزه‌ی زن پاک بودن از حیض و نفاس در تمام طول روز است. استمناء از مبطلات روزه‌ی مرد است، اما احتلام (خروج منی غیر اختیاری) مبطل روزه شمرده نشده است. دلیل هر دو روایاتی معتبر از پیامبر (ص) است. عبادات تعبدی و توقیفی هستند نه تعقلی. قیاس در احکام فقهی باطل است. اینکه احتلام غیر ارادی مرد مبطل روزه نیست اما حیض ونفاس غیرارادی زن هست، یا نماز حائض و نفساء قضا ندارد اما روزه آنها قضا دارد قیاس باطل است. به این نکات زمانی امکان استناد بود که ما به فلسفه احکام دسترسی داشتیم. عقل آدمی از دستیابی به جزئیات احکام عبادات ناتوان است.

اهل سنت نخستین راویان خطبه‌ی فاطمه‌ی زهرا

انتظار احادیث فراوان از بانویی که در عنفوان جوانی از دنیا رفته است انتظاری ناصواب است. اما ایشان علیرغم عمر کوتاهشان در همان خطبه ای که در حضور مهاجرین و انصار در مسجدالنبی ایراد کرده حق مطلب را ادا کرده است. این خطبه از خطبه های معروف و مشهور صدر اسلام است که در كتابهاي مختلف سنی و شیعه با سندهاي گوناگون نقل شده است. نخستین ناقلان خطبه عالمان اهل سنت هستند. در اواسط قرن سوم برای اولین بار ابن طیفور این خطبه را در بلاغات النساء نقل کرده است. در نیمه اول قرن چهارم دو عالم دیگر اهل سنت یعنی ابوبکر جوهری در السقیفة و فدک و ابن وشاء در الفاضل في صفة الادب الكامل آنرا روایت کرده اند. عالمان شیعی در نیمه دوم قرن چهارم این خطبه را در کتب خود آورده اند.نقلهای شیعی اضافاتی بر نقلهای سنی دارد. بحث در این گونه عبارات است و الا اصل خطبه بویژه با عبارات مشترک در منابع اقدم فریقین در حد دیگر وقایع تاریخی منقول در کتب سیر و مغازی غیرقابل انکار است.

خضر اسوه نیست

رعایت اخلاق انسانی و شرع زیبنده‌ی انسانهای متعارف است. خضر انسان متعارف نبوده است. ما آدمیان علمی محدود داریم و موظف به رعایت احکام اخلاق و شرع هستیم و مطلقا مجاز نیستیم به ایشان اقتدا کنیم. کشتن فرد بیگناه به دلیل اطلاع از انحراف وی در آینده مجوز قتل وی نیست و اگر چنین عملی مرتکب شویم قتل نفس محترمه و گناه کبیره مرتکب شده ایم.

ختم انعام و نماز امام زمان

پرسش: آیا برپایی مجالسی مثل نماز امام زمان یا ختم انعام پایه و اساس درستی دارد یا از جمله ابداعات شیعیان در دهه های اخیر است؟

خدای متشخص و خدای غیرمتشخص

پرسش: لطفا در مورد خدای متشخص و خدای غیر متشخص توضیح بفرمایید و اگر منبعی برای مطالعه در نظر دارید، نام ببرید.   پاسخ: خدای

پیامبر امّی و تعلیم به دیگران

پرسش: آیا پیامبر اسلام در تمام دوران حیاتش و تا آخرین لحظه زندگیشان امی یعنی بی سواد بودند یا اینکه تنها قبل از رسالتشان فاقد

اعتماد به نفس

پرسش: گفته میشود اعتماد به نفس موجب شرک است. آیا از نظر منابع دینی چنین گفته ای صحیح می باشد؟ در ضمن گوینده‌ی سخن بالا

تشیع یعنی چه؟

تشیع روایت اهل بیت پیامبر(ص) از اسلام است: اسلام نبوی به روایت علوی. پیامبر در حد امکان منزلت اهل بیت خود را با اصحابش در میان گذاشت. البته در اهمیت امر امامت غلو هم شده است. پیامبر (ص) و ائمه انسانهایی متقی، مهذب، مخلَص، طاهر و مزکی بوده اند و هرگز معصیت خدا نکرده اند. پیامبر در امر دین هرگز خطا نکرده است. ائمه نیز در تعلیم آنچه از پیامبر مستقیما یا بواسطه‌ی پدران خود فراگرفته بودند امانتداری کرده اند. اعتقاد شیعیان به ائمه بیش از اعتقاد حنفیان و شافعیان به پیشوایان فقهی خود است. ما ایشان را بعد از خدا و رسول «منبع معرفت دینی» می دانیم. یعنی معارف دینمان را با روایت و تفسیر ایشان از سنت پیامبر و قرآن کریم اخذ کرده ایم. امامان ما روایت گران معقول ترین، عارفانه ترین، عادلانه ترین و اخلاقی ترین تفسیر از اسلام نبوی بوده اند، به علاوه خود در منش و روش اسوهای عملی ما هستند.

تأملی کوتاه در سند و دلالت زیارت جامعه‌ی کبیره

زیارت جامعه‌ی کبیره خبر واحدی است که در مجموع یک سند بیشتر ندارد و یقینا متواتر نیست. این روایت نهایتا حسنه (نه موثقه و صحیحه و معتبره) است. اگر کسی برخی مبانی غیرمسلم رجالی از قبیل توثیق رجال کامل الزیارات و توثیق مشایخ صدوق و توثیق به دلیل کثرة روایات را باور داشته باشد سند «لابأس به» می شود. حتی اگر چنین سندی در مباحث فرعی فقهی «لابأس به» یا فرضا «معتبره» هم محسوب شود، از آنجا که مضمون روایت اعتقادی است، و در مباحث اعتقادی دلیل قطعی از قبیل خبر متواتر نص لازم است، تنها به مفادی از این روایت می توان استناد کرد که به وسیله ادله‌‌ی قطعی دیگری تایید شده باشد. به عبارت دیگر این خبر واحد با چنین سندی در امور اعتقادی پذیرفته نیست. بحث در اکثر مفاداین زیارت است که مبتنی بر اندیشه‌ی «غلات مفوّضه» است، اندیشه ای که بتدریج از حوالی قرن چهارم به بعد به اندیشه‌ی غالب در جامعه‌ی شیعی تبدیل شدند. در واقع بحث اصلی در ولایت تکوینی ائمه و تفویض کار جهان و انسان به ایشان است البته به اذن الله. غلات مفوضه (و متصوفه و عرفا در حق اقطابشان) به چنین ادنیشه ای باور دارند.